Research Article

Farklı Bilişsel Yük Türleri Ölçeğinin Türkçe Uyarlaması: Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması

Volume: 26 Number: 2 May 30, 2025
EN TR

Farklı Bilişsel Yük Türleri Ölçeğinin Türkçe Uyarlaması: Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

Bu çalışma, Leppink ve diğerleri (2013) tarafından geliştirilen "Farklı Bilişsel Yük Türleri Ölçeği"nin Türkçe uyarlamasını ve geçerlik-güvenirlik analizlerini gerçekleştirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, bilişsel yük kuramı çerçevesinde içsel, dışsal ve etkili yük türlerini ayrıştırarak ölçebilen kapsamlı bir aracın Türkçe literatürdeki eksikliğini gidermeyi hedeflemiştir. Ölçek, uzman görüşleri doğrultusunda Türkçeye çevrilmiş, dil eşdeğerliği testleri uygulanmış ve doğrulayıcı faktör analizi ile üç faktörlü yapısı doğrulanmıştır. Çalışmada, bir devlet üniversitesinde uzaktan eğitim alan 221 ön lisans öğrencisinin katılımıyla toplanan veriler üzerinde analizler yapılmıştır. Ölçeğin uyum indeksleri (RMSEA, CFI, TLI vb.) kabul edilebilir düzeyde bulunmuş ve Cronbach Alfa katsayıları genel olarak .93, alt boyutlarda ise .86 ile .98 arasında değişmiştir. Sonuçlar, ölçeğin hem genel hem de alt boyutlar düzeyinde yüksek güvenilirlik ve geçerlilik sunduğunu göstermiştir. Bu ölçeğin, Türkçe literatüre önemli bir katkı sunacağı ve eğitim ortamlarında bilişsel yük ölçümüne yönelik araştırmalarda etkili bir araç olacağı öngörülmektedir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Albus, P., Vogt, A., & Seufert, T. (2021). Signaling in virtual reality influences learning outcome and cognitive load. Computers & Education, 166, 104154. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2021.104154
  2. Ayres, P. (2006). Impact of reducing intrinsic cognitive load on learning in a mathematical domain. Applied Cognitive Psychology, 20(3), 287–298. https://doi.org/10.1002/acp.1245
  3. Büyüköztürk, Ş. (2017). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum. Pegem Akademi.
  4. Büyüköztürk, Ş. (2021). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni SPSS uygulamaları ve yorum. Pegem Akademi.
  5. Caldiroli, C. L., Gasparini, F., Corchs, S., Mangiatordi, A., Garbo, R., Antonietti, A., & Mantovani, F. (2023). Comparing online cognitive load on mobile versus PC-based devices. Personal and Ubiquitous Computing, 27(2), 495–505. https://doi.org/10.1007/s00779-022-01707-8
  6. Chandler, P., & Sweller, J. (1991). Cognitive load theory and the format of instruction. Cognition and Instruction, 8(4), 293–332. https://doi.org/10.1207/s1532690xci0804_2
  7. Cierniak, G., Scheiter, K., & Gerjets, P. (2009). Explaining the split-attention effect: Is the reduction of extraneous cognitive load accompanied by an increase in germane cognitive load? Computers in Human Behavior, 25(2), 315–324. https://doi.org/10.1016/j.chb.2008.12.020
  8. Costello, A. B., & Osborne, J. W. (2005). Best practices in exploratory factor analysis: Four recommendations for getting the most from your analysis. Practical Assessment, Research & Evaluation, 10(7), 173–178.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Cross-Cultural Scale Adaptation

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

April 29, 2025

Publication Date

May 30, 2025

Submission Date

December 12, 2024

Acceptance Date

February 1, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 26 Number: 2

APA
Türel, Y. K., & Alpsülün, M. (2025). Farklı Bilişsel Yük Türleri Ölçeğinin Türkçe Uyarlaması: Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 26(2), 421-436. https://doi.org/10.29299/kefad.1600402

Cited By