Çağatay Türkçesiyle Yazılmış « Ḫannıŋ Taṣnif Ḳılġan Yaḫşı İşġa Revāc Biredurġan Żarur Sözleri » Adlı Eserin Birleşik Fiiller Açısından İncelenmesi
Abstract
Ḫannıŋ Taṣnīf Ḳılġan Yaḫşı İşġa Revāc Biredurġan Żarur Sözleri adlı eser, 17. yüzyılda Çin İmparatoru Shunzhi tarafından yazdırılan bir eserin 19. yüzyılda Çağatay Türkçesine yapılan çevirisidir. Eserde halkın iyi işlere yönelmesi için yapması gereken işler ifade edilmektedir. Bir tercüme eseri olan eser, kullanılan dili ve içeriği bakımından önemli malzemelere sahiptir. Bu çalışmada, Çağatay Türkçesiyle yazılmış olan Ḫannıŋ Taṣnīf Ḳılġan Yaḫşı İşġa Revāc Biredurġan Żarur Sözleri adlı eserde yer alan birleşik fiiller incelenecektir. Çalışmada Çağatay Türkçesinin son devir ürünü olan Ḫannıŋ Taṣnīf Ḳılġan Yaḫşı İşġa Revāc Biredurġan Żarur Sözleri adlı eserde bulunan birleşik fiiller alan yazımında yapılan çalışmalar dikkate alınarak incelenmiş ve “Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiiller, Kurallı Birleşik Fiiller ve Deyimleşmiş Birleşik Fiiller” başlıkları altında sınıflandırılarak değerlendirilmiştir.
Keywords
References
- Argunşah, Mustafa. Tarihi Türk Lehçeleri Çağatay Türkçesi. İstanbul: Kesit Yayınları, 3.Baskı., 2014.
- Ayverdi, İlhan. Kubbealtı Lugatı, 2009. https://lugatim.com
- Bakırcı, Fatih. Yarlık ve İnayetnameler Harvard Üniversitesindeki Yarkend Hanlığı ve Hocalar Dönemi’ne Ait Belgeler. İstanbul: Ötüken Neşriyat A.Ş., 2023.
- Börübay, Sabırbek. “Uygur Türklerine Ait Gunnar Jarring Koleksiyonundaki Dinî (i̇slam Ve Hristiyanlık) İçerikli İki Yazı Üzerine”. Korkut Ata Türki̇yat Araştirmalari Dergi̇si̇ 8 (2022), 1054-1065. https://doi.org/10.51531/korkutataturkiyat.1144521
- Crossley, Pamela Kyle. A Translucent Mirror : History and İdentity in Qing İmperial İdeology. London, England: Unıversıty of Calıfornıa Press, 1999.
- Çin İmparatoru Shunzhi. Khanning Tasnif Qilghan Yakhshi Ishlarigha Ravaj Beradurghan Zarur Sozlar / Yuzhi Quanshan Yaoyan / Han-I Araha Sain Be Hûwekiyebure Oyonggo Gisun. Etik. The Gunnar Jarring Collection of Lithographic Prints: Lund Üniversitesi Kütüphanesi, 221 00 Lund, Lit. 54A, 64.
- Deli̇ce, Hacı İbrahim. Türkçe Sözdizimi. İstanbul: Kitabevi, 4. Basım, 2012.
- Demi̇r, Tufan. Türkçe Dilbilgisi. Ankara: Kurmay Kitap Yayın Dağıtım, 2. Basım, 2006.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Historical North East Turkish Language (Khwarezm, Kipchak, Chagatai)
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
September 10, 2026
Submission Date
August 19, 2026
Acceptance Date
September 7, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 7 Number: 2