Research Article

Türkiye’de Vatandaşların İklim Değişikliği Anksiyetesinin Değerlendirilmesi

Volume: 17 Number: 1 January 15, 2024
TR EN

Türkiye’de Vatandaşların İklim Değişikliği Anksiyetesinin Değerlendirilmesi

Öz

Dünyanın varoluşundan itibaren çeşitli periyotlarda iklim değişikliği ile karşı karşıya kalan yeryüzü, özellikle Sanayi Devrimi’nden itibaren insanların doğayı tahakküm altına almaları sonucunda insan kaynaklı nedenlerle ilk kez ortaya çıkmıştır. Sanayileşme ve kentleşme, fosil yakıtların kullanımının aşırı artışı, ormansızlaşma gibi nedenler sonucunda sera gazlarının atmosferde birikerek iklimlerin düzenini değiştirmesi olarak ifade edilen iklim değişikliği, küresel bir boyuta ulaşarak canlı ve cansız tüm varlıkların geleceğini tehdit etmektedir. İklim değişikliğinin yeryüzünde sel ve taşkınlar, kuraklık, yağış rejimlerinin düzensizleşmesi, salgın hastalıklar, zorunlu yer değiştirmeler gibi çok sayıda olumsuz etkisinin yanında insan sağlığı üzerinde de birçok zararı olduğu bilinmektedir. Can kayıpları; kalp, damar ve akciğer rahatsızlıkları; bebek ölümleri ve psikolojik rahatsızlıklar, iklim değişikliğinin insan sağlığı üzerinde doğrudan ya da dolaylı neden olduğu başlıca zorluklar olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışmanın amacı; iklim değişikliğinin vatandaşlarda anksiyeteye neden olup olmadığını Türkiye’de yaşayan vatandaşlar üzerinden ele almaktır. Çalışmanın iki temel hipotezi bulunmaktadır. H1: Türkiye’de yaşayan vatandaşların iklim değişikliğine karşı anksiyeteleri düşüktür. H2: Demografik değişkenler, vatandaşların iklim anksiyeteleri açısından farklılaşmaktadır. Araştırmada nicel araştırma tekniklerinden anket tekniği kullanılmış ve Türkiye’de yaşayan 407 kişiden yanıtlar toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 23 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz yöntemi olarak yüzde ve frekans dağılımı, açıklayıcı faktör analizi, Mann-Whitney U Testi ve Kruskal-Wallis Testleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda Türkiye’de yaşayan vatandaşların iklim anksiyetelerinin oldukça düşük olduğu görülmüş ve H1 hipotezi kabul edilmiştir. İklim değişikliği anksiyetesi skorlarının genel anlamda oldukça düşük olduğu görülmüş, çeşitli önermeler açısından demografik değişkenler arasında farklılaşma olsa da genel mahiyette anlamlı olmadığından H2 hipotezi reddedilmiştir.

Anahtar Kelimeler

İklim değişikliği , anksiyete , çevre sorunları , sera gazı , sağlık

References

  1. Agyapong, V. I. O., Hrabok, M., Juhas, M., et al. (2018). Prevalence Rates and Predictors of Generalized Anxiety Disorder Symptoms in Residents of Fort McMurray Six Months After a Wildfire. Front Psychiatry, 9.
  2. Albrecht, G. (2011). Chronic environmental change: Emerging “psychoterratic” syndromes. I. Weissbecker (Ed.), In Climate change and human well-being: Global challenges and opportunities (pp. 43 – 56) New York, NY: Springer.
  3. Amen, D. G. (2021). Beyninizi Değiştirin Hayatınız Değişsin: Anksiyete, Depresyon, Takıntı, Dikkat Eksikliği, Öfke ve Hafıza Sorunlarını Aşmak İçin Çığır Açan Bir Program, İstanbul: Pegasus Yayınları.
  4. Anderson, C. A. ve DeLisi, M. (2011). Implications of global climate change for violence in developed and developing countries. J. P. Forges, A. W. Kruglanski, & K. D. Williams (Eds.), In The psychology of social conflict and aggression (pp. 249 – 265), New York, NY: Psychology Press.
  5. Burke, M., Gonz´alez, F., Baylis, P., et al. (2018). Higher temperatures increase suicide rates in the United States and Mexico. Nat Clim Change, 8(8): 723–729.
  6. Cebeci, F., Karaman, M., Öztürk, A. F., Uzun, K., Altın, M. O., Arıcı, A. & Artan, T. (2022). İklim değişikliği anksiyetesi ölçeği’nin Türkçe uyarlaması: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 22 (1): 20-42.
  7. Clayton, S. and Karazsia, B. T. (2020). Development and validation of a measure of climate change anxiety, Journal of Environmental Psychology, 69: 1-11.
  8. Cooper, S. J. and Wheeler, T. (2017). Rural household vulnerability to climate risk in Uganda. Regional Environmental Change, 17(3): 649–663.
  9. Coşkun, R., Altunışık, R. ve Yıldırım, E. (2015). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri – SPSS Uygulamalı, Sakarya: Sakarya Kitabevi.
  10. Ebi, K. L., Grambsch, A. E., Sussman, F. G., & Wilbanks, T. J. (2008). Effects of global change on human health, in analyses of the effects of global change on human health and welfare and human systems. A Report by the U.S. Climate Change Science Program and the Subcommittee on Global Change Research, (Ed. J. Gamble vd.), USEPA: Washington, D. C.