Research Article

Çağatay Türkçesiyle Yazılmış « Ḫannıŋ Taṣnif Ḳılġan Yaḫşı İşġa Revāc Biredurġan Żarur Sözleri » Adlı Eserin Birleşik Fiiller Açısından İncelenmesi

Volume: 7 Number: 2 September 10, 2026
TR EN

Çağatay Türkçesiyle Yazılmış « Ḫannıŋ Taṣnif Ḳılġan Yaḫşı İşġa Revāc Biredurġan Żarur Sözleri » Adlı Eserin Birleşik Fiiller Açısından İncelenmesi

Abstract

Ḫannıŋ Taṣnīf Ḳılġan Yaḫşı İşġa Revāc Biredurġan Żarur Sözleri adlı eser, 17. yüzyılda Çin İmparatoru Shunzhi tarafından yazdırılan bir eserin 19. yüzyılda Çağatay Türkçesine yapılan çevirisidir. Eserde halkın iyi işlere yönelmesi için yapması gereken işler ifade edilmektedir. Bir tercüme eseri olan eser, kullanılan dili ve içeriği bakımından önemli malzemelere sahiptir. Bu çalışmada, Çağatay Türkçesiyle yazılmış olan Ḫannıŋ Taṣnīf Ḳılġan Yaḫşı İşġa Revāc Biredurġan Żarur Sözleri adlı eserde yer alan birleşik fiiller incelenecektir. Çalışmada Çağatay Türkçesinin son devir ürünü olan Ḫannıŋ Taṣnīf Ḳılġan Yaḫşı İşġa Revāc Biredurġan Żarur Sözleri adlı eserde bulunan birleşik fiiller alan yazımında yapılan çalışmalar dikkate alınarak incelenmiş ve “Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiiller, Kurallı Birleşik Fiiller ve Deyimleşmiş Birleşik Fiiller” başlıkları altında sınıflandırılarak değerlendirilmiştir.

Keywords

References

  1. Argunşah, Mustafa. Tarihi Türk Lehçeleri Çağatay Türkçesi. İstanbul: Kesit Yayınları, 3.Baskı., 2014.
  2. Ayverdi, İlhan. Kubbealtı Lugatı, 2009. https://lugatim.com
  3. Bakırcı, Fatih. Yarlık ve İnayetnameler Harvard Üniversitesindeki Yarkend Hanlığı ve Hocalar Dönemi’ne Ait Belgeler. İstanbul: Ötüken Neşriyat A.Ş., 2023.
  4. Börübay, Sabırbek. “Uygur Türklerine Ait Gunnar Jarring Koleksiyonundaki Dinî (i̇slam Ve Hristiyanlık) İçerikli İki Yazı Üzerine”. Korkut Ata Türki̇yat Araştirmalari Dergi̇si̇ 8 (2022), 1054-1065. https://doi.org/10.51531/korkutataturkiyat.1144521
  5. Crossley, Pamela Kyle. A Translucent Mirror : History and İdentity in Qing İmperial İdeology. London, England: Unıversıty of Calıfornıa Press, 1999.
  6. Çin İmparatoru Shunzhi. Khanning Tasnif Qilghan Yakhshi Ishlarigha Ravaj Beradurghan Zarur Sozlar / Yuzhi Quanshan Yaoyan / Han-I Araha Sain Be Hûwekiyebure Oyonggo Gisun. Etik. The Gunnar Jarring Collection of Lithographic Prints: Lund Üniversitesi Kütüphanesi, 221 00 Lund, Lit. 54A, 64.
  7. Deli̇ce, Hacı İbrahim. Türkçe Sözdizimi. İstanbul: Kitabevi, 4. Basım, 2012.
  8. Demi̇r, Tufan. Türkçe Dilbilgisi. Ankara: Kurmay Kitap Yayın Dağıtım, 2. Basım, 2006.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Historical North East Turkish Language (Khwarezm, Kipchak, Chagatai)

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 10, 2026

Submission Date

August 19, 2026

Acceptance Date

September 7, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 7 Number: 2

APA
Dibekli, R. Y. (2026). Çağatay Türkçesiyle Yazılmış « Ḫannıŋ Taṣnif Ḳılġan Yaḫşı İşġa Revāc Biredurġan Żarur Sözleri » Adlı Eserin Birleşik Fiiller Açısından İncelenmesi. Karabük Türkoloji Dergisi, 7(2), 21-42. https://doi.org/10.7596/katud.2021772
AMA
1.Dibekli RY. Çağatay Türkçesiyle Yazılmış « Ḫannıŋ Taṣnif Ḳılġan Yaḫşı İşġa Revāc Biredurġan Żarur Sözleri » Adlı Eserin Birleşik Fiiller Açısından İncelenmesi. Karabük Türkoloji Dergisi. 2026;7(2):21-42. doi:10.7596/katud.2021772
Chicago
Dibekli, Rasim Yusuf. 2026. “Çağatay Türkçesiyle Yazılmış « Ḫannıŋ Taṣnif Ḳılġan Yaḫşı İşġa Revāc Biredurġan Żarur Sözleri » Adlı Eserin Birleşik Fiiller Açısından İncelenmesi”. Karabük Türkoloji Dergisi 7 (2): 21-42. https://doi.org/10.7596/katud.2021772.
EndNote
Dibekli RY (September 1, 2026) Çağatay Türkçesiyle Yazılmış « Ḫannıŋ Taṣnif Ḳılġan Yaḫşı İşġa Revāc Biredurġan Żarur Sözleri » Adlı Eserin Birleşik Fiiller Açısından İncelenmesi. Karabük Türkoloji Dergisi 7 2 21–42.
IEEE
[1]R. Y. Dibekli, “Çağatay Türkçesiyle Yazılmış « Ḫannıŋ Taṣnif Ḳılġan Yaḫşı İşġa Revāc Biredurġan Żarur Sözleri » Adlı Eserin Birleşik Fiiller Açısından İncelenmesi”, Karabük Türkoloji Dergisi, vol. 7, no. 2, pp. 21–42, Sept. 2026, doi: 10.7596/katud.2021772.
ISNAD
Dibekli, Rasim Yusuf. “Çağatay Türkçesiyle Yazılmış « Ḫannıŋ Taṣnif Ḳılġan Yaḫşı İşġa Revāc Biredurġan Żarur Sözleri » Adlı Eserin Birleşik Fiiller Açısından İncelenmesi”. Karabük Türkoloji Dergisi 7/2 (September 1, 2026): 21-42. https://doi.org/10.7596/katud.2021772.
JAMA
1.Dibekli RY. Çağatay Türkçesiyle Yazılmış « Ḫannıŋ Taṣnif Ḳılġan Yaḫşı İşġa Revāc Biredurġan Żarur Sözleri » Adlı Eserin Birleşik Fiiller Açısından İncelenmesi. Karabük Türkoloji Dergisi. 2026;7:21–42.
MLA
Dibekli, Rasim Yusuf. “Çağatay Türkçesiyle Yazılmış « Ḫannıŋ Taṣnif Ḳılġan Yaḫşı İşġa Revāc Biredurġan Żarur Sözleri » Adlı Eserin Birleşik Fiiller Açısından İncelenmesi”. Karabük Türkoloji Dergisi, vol. 7, no. 2, Sept. 2026, pp. 21-42, doi:10.7596/katud.2021772.
Vancouver
1.Rasim Yusuf Dibekli. Çağatay Türkçesiyle Yazılmış « Ḫannıŋ Taṣnif Ḳılġan Yaḫşı İşġa Revāc Biredurġan Żarur Sözleri » Adlı Eserin Birleşik Fiiller Açısından İncelenmesi. Karabük Türkoloji Dergisi. 2026 Sep. 1;7(2):21-42. doi:10.7596/katud.2021772