Sağlık Kurumlarında Şiddet: Türkiye Profili

Abstract

Bu araştırma, sağlık çalışanlarının şiddete maruz kalmasına odaklanmaktadır. Araştırmanın amacı, sağlık kurumlarında şiddet konusunu Türkiye bağlamında incelemek ve bir Türkiye profili oluşturmaktadır. Araştırmanın evrenini Türkiye'de sağlıkta şiddet konulu makaleler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise 96 makale çalışmasından ibarettir. Araştırmanın amacı, Türkiye'de sağlık kurumlarında şiddetin genel profilini ortaya koymak ve şiddeti önlemeye yönelik bir sağlık politikası önermektir. Araştırmanın sonuçlarına göre, Türkiye'de sağlık kurumlarında yaşanan şiddet olayları 2012 yılı itibariyle önemli ölçüde artmıştır. Bununla birlikte, şiddet olaylarının en çok kamu hastanelerinde, acil servislerde ve 08:00-16:00 saatleri arasında gerçekleştiği tespit edilmiştir. En fazla şiddet olayına hekimlerin maruz kaldığı, en fazla şiddet olayının İstanbul'da yaşandığı ve şiddet olaylarının çoğunlukla hizmet alan kişiler tarafından gerçekleştirildiği de elde edilen diğer sonuçlar arasındadır.

Keywords

• Şiddet
• Şiddet Profili
• Sağlıkta Şiddet
• Sağlıkta Politikası
• Türkiye.

Violence in Health Institutions: Türkiye Profile

Abstract

This research focuses on the exposure of healthcare workers to violence. The aim of the research is to examine the issue of violence in health institutions in the context of Turkey and to create a profile of Turkey. The population of the research consists of articles on violence in health in Turkey. The sample of the research consists of 96 articles. The aim of the research is to reveal the general profile of violence in health institutions in Turkey and to propose a health policy to prevent violence. According to the results of the study, the incidents of violence in health institutions in Turkey have increased significantly as of 2012. However, it was determined that most of the violent incidents took place in public hospitals, emergency services and between 08:00-16:00 hours. Among the other results obtained were that physicians were subjected to the highest number of violent incidents, the highest number of violent incidents occurred in Istanbul, and that violent incidents were mostly perpetrated by service recipients.

Keywords

• Violence
• Violence Profile
• Violence in Health
• Health Policy
• Türkiye.

References

1. Adaş E. B, Elbek O, Bakır K, (2008). Sağlık Sektöründe Şiddet Raporu-I. TTB Gaziantep-Kilis Tabip Odası.
2. Akbaş M, Ayça B. O. Z, Dursun A, Çetin S, Kılıçaslan A, (2016). 112 çalışanlarının şiddete maruz kalma durumları ve şiddete yönelik tutum ve davranışları. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 9(3): 93-100.
3. Akça N, Yılmaz A, Işık O, (2014). Sağlık çalışanlarına uygulanan şiddet: Özel bir tıp merkezi örneği. Ankara Sağlık Hizmetleri Dergisi, 13(1): 1-11.
4. Aktan Kibar F, Oturak G, Ekerbiçer H. Ç, Berberoğlu U, (2019). Sağlıkta şiddet bir iş güvenliği sorunu mudur: Sakarya’da görev yapan bir grup sağlık çalışanının sağlıkta şiddet ile ilgili görüşlerinin değerlendirilmesi. Sakarya Tıp Dergisi, 9(4): 612-618.
5. Aktaş E, Aydemir İ, (2018). Şiddete maruz kalan sağlık çalışanlarının beyaz kod uygulamasına ilişkin görüşlerinin belirlenmesi. Türkiye Klinikleri Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(1): 32-47.
6. Ardic C, Oguzer U, Ozturk G. Z, (2018). The Relationship Between the Situation of Being Exposed to Violence and The Burnout in Security Guards Working in The Hospital. Konuralp Medical Journal, 10(2): 153-159.
7. Arslan S, Taylan S, Gözüyeşil E, Küçükakça G, Akıl Y, İnce S, (2018). Hemşirelerin çatışma ve şiddete yönelik farkındalık düzeylerinin belirlenmesi. Kastamonu Sağlık Akademisi, 3(1): 1-20.
8. Atik D, (2013). Sağlık çalışanlarına yönelik şiddet olgusunun bir devlet hastanesi örneğinde incelenmesi. Medical Sciences, 8(2): 1-15.

9. Attar G. E, (2017). Türkiye'de hekimlere yönelik şiddet: bir temellendirilmiş kuram analizi. İstanbul University Journal of Sociology, 37(1): 157-178.
10. Avcı N, Kabadayı Arslan M, Timlioğlu S. İ, Tay S, Meriç K, Ertenü M, Yekeler İ, (2015). 2012-2015 yılları arasında Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ndeki beyaz kod bildirimleri. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 2(4): 211-214.
11. Aydemir İ, Üçlü R, Aydoğan A, (2020). Acil servis personeline göre şiddetin nedenleri. İstanbul Tıp Fakültesi Dergisi, 83(1): 60-68.
12. Aydın G, İleri Y. Y, (2021). Workplace violence and perspectives of healthcare professionals on electronic white code system. Karaelmas İş Sağlığı ve Güvenliği Dergisi, 5(1): 9-20.
13. Aytaç S, Dursun S, (2013). Çalışma hayatında kadına yönelik şiddet: sağlık sektöründe bir uygulama. Journal of Istanbul University Law Faculty, 71(1): 67-78.
14. Batı S, Küçükkendirci H, Ulusal O, (2021). Beyaz kod verileri ışığında 112 çalışanlarına yönelik şiddet; retrospektif değerlendirme. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(1): 1-8.
15. Bayraktar T, (2021). Doktorlara uygulanan işyeri şiddetinin şiddet türü açısından değerlendirilmesi: Kocaeli ilinde bir çalışma. İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(2): 569-590.
16. Bıçkıcı, F. (2013). Sağlık çalışanlarına yönelik şiddet ve neden olan faktörler: Bir devlet hastanesi örneği. Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi, 5(1): 43-56.
17. Büyükaydın E, Şantaş G, Kaya S, (2017). Sekreterlerin yıldırmaya maruz kalma düzeyleri: Bir üniversite hastanesi örneği. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 19(2): 655-675.
18. Büyüktaş Gayır G, Özçelik Z, (2021). Sağlık profesyonellerinin maruz kaldıkları fiziksel şiddetin demografik değişkenler itibariyle dağılımına yönelik bir araştırma. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(21): 227-253.
19. Coşkun S, Karahan S, (2019). Acil servis çalışanlarında şiddete maruz kalma durumunun incelenmesi. Acıbadem Sağlık Bilimleri Dergisi, 10(3): 493-499.
20. Çakıroğlu E, Tengilimoğlu D, (2014). Mobbing (yıldırma) davranışlarının tıbbi sekreterlerin tükenmişliği üzerine etkisi. Ejovoc (Electronic Journal Of Vocational Colleges), 4(3): 167-188.
21. Çapık A, Üst Z. D, Aydın A, Tedik S. A, Gök H, Sarı S, (2018). Ebelik öğrencilerinin klinik uygulamalarda şiddete maruz kalma durumlarının incelenmesi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 21(3): 171-177.
22. Çarıkçı İ. H, Yavuz H, (2009). Çalışanlarda mobbing (psikolojik şiddet) algısı: sağlık sektörü çalışanları üzerine bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10: 47-62.
23. Çelebi İ, (2016). Çanakkale 112 acil sağlık hizmetleri istasyonlarında görev yapan sağlık çalışanlarının şiddetle karşılaşma durumu ve bu durumun tükenmişlik sendromu üzerine etkisi. Hastane Öncesi Dergisi, 1(2): 1-13.
24. Çelik H, Taşhan S. T, (2014). Bireylerin hasta haklarını kullanma tutumlarının sağlık çalışanlarına yönelik şiddet düşüncesiyle ilişkisinin belirlenmesi. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 1(2): 89-98.
25. Çuvadar A, Ekuklu G, (2020). Edirne merkez ilçede yataklı tedavi kurumlarında çalışan hekim ve hemşirelere yönelik şiddetin sıklığı ve nedenleri. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 23(2): 212-220.
26. Dağlar G, Bilgiç D, Kaya S, (2020). Ebelik öğrencilerinin klinik uygulamalarda karşılaştıkları şiddet ve boyun eğici davranışlar arasındaki ilişki. Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 5(3): 187-199.
27. Demirbaş N, Karaoğlu N, (2021). Hekim ve hekim adaylarının hekime yönelik şiddet algıları: Bir ön çalışma. Genel Tıp Dergisi, 31(2): 130-134.
28. Demirci Ş, Uğurluoğlu Ö, (2020). Sağlık çalışanlarına yönelik şiddet: Bir kamu hastanesi örneği. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 1: 89-97.
29. Demiroğlu T, Kılınç E, Atay E, (2015). Sağlık çalışanlarına uygulanan şiddet: Kilis ili örneği. Sağlık Bilimleri Dergisi, 24(1): 49-55.
30. Devebakan N, (2018). Sağlık kurumlarında işyeri şiddeti ve Dokuz Eylül Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi’nde beyaz kod başvurularının değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(2): 383-399.
31. Di Martino V. (2002). Workplace Violence In The Health Sector Country Case Studies: Brazil, Bulgaria, Lebanon, Portugal, South Africa, Thailand and an Additional Australian Study. Geneva: International Labor Organization.
32. Doğan R, Bayraktar O, (2020). Özel sağlık sektöründe yıldırma ile iş performansı arasındaki ilişki: Hemşireler üzerine bir araştırma. Ekonomi İşletme ve Maliye Araştırmaları Dergisi, 2(1): 53-67.
33. Duğan Ö, (2017). Sağlık haberlerinde şiddetin analizi: Gazete haberleri üzerine bir inceleme. Erciyes İletişim Dergisi, 5(1): 400-410.
34. Dursun S, (2012). İşyeri şiddetinin çalışanların tükenmişlik düzeyi üzerine etkisi: Sağlık sektöründe bir uygulama. Çalışma İlişkileri Dergisi, 3(1): 105-115.
35. Eğici M. T, Öztürk G. Z, (2018). Beyaz kod verileri ışığında sağlık çalışanlarına yönelik şiddet. Ankara Medical Journal, 18(2): 224-231.
36. Elliot P. P, (1997). Violence in health care. What nurse managers need to know. Nursing Management, 28(12): 38-41.
37. Emiroğlu O. N, Öztürk Çopur E, Kuru Alıcı N, (2020). Türkiye’de 2012-2016 yılları arasında basına yansıyan sağlık çalışanlarına yönelik şiddet olaylarının incelenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 9(2): 82-89.
38. ENA. (2010). Emergency Department Violence Surveillance Study. Emergency Nurses Association Institute for Emergency Nursing Research. August 2010. Emergency Nurses Association Institute for Emergency Nursing Research 915 Lee Street Des Plaines, IL 60016-6569, Printed in the United States of America.
39. Er T, Ayoğlu F. N, Açıkgöz B, (2021). Sağlık çalışanına yönelik şiddet: Risk faktörleri, etkileri, değerlendirilmesi ve önlenmesi. Turkish Journal Of Public Health, 19(1): 69-78.
40. Ergöl Ş, Kürtüncü M, (2013). Hemşirelik öğrencilerinin uygulama alanlarında karşılaştıkları şiddet. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, (1): 65-69.
41. Erkal E. A, Naktiyok A, (2019). Örgüt kültürü özelliklerinin hemşirelerin psikolojik taciz algısı üzerindeki rolü. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(4): 1515-1533.
42. Ertaş H, Çiftçi Kıraç F, (2018). Sağlık sektöründe mobbing. International Anatolia Academic Online Journal Social Sciences Journal, 4(2): 36-46.
43. Erten R, Öztora S, Dağdeviren H. N, (2019). Sağlık kuruluşlarında doktorlara yönelik şiddet maruziyetinin değerlendirilmesi. Türkiye Aile Hekimliği Dergisi, 23(2): 52-63.
44. Esen H, Aykal G, (2020). Sağlık kurumlarında yaşanan şiddetin değerlendirilmesi: Eğitim ve araştırma hastanesi örneği. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 7(1): 1-9.
45. Fener E, Aydıntuğ N, (2019). Sağlıkta şiddet nedenlerinin toplum bakış açısıyla değerlendirilmesi. Journal of International Social Research, 12(62): 1272-1282.
46. Fernandes C, Bouthillette F, Raboud J. M, Bullock L, Moore C, Christenson J. M, et al. (1999). Violence in the emergency department: a survey of health care workers. CMAJ, 16: 161-170.
47. Gökçe T, Dündar C, (2008). Samsun Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi’nde çalışan hekim ve hemşirelerde şiddete maruziyet sıklığı ve kaygı düzeylerine etkisi. Journal of Turgut Ozal Medical Center, 15(1): 25-28.
48. Gül H, Ağıröz A, (2011). Mobbing ve örgütsel sinizm arasındaki ilişkiler: hemşireler üzerinde bir uygulama. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(2): 27-47.
49. Gülpınar S, Bulut Y. E, Çıtıl R, (2019). Retrospective evaluation of white code-based files in Tokat province between 2012 and 2014. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 13(2): 142-150.
50. Güvercin C. H, (2019). Sağlık çalışanlarına şiddet haberleri: basının kritik rolü. STED/Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 28(5): 327-333.
51. Hıdıroğlu S, Tanrıöver Ö, Tosun M, Turan C. A, Günaydın B. S, Eser B, Htoo K. M, Karavuş M, (2019). Birinci basamak sağlık çalışanlarının şiddete maruziyet düzeyleri ile iş doyumu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi. The Journal of Turkish Family Physician, 10(4): 173-184.
52. Hoşgör H, Türkmen İ, (2021). Bitmeyen çile: Sağlıkta şiddet (Medimagazin haber portalı üzerinden bir araştırma). Izmir Democracy University Health Sciences Journal, 4(2): 192-211.
53. İkiışık H, Yılmaz F. K, Karacanoğlu A, Kadayıf A, Güven İ, Özdemir G. M, Taşdan H, Koç F, Evli Ç, Demirci İ. G, Maral I, (2021). Araştırma görevlisi hekimlerin sağlıkta şiddete maruz kalma durumları ve sağlıkta şiddet konusundaki düşüncelerinin değerlendirilmesi. Abant Tıp Dergisi, 10(1): 55-64.
54. İlhan M. N, Çakır M, Tunca M. Z, Avcı E, Çetin E, Aydemir Ö, Tezel A, Bumin M. A, (2013). Toplum gözüyle sağlık çalışanlarına şiddet: Nedenler, tutumlar, davranışlar. Gazi Medical Journal, 24(1): 5-10.
55. İnanıcı S. Y, Yardımcı G, Binatamir Y. R, Yüksel R. G, (2020). Tıp fakültesi 5 ve 6. sınıf öğrencilerinin hekime yönelik şiddet deneyimlerinin, eğitim, hasta beklentisi ve başa çıkma stilleri ile ilişkisi. Tıp Eğitimi Dünyası, 19(58): 73-88.
56. İştar Işıklı E, Arslan T, (2018). Hemşirelerin çalışma hayatında yaşadığı sorunlar: Düzce ili örneği. Yorum Yönetim Yöntem Uluslararası Yönetim Ekonomi ve Felsefe Dergisi, 6(2): 9-20.
57. İştar Işıklı E, Arslan T, (2021) Sağlık kurumlarında şiddet: gazete haberleri üzerinde bir araştırma. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 21(50): 89-128.
58. Janocha J. A, Smith R. T, (2010). Workplace safety and health in the health care and social assistance industry, 2003-07. Monthly Labor Review.
59. Karabulut E, Gezgin Yazıcı H, Özgür G, (2020). Sağlık bilimleri fakültesinde öğrenim gören öğrencilerin şiddet konusundaki görüşlerinin değerlendirilmesi. Aydın Sağlık Dergisi, 6(3): 268-282.
60. Karaca B. K, Aydın B, Turla A, Dündar C, (2015). Samsun’da hekimlerin meslekleri nedeniyle yaşadıkları şiddetin özellikleri ve şiddetin önlenmesi konusundaki düşünceleri. Adli Tıp Bülteni, 20(2): 76-82.
61. Karadayı B, Varlık E, Çakı İ. E, Altınok M, Kaya A, Afşin H, Özaslan A, (2016). Diş hekimlerine yönelik şiddet: bir anket çalışması. Adli Tıp Bülteni, 21(2): 72-77.
62. Karakuş H, (2011). Hemşirelerde kurum ve yönetimin etkisine bağlı olarak yaşanan mobbing davranışları. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi (AKAD), 3(5): 83-102.
63. Katran M, Akdeniz Y. S, İpekci A, İkizceli İ, (2020). Acil serviste hasta ve hasta yakınlarına karşı şiddete bir bakış. Phoenix Medical Journal, 2(3): 160-167.
64. Kavak F, Ekinci M, (2013). Psikiyatri servisinde çalışan hemşirelere yönelik şiddet. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(3): 290-298.
65. Kaya K, (2021). Mobbing: Şanlıurfa kadın sağlık çalışanları üzerine ampirik bir çalışma. Econharran, 5(7): 101-117.
66. Koç M, Batkın D, (2016). Hemşirelik ve ebelik öğrencilerinin uygulama alanlarında meslektaş şiddetine maruz kalma durumları. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 19(3): 189-196.
67. Kopan N, Yılmaz R, Karalar E, Çoban A, Yıldırım L, Polat İ, Günay S, Görür Y. R, Yıldırım E, Kahraman İ. M, Gürsel M, Tözenbilek S, Çelenk Ö, (2012). Sağlık alanında şiddet araştırması. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi, 1: 17-22.
68. Milet M, Yanık A, (2017). Sağlık çalışanlarına karşı işyeri şiddeti. Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi, 3(2): 25-36.
69. Mutlu H, Yılmaz E. B, Yüksel A, (2021). Bir eğitim ve araştırma hastanesinde yaşanan şiddete ilişkin beyaz kod verilerinin retrospektif olarak değerlendirilmesi: kesitsel bir çalışma. Türkiye Klinikleri J Foren Sci Leg Med, 18(3): 197-204.
70. Nart S, (2014). İş ortamında şiddet, tükenmişlik ve iş tatmini ilişkileri: Sağlık çalışanları üzerinde bir araştırma. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 23: 248-268.
71. Oğuz M, Sayın E, Gürses D, (2020). Çocuk sağlığı ve hastalıkları kliniğinde sağlık çalışanlarına yönelik şiddet: Üçüncü düzey bir hastane örneği. Turkish Archives of Pediatrics, 55(2): 117-123.
72. Oral R, Günaydın H, İshak M, (2018). Çalışan hakları ve güvenliği birimlerinin işleyişi ile beyaz kod başvurularının retrospektif olarak değerlendirilmesi (Konya ili örneği). Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 5(2): 142-153.
73. Öksüz P. E, Uyğun A, Özdem Ş. F, (2016). Sağlık çalışanlarına yönelik şiddet: Bir kamu hastanesindeki şiddet olaylarının araştırılması. Balkan Sosyal Bilimler Dergisi, 104-112.
74. Özçırpıcı B, Akın M, İçbay E, Aydın N, Özgür S, (2011). Bir tıp fakültesi ve hastanesinde çalışan kadınların eş/ortağı şiddetine maruziyet durumları ve etkileyen faktörler. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 25(25): 97-112.
75. Özdemir Takak S, Baydar Artantaş A, (2018). Hastalar ve yakınlarının sağlık çalışanlarına yönelik şiddetin nedenleri konusunda görüş ve tutumlarının değerlendirilmesi. Ankara Medical Journal, 18(1): 103-116.
76. Özen Bekar E, Çevik E, (2021). Beyaz kod verileri ışığında Düzce ilindeki sağlık çalışanlarına yönelik şiddet. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 11(3): 298-304.
77. Partridge B, Affleck J, (2017). Verbal abuse and physical assault in the emergency department: rates of violence, perceptions of safety, and attitudes towards security. Australas Emerg Nurs J., 20: 139-145.
78. Polat Ö, Çırak M, (2019). Sağlıkta şiddetin beyaz kod verileri ile değerlendirilmesi. Medical Journal of Bakirkoy, 15(4): 393-398.
79. Sahip Karakas T, Gamsizkan Z, Cangur S, (2021). Sağlık çalışanlarında şiddet maruziyeti ve şiddetin çalışanlar üzerindeki etkileri. Konuralp Medical Journal, 13(2): 327-333.
80. Seyran F, Gözlü M, Ready F. N, (2018). İş yerinde fiziksel şiddete maruz kalmış sağlık personelinin şiddet algısı ve boyutu üzerine nitel bir araştırma. Sağlık ve Sosyal Politikalara Bakış, 2(1): 8-29.
81. Şahin Ö, Yıldırım E, (2020). Sağlık çalışanlarına yönelik şiddet ve neden olan faktörler: Üniversite hastanesi örneği. Necmettin Erbakan Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 3(1): 7-14.
82. Şantaş G, Erdoğan B, (2021). Sağlık çalışanlarına yönelik şiddet haberlerinin içerik analizi. Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi, 7(2): 308-317.
83. Taş F, Çevik Ü, (2006). Konya ilindeki pediatri hemşirelerinin şiddete maruz kalma durumları. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 9(3): 62-68.
84. TBMM. (2013). Sağlık Çalışanlarına Yönelik Artan Şiddet Olaylarının Araştırılarak Alınması Gereken Önlemlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonu Raporu.
85. Temizkan V, Akbaba E, (2018). Sağlık kurumlarında şiddete karşı bir çözüm önerisi: Sağlık hizmetleri pazarlaması. Uluslararası Bankacılık Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 1(1): 1-16.
86. Terkeş N, Değirmenci K, Bedir G, (2021). Hasta/Hasta yakınları bakış açısıyla sağlık çalışanlarına yönelik şiddetin nedenleri. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 14(4): 328-336.
87. Terkeşa N, Bedir G, Değirmenci K, (2021). Hemşirelik öğrencileri bakış açısıyla “sağlık çalışanlarına yönelik şiddet”. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 6(2): 57-62.
88. Tetik B. K, Bağ H. G, Paksoy N, Tural C, Gedik I, Sertkaya S, (2018). İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi 1. ve 6. sınıf öğrencilerinin gözünden hekime şiddet nedenleri. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 9(4): 390-394.
89. Tonkuş M. B, Coşkun A, (2021). Hemşirelik bölümü öğrencilerinin klinik uygulamada mobbinge maruz kalma durumlarının belirlenmesi. Türk Hemşireler Derneği Dergisi, 2(1): 15-26.
90. Torun N, (2020). Şiddete yönelik beyaz kod değerlendirmeleri. Çukurova Tıp Dergisi, 45(3): 977-984.
91. Tutar H, Akbolat M, (2012). Sağlık çalışanlarının yönetici cinsiyetleri bakımından mobbing algıları. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (28): 19-29.
92. Türkmenoğlu B, Sümer H. E, (2017). Sivas il merkezi sağlık çalışanlarında şiddete maruziyet sıklığı. Ankara Medical Journal, 17(4): 216-225.
93. Uludağ A, Zengin N, (2016). Sağlıkta şiddete hasta şikayetlerinde yer alan olumsuz ifadeler açısından bir bakış: Konya örneği. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(3): 71-86.
94. Uyar M, Yıldırım E. N, Şahin T. K, (2020). Konya ili meram ilçesinde aile sağlığı merkezlerine başvuran 18 yaş ve üzeri erişkin bireylerin sağlık çalışanlarına uygulanan şiddete bakış açısının belirlenmesi. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi, 5(1), 113-120.
95. Ünal Ö, Akbolat M, Palan G, (2021). Sağlık çalışanlarının beş faktör kişilik özellikleri ile şiddete maruz kalma ve şiddet görme korkusu arasındaki ilişki. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 24(1): 1-14.
96. Üzümcü F, Oksay A, (2019). Bir üniversite hastanesinde çalışan hekim ve hemşirelere yönelik şiddetin değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 10(25): 584-598.
97. Yakut H. İ, Burhan B. Y, Çiftçi A, Orhan M. F, (2012). Sağlıkta güvenlik ve fiziksel şiddet: Ankara Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hematoloji Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nden bir çalışma. Türkiye Çocuk Hastalıkları Dergisi, 6(3): 146-154.
98. Yalınbaş S. S, Bulut F, Civaner M. M, (2018). Sağlıkta şiddet tıp öğrencilerinin mesleğe ve hastalara bakışını nasıl etkiliyor? “Bir fakülte örneği”. Toplum ve Hekim, 33(2): 148-160.
99. Yaşar Z. F, Durukan E, Halibeyoğlu B, Erdemir I, Yöney E. B, Kanat A. C, Aslan Ö. D, (2016). Sağlık çalışanlarında şiddet: nedenler, tutumlar, davranışlar. Adli Tıp Dergisi, 30(2): 143-152.
100. Yıldırım S, Bekitkol T, Öztürk Turgut E, (2016). Bir üniversite hastanesi acil servis çalışanlarına yönelik şiddetin incelenmesi. Uluslararası Hakemli Hemşirelik Araştırmaları Dergisi, 6: 140-153.
101. Yıldız G, Akbolat M, Işık O, (2013). Psikolojik taciz ve örgütsel bağlılık: Sağlık çalışanları üzerine bir araştırma. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(2): 85-117.
102. Yıldız M. S, (2019). Türkiye’de sağlık çalışanlarına yönelik şiddet: Ankara ilinde araştırma. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 22(1): 135-156.
103. Yılmaz M, Doğan S, (2017). Sağlık kurumlarında örgütsel adalet algısının mobbing davranışları üzerine etkisi: Bolu’da bir uygulama. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(1): 67-94.
104. Yılmaz M, Tellioğlu M, Arıkan İ, (2021). Sağlıkta şiddet: Tıp Fakültesi’nde mesleğe bakışına etkisi. Çevrimiçi Türk Sağlık Bilimleri Dergisi, 6(3): 404-412.
105. Yücens B, Kalkan Oğuzhanoğlu N, (2020). Sağlık çalışanlarının şiddet algısı, şiddete uğrama ve şiddetten etkilenme durumları sağlık çalışanlarında şiddet. Pamukkale Tıp Dergisi, 13(2): 321-329.
106. Zorlu I, Kurçer M. A, (2020). Hasta ve hasta yakınlarına göre hekime yönelik şiddet. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 13(3): 418-427.