Cinsiyet Algısının Mitsel Kökeni
Abstract
Yunan mitolojisi, insanlığın altın
çağının ateşin çalınmasıyla sona erdiğini anlatır. Tanrılarla dostluğu bozulan
ve kovulan insan için düşünülmüş olan esas ceza ise kadındır. Güzel, naif, bir
o kadar zehirli olan kadın. Mitolojide ilk ceza ve dinde ilk günah kadının
yaratılmasıyla gerçekleşmiştir. Ya da bütün bu anlatılar, toplumsal dönüşümde
altın çağından olan insanın hikayesidir. Cinsiyet algısının kendisi esasında
bir çöküşün habercisidir. Varlığa gelişi zıtlık ilişkine bağlı olan doğada
kültür ihdas edebilen tek canlı olan insanın özünden uzaklaşmasının alametleri,
unuttuğu tarihine mevcut zihin yapısıyla yeniden kurguladığı hikayeler
yerleştirmesinde görülmektedir. Doğadaki dengenin sürekliliğini sağlayan
zıtlığa değer temellendirmesi üzerinden anlam yükleyerek tarafları üstün–aşağı
olarak nitelendirmek, tarihsel süreçte bir cinsiyetin diğerine tahakkümünü
meşrulaştırmıştır. Bu noktada, kadının
her şeyin yaratıcısı Ana Tanrıçadan lanetli tanrıça Medusa’ya dönüşümü,
cinsiyetçilik mevzuunda çok şey anlatmaktadır. Ancak Yunan mitolojisi bu
dönüşümde zincirin son halkasıdır. Dolayısıyla, meseleyi tam manasıyla anlayıp
çözebilmek için çok daha gerilere gidip Sümer ve Hint mitolojileri gibi
Tanrıları ve insanı başka türlü tasvir eden anlatılara bakmak gerekmektedir.
Keywords
References
- ADORNO, Theodor W. ve Max HORKHEIMER (2010). Aydınlanmanın Diyalektiği, çev. N. Ünler ve E. Ö. Karadoğan, İstanbul: Kabalcı Yayınevi.
- AGIZZA, Rosa (2006). Antik Yunan’da Mitoloji/Masallar ve Söylenceler, çev. Z. Z. İlkgelen, İstanbul: Arkeoloji Sanat Yayınları.
- AISKHYLOS (1968) Zincire Vurulmuş Prometheus, çev. A. Arhat & S. Eyuboğlu, Ankara: Bilgi Yayınevi.
- BAŞKAN, F. Başak (2011). “Canavardan Kızkardeşe: Medusa Mitinin 20. yy Kadın Şairleri Tarafından Tekrar Yazımı”, Ankara: Edebiyat ve Bilim-I, II. Uluslararası Edebiyat ve Bilim-I Sempozyumu Bildirileri.
- BONNEFOY, Yves (2000). Antik Dünya ve Mitoloji Sözlüğü, çev. L. Yılmaz, I.cilt A-K, Ankara: Dost Kitabevi Yayınları.
- CAMPBELL, Joseph (1998). Doğu Mitolojisi: Tanrının Maskeleri, İkinci Baskı, çev. K. Emiroğlu, Ankara: İmge Kitabevi.
- CHILDE, Gordon (1982). Tarihte Neler Oldu, çev. M. Tunçay–A. Şenel, İstanbul: Alan Yayıncılık.
- ELIADE, Mircea (2009). Dinler Tarihine Giriş, çev. L. Arslan, İstanbul: Kabalcı Yayınevi.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Emine Kef
*
0000-0002-9938-4635
Türkiye
Publication Date
October 30, 2018
Submission Date
October 20, 2018
Acceptance Date
August 20, 2018
Published in Issue
Year 2018 Number: 31
Cited By
‘Lilith’ figürü üzerinden mitoloji ve dinlerdeki kadın algısına feminist perspektiften bakış
RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.29000/rumelide.1073969