Research Article

Sürdürülebilir Peyzaj Tasarımı Değerlendirmesinde Bir Katsayı Yöntemi

Volume: 14 Number: 3 September 15, 2021
EN TR

Sürdürülebilir Peyzaj Tasarımı Değerlendirmesinde Bir Katsayı Yöntemi

Abstract

Sürdürülebilirlik insan sağlığı, çevre ve doğal kaynaklar üzerinde etkilere sahip birçok alanda olduğu gibi peyzaj tasarımında da önemli ve güncel kavramlardan biridir. Dünyada sürdürülebilir tasarımları değerlendirmek üzere oluşturulmuş çok sayıda derecelendirme sistemi vardır. Bu sistemlerin çoğu, yapı ve açık alan tasarımlarının sürdürülebilirlik düzeylerini ölçen nicel analizlere dayanmaktadır. Parklar, yerleşim merkezlerindeki yapılı çevrenin önemli bileşenlerindendir ve işlevlerini uzun vadede korumak üzere tasarlanmalı ve geliştirilmelidir. Bu çalışmanın amacı park tasarımlarının sürdürülebilirlik düzeylerini nicel olarak ifade eden bir yöntem geliştirmektir. Çalışma Ankara ili Kalecik ilçesinde Şehitler Parkı, Osman Arslan Parkı ve Atatürk Parkı olmak üzere üç parkta yürütülmüştür. Öncelikle SITES Derecelendirme Sisteminin alan tasarımı için belirlediği kriterler incelenmiş ve bölgesel koşullar dikkate alınarak düzenlenmiştir. Bu kapsamda toprak ve vejetasyon, materyal seçimi, su, insan sağlığı ve refahı olmak üzere dört ana kriter ve bunların kapsadığı 30 alt kriter değerlendirmeye alınmıştır. Kriterlere ağırlık tayin etmede Simos prosedürü, uygunluk puanlarının verilmesinde ise 5’li Likert ölçeği kullanılmıştır. Çeşitli eşitliklerle her bir park ve her bir alt kriter için Sürdürülebilir Peyzaj Tasarımı Katsayısı (Sustainable Landscape Design Index, SLDI) hesaplanmıştır. Parkların sürdürülebilirlik düzeylerini ifade eden SLDI değerleri tablo ve diyagramlar halinde verilmiş ve yorumlanmıştır. Buna göre parklardan biri su, diğer ikisi ise toprak ve vejetasyon ana kriteri bakımından en yüksek SLDI ortalamasına sahiptir. Tüm parklarda insan sağlığı ve refahına ilişkin SLDI değerleri en düşük düzeydedir. Alt kriterler incelendiğinde ise üç parkın uygun bitki kullanımı, tehdit altındaki türlerden üretilen ahşap materyal kullanımını azaltma ve randımanlı sulama sistemi olmak üzere üç farklı alt kriterde en yüksek, dumansız hava sahası sunma alt kriterinde ise en düşük SLDI değerine ulaştığı görülmüştür. Çalışma, mevcut parkların sürdürülebilirlik düzeylerini nicel olarak ifade eden, anlaşılır, karşılaştırılabilir ve tekrarlanabilir bir katsayı yöntemi ortaya koymuştur. Yöntemin, sürdürülebilir tasarıma uygun yeni parkların oluşturulması ve mevcutların yenilenmesinde bir ölçüm aracı olarak kullanılması beklenmektedir.

Keywords

References

  1. Aşılıoğlu, F. (2016). Sustainable landscape design in contemporary residential gardens. In M. Özyavuz (Ed.), Environmental Sustainability and Landscape Management (pp. 19-32). Peter Lang GmbH.
  2. Aşılıoğlu, F. (2021). GISimos MCDA Land Suitability Model for Ecotourism Development. Journal of Environmental Engineering and Landscape Management, 29 (3), 200-214.
  3. Aşılıoğlu, F., & Memlük, Y. D. (2017). Determining and mapping eco-cultural subregions using GIS and Simos procedure. Journal of the Indian Society of Remote Sensing, 45 (3), 553-567.
  4. Aslan, B. G., & Yazıcı, K. (2016). Yeşil Altyapı Sistemlerinde Mevcut Uygulamalar. Ziraat Mühendisliği, 2016 (363), 31-37.
  5. Bean, C., & Yang, C.-H. (2016). Standards in Sustainable Landscape Architecture. Erişim Tarihi: 8 Haziran 2021 https://soa.utexas.edu/sites/default/disk/preliminary/preliminary/4-Bean_Yang-Standards_in_Sustainable_Landscape_Architecture.pdf
  6. Bullock, P., & Gregory, P. J. (2009). Soils - a neglected resource in urban areas. In P. Bullock & P. J. Gregory (Eds.), Soils in the Urban Environment (pp. 1-5). Wiley-Blackwell.
  7. Çınar, K. (2020). Kalecik Tarihi Kent Merkezinin Kültürel Peyzajlar Kapsamında Değerlendirilmesi [Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı]. Ankara.
  8. Cook, T. W., & VanDerZanden, A. M. (2011). Sustainable Landscape Management; Design, Construction, and Maintenance. John Wiley & Sons, Inc.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Architecture

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 15, 2021

Submission Date

August 14, 2021

Acceptance Date

August 20, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 14 Number: 3

APA
Aşılıoğlu, F. (2021). Sürdürülebilir Peyzaj Tasarımı Değerlendirmesinde Bir Katsayı Yöntemi. Kent Akademisi, 14(3), 616-633. https://doi.org/10.35674/kent.982854
AMA
1.Aşılıoğlu F. Sürdürülebilir Peyzaj Tasarımı Değerlendirmesinde Bir Katsayı Yöntemi. Urban Academy. 2021;14(3):616-633. doi:10.35674/kent.982854
Chicago
Aşılıoğlu, Fatma. 2021. “Sürdürülebilir Peyzaj Tasarımı Değerlendirmesinde Bir Katsayı Yöntemi”. Kent Akademisi 14 (3): 616-33. https://doi.org/10.35674/kent.982854.
EndNote
Aşılıoğlu F (September 1, 2021) Sürdürülebilir Peyzaj Tasarımı Değerlendirmesinde Bir Katsayı Yöntemi. Kent Akademisi 14 3 616–633.
IEEE
[1]F. Aşılıoğlu, “Sürdürülebilir Peyzaj Tasarımı Değerlendirmesinde Bir Katsayı Yöntemi”, Urban Academy, vol. 14, no. 3, pp. 616–633, Sept. 2021, doi: 10.35674/kent.982854.
ISNAD
Aşılıoğlu, Fatma. “Sürdürülebilir Peyzaj Tasarımı Değerlendirmesinde Bir Katsayı Yöntemi”. Kent Akademisi 14/3 (September 1, 2021): 616-633. https://doi.org/10.35674/kent.982854.
JAMA
1.Aşılıoğlu F. Sürdürülebilir Peyzaj Tasarımı Değerlendirmesinde Bir Katsayı Yöntemi. Urban Academy. 2021;14:616–633.
MLA
Aşılıoğlu, Fatma. “Sürdürülebilir Peyzaj Tasarımı Değerlendirmesinde Bir Katsayı Yöntemi”. Kent Akademisi, vol. 14, no. 3, Sept. 2021, pp. 616-33, doi:10.35674/kent.982854.
Vancouver
1.Fatma Aşılıoğlu. Sürdürülebilir Peyzaj Tasarımı Değerlendirmesinde Bir Katsayı Yöntemi. Urban Academy. 2021 Sep. 1;14(3):616-33. doi:10.35674/kent.982854

International Refereed and Indexed Journal of Urban Culture and Management | Kent Kültürü ve Yönetimi Uluslararası Hakemli İndeksli Dergi
Information, Communication, Culture, Art and Media Services (ICAM Network) | www.icamnetwork.net
Address: Ahmet Emin Fidan Culture and Research Center, Evkaf Neigh. No: 34 Fatsa Ordu
Tel: +90452 310 20 30 Faks: +90452 310 20 30 | E-Mail: (int): info@icamnetwork.net | (TR) bilgi@icamnetwork.net