Research Article

Su Kalite İndeksi ve İstatistiksel Analiz Kullanılarak Orta Karadeniz Bölgesi Kızılırmak ve Yeşilırmak Nehirleri Su Kalitesinin Değerlendirilmesi

Volume: 12 Number: 2 December 15, 2022
TR EN

Su Kalite İndeksi ve İstatistiksel Analiz Kullanılarak Orta Karadeniz Bölgesi Kızılırmak ve Yeşilırmak Nehirleri Su Kalitesinin Değerlendirilmesi

Abstract

Karadeniz Bölgesi’nin en büyük akarsularından olan Kızılırmak ve Yeşilırmak, havza alanlarındaki insan aktiviteleri, tarım ve hayvancılık faaliyetleri nedeniyle kirletici faktörlerin yoğun baskısı altındadır. Bu kirletici etkilerin belirlenmesi için Orta Karadeniz Bölgesi, Samsun’da yer alan Kızılırmak ve Yeşilırmak nehirlerinin fizikokimyasal özelliklerinin ve su kalitesinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Ekim 2018 ve Ağustos 2019 olmak üzere dört mevsim olacak şekilde örnekleme çalışmaları yürütülmüştür. Çalışmada elde edilen sonuçlar Yerüstü Su Kalitesi Yönetmeliği (YSKY) ne göre ve mevsimsel olarak Su Kalite İndeksine (WQI) göre değerlendirilmiştir. İstatiksel olarak veriler arasında farklılıklar için bağımsız t-testi, parametreler arasındaki ilişkinin belirlenmesi için pearson korelasyon indeksi (PCI), kirletici kaynaklarının belirlenmesi için temel bileşen analizi (TBA/FA) uygulanmıştır. TBA/FA ya göre dört faktör tüm faktörlerin %90,118 ni oluşturmuştur. YSKY’ne göre Kızılırmak I. ve II. sınıf, Yeşilırmak ise II.ve III. sınıf su kalite özelliği taşımaktadır. WQI sonuçlarına göre Kızılırmak ilkbahar mevsiminde “zayıf”, Yeşilırmak ise sadece kış mevsiminde “iyi” diğer tüm mevsimlerde zayıf ve çok zayıf su kalite özelliği taşımaktadır. Sonuçlar Kızılırmak’ın içme, sulama ve endüstriyel kullanım için uygun, Yeşilırmak’ın ise sadece sulama amaçlı kullanım açısından uygun olduğunu göstermiştir.

Keywords

Ağır metal, Kızılırmak, İstatistiksel analiz, Su kalite indeksi, Yeşilırmak

Supporting Institution

Ondokuz Mayıs Üniversitesi

Project Number

PYO.MUH.1904.19.004

Thanks

Bu çalışma Ondokuz Mayıs Üniversitesi tarafından PYO.MUH.1904.19.004 numaralı Bilimsel Araştırma Projesi ile desteklenmiştir.

References

  1. Akbal, F., Gürel, L., Bahadır, T., Güler, İ, Bakan, G., Büyükgüngör, H., (2011a). Water and sediment quality assessment in the mid-Black Sea coast of Turkey using multivariate statistical techniques. Environmental Earth Science, 64, 1387–1395
  2. Akbal, F., Gürel, L., Bahadır, T., Güler, İ., Bakan, G. and Büyükgüngör, H., (2011b). Multivariate statistical techniques for the assessment of surface water quality at the mid-black sea coast of turkey. Water Air Soil Pollution, 216, 21– 37. https://doi.org/10.1007/s11270-010-0511-0.
  3. Akkan, T., Mutlu, T. (2022). Assessment of Heavy Metal Pollution of Çoruh River (Turkey) . Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi , 12 (1) , 355-367 . DOI: 10.31466/kfbd.1073227
  4. Akter, T., Jhohura, F.T., Akter, F., Chowdhury, T.R., Mistry, S.K., Dey, D., Barua, M.K., Islam, M.A. & Rahman, M., (2016). Water Quality Index for measuring drinking water quality in rural Bangladesh: A cross-sectional study. Journal of Health, Population and Nutrition 35: 4. doi: 10.1186/s41043-016-0041-5.
  5. Atıcı, T., (2004). Sarıyar Barajı planktonik algleri Kısım: I – Cyanophyta. Süleyman Demirel Üniversitesi Eğirdir Su Ürünleri Fakültesi Dergisi., 2 (12): 94.
  6. Aydin H., Ustaoğlu F., Tepe T., Soylu E.N., (2020): Assessment of water quality of streams in northeast Turkey by water quality index and multiple statistical methods, Environmental Forensics, DOI: 10.1080/15275922.2020.1836074
  7. Aydin Uncumusaoğlu, A., Akkan, T., (2017). Assessment of Water Quality of Yağlidere Stream (Turkey) Using Multivariate Statistical Techniquess. Polish Journal of Environmental Studies, 26(4), 1715-1723. https://doi.org/10.15244/pjoes/68952
  8. Bakan, G., Özkoç, H.B., Tülek, S., Cüce, H., (2010). Integrated Environmental Quality Assessment of Kizilirmak River and its Coastal Environment. Turkish Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 10, 453-462.
  9. Bellos, D. and Sawidis, T. (2005). Chemical pollution monitoring of the River Pinios (Thessalia–Greece), Journal of Environmental Management, 76: 282-292.
  10. Blanke, A., Huang, Q., Rozelle, S., Huang, J., Wang, J., (2007). Agriculture and groundwater development in northern China: trends, institutional responses, and policy options. Water Policy 9 (S1), 61–74. https://doi.org/10.2166/wp.2007.045.
APA
Şimşek, A., Türkten, H., & Bakan, G. (2022). Su Kalite İndeksi ve İstatistiksel Analiz Kullanılarak Orta Karadeniz Bölgesi Kızılırmak ve Yeşilırmak Nehirleri Su Kalitesinin Değerlendirilmesi. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, 12(2), 645-662. https://doi.org/10.31466/kfbd.1100682
AMA
1.Şimşek A, Türkten H, Bakan G. Su Kalite İndeksi ve İstatistiksel Analiz Kullanılarak Orta Karadeniz Bölgesi Kızılırmak ve Yeşilırmak Nehirleri Su Kalitesinin Değerlendirilmesi. KFBD. 2022;12(2):645-662. doi:10.31466/kfbd.1100682
Chicago
Şimşek, Arife, Hatice Türkten, and Gülfem Bakan. 2022. “Su Kalite İndeksi Ve İstatistiksel Analiz Kullanılarak Orta Karadeniz Bölgesi Kızılırmak Ve Yeşilırmak Nehirleri Su Kalitesinin Değerlendirilmesi”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 12 (2): 645-62. https://doi.org/10.31466/kfbd.1100682.
EndNote
Şimşek A, Türkten H, Bakan G (December 1, 2022) Su Kalite İndeksi ve İstatistiksel Analiz Kullanılarak Orta Karadeniz Bölgesi Kızılırmak ve Yeşilırmak Nehirleri Su Kalitesinin Değerlendirilmesi. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 12 2 645–662.
IEEE
[1]A. Şimşek, H. Türkten, and G. Bakan, “Su Kalite İndeksi ve İstatistiksel Analiz Kullanılarak Orta Karadeniz Bölgesi Kızılırmak ve Yeşilırmak Nehirleri Su Kalitesinin Değerlendirilmesi”, KFBD, vol. 12, no. 2, pp. 645–662, Dec. 2022, doi: 10.31466/kfbd.1100682.
ISNAD
Şimşek, Arife - Türkten, Hatice - Bakan, Gülfem. “Su Kalite İndeksi Ve İstatistiksel Analiz Kullanılarak Orta Karadeniz Bölgesi Kızılırmak Ve Yeşilırmak Nehirleri Su Kalitesinin Değerlendirilmesi”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 12/2 (December 1, 2022): 645-662. https://doi.org/10.31466/kfbd.1100682.
JAMA
1.Şimşek A, Türkten H, Bakan G. Su Kalite İndeksi ve İstatistiksel Analiz Kullanılarak Orta Karadeniz Bölgesi Kızılırmak ve Yeşilırmak Nehirleri Su Kalitesinin Değerlendirilmesi. KFBD. 2022;12:645–662.
MLA
Şimşek, Arife, et al. “Su Kalite İndeksi Ve İstatistiksel Analiz Kullanılarak Orta Karadeniz Bölgesi Kızılırmak Ve Yeşilırmak Nehirleri Su Kalitesinin Değerlendirilmesi”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, vol. 12, no. 2, Dec. 2022, pp. 645-62, doi:10.31466/kfbd.1100682.
Vancouver
1.Arife Şimşek, Hatice Türkten, Gülfem Bakan. Su Kalite İndeksi ve İstatistiksel Analiz Kullanılarak Orta Karadeniz Bölgesi Kızılırmak ve Yeşilırmak Nehirleri Su Kalitesinin Değerlendirilmesi. KFBD. 2022 Dec. 1;12(2):645-62. doi:10.31466/kfbd.1100682

Cited By