Kentsel Peyzaj Planlamasında Yeşil Alanların Suçun Önlenmesindeki Rolü: Erzurum Örneği
Öz
İnsanoğlunun suç işlemesine neden olan sosyo-ekonomik, sosyo- kültürel, psikolojik, siyasi, dini birçok faktör olduğu bilinmektedir. Ancak özellikle stresli bir yaşam ortamı olan kentsel alanlardaki planlama hatalarının da insan psikoloji üzerine olumsuz etkilerinin olduğu ve bunun da suça itebilecek faktörlerden birisi olabileceği üzerine araştırmalar bulunmaktadır.
Kentsel planlamaların bir bölümünü oluşturan kentsel peyzaj planlamalarının temelini yeşil alanlar oluşturmaktadır. Yeşil alanların çok bilinen faydaları yanında insan psikolojisi üzerine olumlu etkileri de asrımızda üzerinde durulan bilimsel bir gerçektir. Son yıllarda yapılan araştırmalar, kentlerde yeşil alanların yoğun olduğu yerlerde yaşayan insanların, yeşil alanların yetersiz olduğu yerlerde yaşayan insanlara göre daha az saldırganlık ve şiddet eğilimi gösterdiğini kanıtlamaktadır.
Yeşil alanların sadece yoğunluğu değil kent içindeki dağılımları, konumları ve doğru kullanımları da suçu önleme açısından önemli bir faktör olduğu için, Erzurum kenti aktif yeşil alanlarının dağılımları, konumları ve kullanım amaçları da irdelenmiştir. Kentin alt belediyelerinde yaşayan halka uygulanan anket sonucu elde edilen verilerle bağlı olarak belediyelerdeki yeşil alan miktarı ile suç işleme eğilimi arasındaki ilişki belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmada; üç alt belediye içinde kişi başına en az yeşil alan miktarına (0.96 m2 kişi-1) sahip olan Yakutiye Belediyesi’nde en fazla suç yüzdesinin (%47) olduğu görülmüştür. Araştırmanın sonucu, kentlerde kişi başına düşen yeşil alan miktarının azalmasının insan psikolojisi üzerine olumsuz etki yaparak suç eğilimini artırdığını destekleyen faktörlerden biri olduğunu desteklemektedir.
Anahtar Kelimeler
Erzurum,Kentsel Peyzaj Planlama,, Kentsel Planlama,Suç,Yeşil
References
- Akgül Gök, Z. (2018). Kentsel açık-yeşil alanlarda kullanıcıların güvenlik algısı: Isparta kenti örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, Doktora Tezi, 208s, Isparta.
- Berman, M.G., Jonides, J., Kaplan, S. (2008). The cognitive benefits of interacting with nature. Psychological Science, 19 (12): 1207–1212.
- Bixler, R.D., Floyd, M.F. (1997). Nature is scary, disgusting and uncomfortable. Environ. Behav. 29: 443-467
- Bowler, D.E., Buyung-Ali, L.M., Knight, T.M., Pullin, A.S. (2010). A systematic review of evidence for the added benefits to health of exposure to natural environments. BMC Public Health 10, 456 http://www.biomedcentral.com/1471-2458/10/456
- CDYA (2002). Annual Report 2001 Program Description and Statis¬tical Summary. CA: CDYA.Collins, Collins, S., Brown, H. (2007). The growing challenge of managing outdoor recreation. Journal of Forestry, 105 (7): 371-375.
- Coley, R.L., Kuo, F.E., Sullivan, W.C. (1997). Where does community grow? The social context created by nature in urban public housing. Environment and Behavior, 29 (4): 468–494.
- Cooper-Marcus, C., Barnes, M. (1999). Healing Gardens: Therapeutic Benefits and Design Recommendations. John Wiley, New York
- Hartig, T., Evans. G.W., Jamner, L.D., Davis, D.S., Gärling, T. (2003). Tracking restoration in natural and urban field settings. Journal of Environmental Psychology, 23 (2): 109–123.
- Jansson, M., Fors, H., Lindgren, T., Wiström, B. (2013). Perceived personal safety in relation to urban woodland vegetation-A review. Urban Forestry & Urban Greening, 12 (2013): 127-133.
- Karataş, A., Kılış, S. (2017). Sürdürülebilir Kentsel Gelişme ve Yeşil Alanlar. Siyasal: Journal of Political Sciences, 26(2): 53–78. Kuo, F.E., Bacaicoa, M., Sullivan, W. (1998). Transforming inner-city landscapes: trees, sense of safety, and preference. Environment and Behavior, 30 (1): 28–59.