Mekansal Süreklilik Bağlamında Tarihsel Katmanların Değerlendirilmesi Antakya Kenti Örneği

Our country is very rich in terms of cities with historical layers; however, their numbers are gradually decreasing. It is very important for the continuity of societies to pass on historical values to future generations without deterioration. The common points and the differences between the layers are provide this continuity. Antakya is one of the few cities that has strong identity elements belonging to different layers and continues its development by preserving its historical value. In this study, different layers of the city were analyzed and compared in urban and architectural scales, in order to preserve the cultural continuity; and historical common points and differences in the city were tried to be determined. The study aims to make a reference to the future growth of the city by determining the reasons why and how those common points took place and under which conditions. For this purpose; The city in the Roman Period was examined on an urban scale. Important buildings were mentioned and highlighted where the Roman period villas, in order to focus on the residential fabric of the settlement in more detail, were examined on a plan basis, in architectural scale. Similarly, The Ottoman Period of the city was also examined on an urban and architectural scale, and common features were revealed in the context of the city plan and residences. The current situation of the city of Antakya, on the other hand, has not been investigated in the same detailed manner since it does not reflect the historical and local characteristics of the city that are mentioned previously, to that extent. As a result, the urban and architectural characteristics of the historical layers of the city are both determined and compared. The evaluation of the data obtained through focusing on the architectural common and differing points of those layers, belonging to different cultures in the history, determined and act as a reference to guide future designs.

Ülkemiz tarihi katmanlara sahip kentler bakımından oldukça zengindir, ancak bu yerel kentlerin sayısı giderek azalmaktadır. Tarihi değerlerin gelecek nesillere bozulmadan aktarılması, toplumların sürekliliği için oldukça önemlidir. Katmanlar arasındaki ortaklıklar veya farklılıklar, bu sürekliliği sağlar. Antakya, farklı katmanlara ait güçlü kimlik ögelerine sahip, günümüze kadar tarihi değerini koruyarak gelişimini sürdüren, az sayıdaki kentlerimizden biridir. Çalışmada; kültürel sürekliliği korumaya yönelik olarak, kentin farklı katmanları, kentsel ve yapısal ölçekte incelenerek karşılaştırılmış, kentteki tarihsel ortaklıklar ve farklılıklar belirlenmeye çalışılmıştır. Ortaklıkların nedeni ve nasıl gerçekleştiği, hangi koşullarda nasıl tavır alındığı belirlenerek, kentin yeni oluşumuna referanslar çıkarılması amaçlanmıştır. Geçmişin aynısını tekrar etmek değil neden ve nasıl sorularıyla, felsefesini ortaya koyarak yararlanmak çalışmanın hedefi olmuştur. Bu amaca yönelik olarak; kentin Roma Dönemindeki durumu, kent ölçeğinde ele alınmış, önemli yapılar üzerinde durulmuş, konut dokusuna ağırlık verilerek Roma dönemi villaları plan bazında incelenmiştir. Kentin Osmanlı Dönemi de yine kentsel ve yapısal ölçekte incelenmiş, kent planı ve konutlar bağlamında ortak özellikleri ortaya konulmuştur. Antakya kentinin günümüzdeki durumu ise, kentin tarihi ve yerel özelliklerini içermemesi nedeniyle diğer dönemlerdeki kadar detaylı ele alınmamıştır. Sonuçta, kentin tarihsel katmanlara ait kentsel ve yapısal özellikleri belirlenmiş ve katmanlar bazında karşılaştırılmıştır. Elde edilen veriler değerlendirilerek, tarihsel süreçte farklı kültürlerin kentteki mimari ortaklıkları ve farklılıkları belirlenmiş yeni tasarımlara referanslar çıkarılmıştır.