Year 2019, Volume , Issue 44, Pages 241 - 251 2019-12-15

ÂŞIK BAHATTİN YILDIZOĞLU’NU ANLAMAK

ERDOĞAN ALTINKAYNAK [1]


Halk şiiri özellikle Âşık Edebiyatı şiirleri üzerine, Türkiye’de yapılan tahlil ve tenkitler henüz yerine oturmamıştır. Tahlil ve tenkitler klasik olarak şekil özellikleri hakkında bilgi verme, dörtlükleri izah etmeye çalışma, âşıkların hayat hikâyeleri ile çalışmayı birleştirip sonlandırılmaktadır. Sembolleri, benzetme unsurlarını, yaşanılan coğrafya ile birleştirmeden ve şairi içinde yaşadığı topluma ait değer yargılarını nasıl kullandığına dair bir bilgi aktarmadan yapılacak tahlil ve tenkitlerin eksik olacağını düşünüyoruz.

Kuzeydoğu Anadolu bölgesi hem etnik kimlik açısından ve hem de coğrafi özellikler açısından diğer bölgelerden farklılıklar gösterir. Kars – Ardahan sınırları içerisinde yaşayanlar daha çok hayvancılık ile geçinirler. Iğdır ve Artvin ise her türlü ziraatın yapılabildiği illerdir. Kars – Ardahan coğrafyasında kışlar oldukça soğuk, yazları ise serindir.

Bölgede farklı etnik kimlikte ve inanç yapısında topluluklar yaşamaktadır. Alevi, Sünni, Caferi; Azeri, Terekeme, Yerli, Türkmen, Kürt, Çerkez, Zaza bu toplulukları oluşturur. Böyle bir renklilik bölgede mizahi unsurların da çeşitlenmesine sebep olmaktadır.

Âşık Bahattin Yıldızoğlu, Âşık Şenlik koluna mensup ve günümüz Kuzeydoğu Anadolu bölgesinde ustalık derecesine yakın bir âşıktır. Yurt içi ve yurt dışında çok sayıda sanatını icra etme imkânı bulmuştur. Kendisine mahsus hicivleri ile tanınır.

1997 yıllarında yakından tanıdığımız Yıldızoğlu, hayvancılığa yönelik tarım bölgesinde yaşamış ve bu bölgenin coğrafi, sosyal ve kültürel birikimlerini eserlerine başarıyla yansıtmıştır. Bu çalışmada Âşık Bahattin Yıldızoğlu’nun bazı şiirlerinden hareketle sanatına etki eden unsurları ele alacağız.  Âşık Bahattin Yıldızoğlu’nun şiirlerinden hareketle yapacağımız tahlilin, bundan sonraki çalışmalara ışık tutması hedeflenmiştir.

Âşık Edebiyatı, Bahattin Yıldızoğlu, Kars, Kuzeydoğu Anadolu, Aşıklık Geleneği
  • ALTINKAYNAK, E.,(2015) Kars Halk Âşıkları, Ardahan Üniversitesi Yayınları, Ankara
  • ALTINKAYNAK, E.,(2015) Çobanoğlu Âşıklar Kahvesi Derlemeleri - I, Ardahan Üniversitesi Yayınları, Ankara
  • ARTUN, E., (2011) âşık Edebiyatı Metin Tahlilleri, Karahan Kitabevi, 2. Baskı, Adana.
  • DURBİLMEZ, B. (2010) Âşıklık Geleneklerinde Saz, Milli Folklor, yıl 22, Sayı 85, Ankara
  • DURBİLMEZ, B. (2014) Karslı Âşık Murat Çobanoğlu/ Hayatı, Sanatı ve Eserleri, Kardeşler Matbaası: Kayseri, 2014.
  • DURBİLMEZ, B. (2018) Âşık Edebiyatı ve Taşpınarlı Halk Şairleri, 5. Baskı, Akçağ yayınları: Ankara, 2018
  • BALKAYA, A, (2017) Âşık Bahattin Yıldızoğlu ve Şiir Dünyası, Fenomen Yayıncılık, Erzurum,
  • ERGUN, P, (2014) Toplumsal Uygulamalarda Âşıkların İşlevi, Karadeniz Uluslar Arası Bilimsel Dergi, Sayı 22, sayfa. 122 – 126, Ankara.
  • ÖZARSLAN, M. (2001) Erzurum Âşıklık Geleneği, Akçağ Yayınları, Ankara.
Primary Language tr
Subjects Social
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0003-1105-0479
Author: ERDOĞAN ALTINKAYNAK
Institution: ARDAHAN ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Dates

Application Date : October 27, 2019
Acceptance Date : November 12, 2019
Publication Date : December 15, 2019

APA ALTINKAYNAK, E . (2019). ÂŞIK BAHATTİN YILDIZOĞLU’NU ANLAMAK. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi , (44) , 241-251 . DOI: 10.17498/kdeniz.638753