Tarihsel Seyir İçinde Eğitim Yönetiminin Bilimleşme Süreci

The purpose of this study is to examine the scientization process of educational administration in historical course. In the study, firstly discussions about whether educational administration is a scientific discipline and its justifications were presented. Definitons of educational administration were given within the scope of scientificness criteria. Sub-sequently, scientization process of educational administra-tion rooted in USA was examined beginning from the end of 19th century. Finally, reflections of the transformation in educational administration in Turkey was discussed. Analy-sis revealed that until 1900s the field of educational admi-nistration that could not gain a scientific quality was enric-hed with philosophical debates, influenced by Taylorism and developed under the disciplines of business and eco-nomy, began to draw its own line and emerge as a depen-dent science with theory movement in 1950s, underwent a paradigmatic change towards subjectivist-interpretivist approach as a result of criticism of rational positivism. In the present study, it was concluded that the field of educati-onal administration has struggled to become an indepen-dent discipline since it was handled as a scientific research area.

Bu çalışmanın amacı tarihsel süreç içinde eğitim yöne-timi alanının yaşadığı bilimleşme sürecinin incelenmesidir. Çalışmada ilk olarak eğitim yönetiminin bir bilim olup ol-madığına yönelik alan yazında yer alan tartışmalara yer verilmiştir. Eğitim yönetiminin bilim olma kriterleri çerçeve-sinde nasıl tanımlandığı ortaya konmuştur. Daha sonra eğitim yönetimi alanının ABD’de temelleri atılan bilimleşme süreci 19. yüzyılın sonlarından başlanarak inceleme konusu edilmiştir. Son olarak eğitim yönetiminin bilimleşme süre-cinde yaşadığı evrilmenin Türkiye’deki yansımaları ele alınmıştır. Yapılan incelemeler 1900’lü yıllara kadar bilim-sel bir niteliğe kavuşamayan eğitim yönetimi alanının felsefi tartışmalardan beslendiği, 1900’lü yılların ilk çeyreğinde Taylor tarafından ortaya atılan bilimsel yönetimin etkisi altında kaldığı ve işletme ve ekonomi alanlarına bağımlı olarak geliştiği; 1950’li yıllarda ABD’de ortaya çıkan teori hareketi ile kendine özgü sınırlarını çizmeye ve bağımsız bir bilim olarak ortaya çıkmaya başladığı, 20. yüzyılın son çeyreğinde eğitimde mantıksal pozitivist yaklaşımın eleştiri-ye uğradığı ve öznel-yorumsamacı yönde bir paradigmatik dönüşüm yaşadığı görülmüştür. Mevcut çalışmada eğitim yönetimi alanı gelişme sürecinde çeşitli bilim dallarından etkilense de, bir bilim olarak inceleme konusu edilmeye başlandığı andan itibaren bağımsız bir alan olmak için çaba gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır.