Araştırma Makalesi

Çağatay Türkçesiyle Yazılmış « Ḫannıŋ Taṣnif Ḳılġan Yaḫşı İşġa Revāc Biredurġan Żarur Sözleri » Adlı Eserin Birleşik Fiiller Açısından İncelenmesi

Cilt: 7 Sayı: 2 10 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

Çağatay Türkçesiyle Yazılmış « Ḫannıŋ Taṣnif Ḳılġan Yaḫşı İşġa Revāc Biredurġan Żarur Sözleri » Adlı Eserin Birleşik Fiiller Açısından İncelenmesi

Öz

Ḫannıŋ Taṣnīf Ḳılġan Yaḫşı İşġa Revāc Biredurġan Żarur Sözleri adlı eser, 17. yüzyılda Çin İmparatoru Shunzhi tarafından yazdırılan bir eserin 19. yüzyılda Çağatay Türkçesine yapılan çevirisidir. Eserde halkın iyi işlere yönelmesi için yapması gereken işler ifade edilmektedir. Bir tercüme eseri olan eser, kullanılan dili ve içeriği bakımından önemli malzemelere sahiptir. Bu çalışmada, Çağatay Türkçesiyle yazılmış olan Ḫannıŋ Taṣnīf Ḳılġan Yaḫşı İşġa Revāc Biredurġan Żarur Sözleri adlı eserde yer alan birleşik fiiller incelenecektir. Çalışmada Çağatay Türkçesinin son devir ürünü olan Ḫannıŋ Taṣnīf Ḳılġan Yaḫşı İşġa Revāc Biredurġan Żarur Sözleri adlı eserde bulunan birleşik fiiller alan yazımında yapılan çalışmalar dikkate alınarak incelenmiş ve “Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiiller, Kurallı Birleşik Fiiller ve Deyimleşmiş Birleşik Fiiller” başlıkları altında sınıflandırılarak değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Argunşah, Mustafa. Tarihi Türk Lehçeleri Çağatay Türkçesi. İstanbul: Kesit Yayınları, 3.Baskı., 2014.
  2. Ayverdi, İlhan. Kubbealtı Lugatı, 2009. https://lugatim.com
  3. Bakırcı, Fatih. Yarlık ve İnayetnameler Harvard Üniversitesindeki Yarkend Hanlığı ve Hocalar Dönemi’ne Ait Belgeler. İstanbul: Ötüken Neşriyat A.Ş., 2023.
  4. Börübay, Sabırbek. “Uygur Türklerine Ait Gunnar Jarring Koleksiyonundaki Dinî (i̇slam Ve Hristiyanlık) İçerikli İki Yazı Üzerine”. Korkut Ata Türki̇yat Araştirmalari Dergi̇si̇ 8 (2022), 1054-1065. https://doi.org/10.51531/korkutataturkiyat.1144521
  5. Crossley, Pamela Kyle. A Translucent Mirror : History and İdentity in Qing İmperial İdeology. London, England: Unıversıty of Calıfornıa Press, 1999.
  6. Çin İmparatoru Shunzhi. Khanning Tasnif Qilghan Yakhshi Ishlarigha Ravaj Beradurghan Zarur Sozlar / Yuzhi Quanshan Yaoyan / Han-I Araha Sain Be Hûwekiyebure Oyonggo Gisun. Etik. The Gunnar Jarring Collection of Lithographic Prints: Lund Üniversitesi Kütüphanesi, 221 00 Lund, Lit. 54A, 64.
  7. Deli̇ce, Hacı İbrahim. Türkçe Sözdizimi. İstanbul: Kitabevi, 4. Basım, 2012.
  8. Demi̇r, Tufan. Türkçe Dilbilgisi. Ankara: Kurmay Kitap Yayın Dağıtım, 2. Basım, 2006.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tarihi Kuzey Doğu Türk Dili (Harezm, Kıpçak, Çağatay)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

10 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

19 Ağustos 2026

Kabul Tarihi

7 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 7 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Dibekli, R. Y. (2026). Çağatay Türkçesiyle Yazılmış « Ḫannıŋ Taṣnif Ḳılġan Yaḫşı İşġa Revāc Biredurġan Żarur Sözleri » Adlı Eserin Birleşik Fiiller Açısından İncelenmesi. Karabük Türkoloji Dergisi, 7(2), 21-42. https://doi.org/10.7596/katud.2021772
AMA
1.Dibekli RY. Çağatay Türkçesiyle Yazılmış « Ḫannıŋ Taṣnif Ḳılġan Yaḫşı İşġa Revāc Biredurġan Żarur Sözleri » Adlı Eserin Birleşik Fiiller Açısından İncelenmesi. KATUD. 2026;7(2):21-42. doi:10.7596/katud.2021772
Chicago
Dibekli, Rasim Yusuf. 2026. “Çağatay Türkçesiyle Yazılmış « Ḫannıŋ Taṣnif Ḳılġan Yaḫşı İşġa Revāc Biredurġan Żarur Sözleri » Adlı Eserin Birleşik Fiiller Açısından İncelenmesi”. Karabük Türkoloji Dergisi 7 (2): 21-42. https://doi.org/10.7596/katud.2021772.
EndNote
Dibekli RY (01 Eylül 2026) Çağatay Türkçesiyle Yazılmış « Ḫannıŋ Taṣnif Ḳılġan Yaḫşı İşġa Revāc Biredurġan Żarur Sözleri » Adlı Eserin Birleşik Fiiller Açısından İncelenmesi. Karabük Türkoloji Dergisi 7 2 21–42.
IEEE
[1]R. Y. Dibekli, “Çağatay Türkçesiyle Yazılmış « Ḫannıŋ Taṣnif Ḳılġan Yaḫşı İşġa Revāc Biredurġan Żarur Sözleri » Adlı Eserin Birleşik Fiiller Açısından İncelenmesi”, KATUD, c. 7, sy 2, ss. 21–42, Eyl. 2026, doi: 10.7596/katud.2021772.
ISNAD
Dibekli, Rasim Yusuf. “Çağatay Türkçesiyle Yazılmış « Ḫannıŋ Taṣnif Ḳılġan Yaḫşı İşġa Revāc Biredurġan Żarur Sözleri » Adlı Eserin Birleşik Fiiller Açısından İncelenmesi”. Karabük Türkoloji Dergisi 7/2 (01 Eylül 2026): 21-42. https://doi.org/10.7596/katud.2021772.
JAMA
1.Dibekli RY. Çağatay Türkçesiyle Yazılmış « Ḫannıŋ Taṣnif Ḳılġan Yaḫşı İşġa Revāc Biredurġan Żarur Sözleri » Adlı Eserin Birleşik Fiiller Açısından İncelenmesi. KATUD. 2026;7:21–42.
MLA
Dibekli, Rasim Yusuf. “Çağatay Türkçesiyle Yazılmış « Ḫannıŋ Taṣnif Ḳılġan Yaḫşı İşġa Revāc Biredurġan Żarur Sözleri » Adlı Eserin Birleşik Fiiller Açısından İncelenmesi”. Karabük Türkoloji Dergisi, c. 7, sy 2, Eylül 2026, ss. 21-42, doi:10.7596/katud.2021772.
Vancouver
1.Rasim Yusuf Dibekli. Çağatay Türkçesiyle Yazılmış « Ḫannıŋ Taṣnif Ḳılġan Yaḫşı İşġa Revāc Biredurġan Żarur Sözleri » Adlı Eserin Birleşik Fiiller Açısından İncelenmesi. KATUD. 01 Eylül 2026;7(2):21-42. doi:10.7596/katud.2021772