Türkiye’de Kalkınma Planları Kapsamında Yapılan Eğitim Planlarının Analizi

In this study, the changes that educational planning in Turkey went through between 1963 and 2005, were tried to be defined using a qualitative analysis done on the Development Plans. At the end of the analysis done on the eight Development Plans, it was determined that there were no significant changes in the educational understanding in about forty years period, and that it was mostly seen as a means for reaching the economical aims of the plan. It was found that, this understanding that directs educational planning, caused narrowing of educational system to an economic frame, and prevented the possible improvement of education. It is possible to say that, in order for education to have an emancipatory content and expend it into all population, the concept of “right to education” –which has been neglected for many yearsshould be the starting point in the works of educational planning.

Bu çalışmada, Türkiye’de eğitim planlamasının 1963-2005 yılları arasındaki dönemde geçirdiği değişim, kalkınma planları üzerinde yapılan nitel bir analiz ile belirlenmeye çalışılmıştır. Sekiz kalkınma planı üzerinde yapılan analiz sonucunda, yaklaşık kırk yıllık dönemde eğitim anlayışında önemli bir değişme olmadığı; eğitimin, planın ekonomik hedeflerine ulaşılmasında bir araç olarak ele alındığı ve eğitim sisteminin buna göre planlandığı saptanmıştır. Eğitim planlamasına yön veren bu yaklaşımın, eğitim sisteminin ekonomik bir çerçeveye daraltılmasına, özellikle içerik ve yaygınlaşma açılarından eğitimin olası gelişimine engel olmasına yol açtığı sonucuna ulaşılmıştır. Eğitimin bireyi özgürleştirici bir içeriğe kavuşması ve tüm nüfusa yaygınlaştırılabilmesi için, eğitim planlaması çalışmalarının iktisadî rasyonaliteyi temel alan bir yönlendirmeden kurtarılması ve “eğitim hakkı” temelinde örgütlenmesi gerektiğini söylemek olanaklıdır