Öğretmen Adaylarının Yansıtıcı Düşünme Becerileri ve Bu Becerilerin Gelişimini Destekleyen Faktörler

The aim of this study is to analyze the reflective thinking skills of pre-service teachers and to identify factors that enhance the reflective thinking skills during the practicum settings of pre-service teachers at department of classroom teaching. Study was conducted in the form of action research in qualitative research paradigm. Ten week practicum proces of 6 pre-service teachers were constructed. Data collection consisted of weekly guided diary entries, interviews, camera-recorded practicum settings, mid and end of course perception questionnaires and peer feedbacks. The study showed that 10 reflective themes were documented under four categories(objectives, content, teaching-learning process and evaluation) and pre-service teachers focused primarily on the instructional processes. Content and descriptive analysis method was employed. The study revealed that following 10 factors was important in development of pre-service teachers’ reflective thinking skills; video-recorded practicum settings, reflective journals, peer cooperation, teaching experience, cooperation with school advisor, preparing lesson plans, ınterviews made after practicum settings, long-term communication in practicum settings, free thinking environment and supports, pedagogical knowledge.

Araştırmanın amacı sınıf öğretmenliği lisans programının 7. döneminde okutulan öğretmenlik uygulaması-I dersini almakta olan öğretmen adaylarının öğretim sürecinde yansıtıcı düşünme becerilerini nasıl kullandıklarını, ne gibi durumlar üzerine yansıtma yaptıklarını ortaya koymak ve bu süreçte yansıtıcı düşünme becerilerinin gelişimini destekleyen faktörleri belirlemektir. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırmasına göre desenlenmiştir. Çalışma grubunu oluşturan altı öğretmen adayının 10 haftalık öğretmenlik uygulaması süreci incelenmiştir. Haftalık yansıtıcı günlükler, görüşmeler, uygulama derslerinin video kayıtları, uygulama ortası ve sonu algı anketleri ve akran önerileri bu çalışmanın veri toplama kaynaklarıdır. Verilerin analizinde içerik analizi ve betimsel analiz kullanılmıştır. Öğretmen adaylarının hedef, içerik, eğitim durumları ve sınama durumları olarak 4 kategori altında 10 farklı temaya yönelik yansıtma kararları aldıkları ve en çok eğitim durumları üzerine yansıtma yaptıkları sonucuna ulaşılmıştır. Yansıtıcı düşünme becerilerinin gelişimini destekleyen 10 faktörün; öğretim uygulamalarının video kaydı, yansıtıcı günlükler, akran işbirliği, öğretim deneyimi, uygulama öğretmeniyle işbirliği, ders planı hazırlama, öğretim uygulaması sonrası yapılan görüşmeler, öğretim uygulamalarında uzun süreli iletişim, güven verici ve destekleyici düşünme ortamı, pedagojik alan bilgisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.