Research Article

Batimetri Haritalarının Akustik İskandil ve Uydu Görüntüleri Yöntemi ile Üretimi: Sinop Hurmadibi Örneği

Volume: 13 Number: 3 September 15, 2023
TR EN

Batimetri Haritalarının Akustik İskandil ve Uydu Görüntüleri Yöntemi ile Üretimi: Sinop Hurmadibi Örneği

Abstract

Çalışmada; akustik iskandil ve uydu kaynaklı yöntemler ile batimetrik haritaların üretilmesi ve yorumlanması amaçlanmıştır. Bu kapsamda Sinop ili, Gerze ilçesinde yer alan Hurmadibi mevkinde akustik iskandil yöntemi ile batimetri çalışması yapılmıştır. Akabinde elde edilen veriler kullanılarak batimetri haritası üretilmiştir. Uydu kaynaklı batimetri haritası üretimi için Landsat 8 uydu görüntüleri kullanılmıştır. Uydu görüntüsü temin edildikten sonra, uydu sensörlerindeki sistematik hatalar ve atmosferik etkilerin giderilmesi için radyometrik düzeltme işlemi uygulanmıştır. Daha sonra Envi uzaktan algılama yazılımı aracılığıyla görüntüden, bağıl ve mutlak derinlik verileri elde edilmiştir. Uydu görüntüsünden derinliklerin elde edilmesinde, uydu görüntüsündeki bantların oranlanması prensibine dayanan Log Ratio Transformation (LRT) yöntemi kullanılmıştır. Bağıl derinlik değerlerinden mutlak derinlik değerlerine ulaşmak için akustik iskandil yöntemi ile elde edilen 15 kalibrasyon noktası olarak kullanılmıştır. Bağıl derinlikler ile mutlak derinlikler arasında regresyon modeli oluşturulmuş, regresyona ait R2 değeri 0.78 olarak bulunmuştur. Uydu görüntülerinden batimetri haritası elde edildikten sonra her iki yöntemden elde edilen derinlikler karşılaştırılarak karesel ortalama hata ± 1.07 m olarak hesaplanmıştır. Çalışmanın sonucunda; diğer yöntemlere nazaran yüksek doğruluk sağlayan ve daha hızlı sonuç veren sonar yöntemlerin, batimetri çalışmaları için en uygun yöntem olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Keywords

Batimetri, Hidrografi, Coğrafi bilgi sistemleri, Uydu görüntüleri, Akustik iskandil, SONAR

References

  1. Açar, K. (2021). Hi̇drografi̇k mesaha planlama aşamasında uydu tabanlı bati̇metri̇k veri̇ kullanımının araştırılması. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı, İstanbul.
  2. Akgül, M. A., Dağdeviren, M., Biroğlu, İ. (2018). Çok zamanlı uydu görüntüleri kullanılarak uydu kaynaklı bati̇metri̇. Dsi Teknik Bülteni, (127), 14-27.
  3. Aksoy, E., Özsoy, G., Karaata, E. U., Karaer, F., Kâtip, A., İleri, S., & & Onur, S. (2016). Ekosounder ve GIS teknikleri kullanılarak Uluabat Gölü’nde batimetrik haritalama. 6. Uzaktan Algılama-Cbs Sempozyumu (Uzal-Cbs 2016), 5-7 Ekim 2016, Adana.
  4. Aykut, N. (2009). Sığ sulardaki̇ hi̇drografi̇k ölçmelerde çok bi̇mli̇ i̇skandi̇lleri̇n kullanımı ve hata anali̇zi̇. Doktora Tezi. Yıldız Teknik Üniversitesi. Fen Bilimleri Enstitüsü Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Anabilim Dalı, İstanbul.
  5. Ekizoğlu, İ. (2011). CBS yardımıyla batimetrik haritaların oluşturulması ve değerlendirilmesi üzerine bir çalışma: Altınapa Barajı (Konya) örneği. Yüksek Lisans Tezi. Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Harita Mühendisliği Anabilim Dalı, Konya.
  6. TUDES. (2022). Deniz seviyesi gözlemleri. https://tudes.harita.gov.tr/Portal/Index/32?lang=tr/Deniz%20Seviyesi%20G%C3%B6zlemleri (Erişim Tarihi: 10.04.2022).
  7. IPCC. (2001). Climatechange 2001: The Scientıfıc Basis. Intergovernmental Panel on Climate Change 2001, 643.
  8. Kılıç Güngör, B. (2019). Uydu görüntüleri yardımı ile batimetrik harita üretimi: Kozlu Balıkçı Barınağı örneği. Yüksek Lisans Tezi. Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Geomatik Mühendisliği Anabilim Dalı, Zonguldak.
  9. NOAA. (2021). What is bathymetry? https://oceanservice.noaa.gov/facts/bathymetry.html#:~:text=Bathymetry%20is%20the%20study%20of,rivers%2C%20streams%2C%20and%20lakes (Erişim Tarihi: 05.03.2022).
  10. Önder, M. (2002). Geçmişten günümüze resimlerle Türk haritacılık tarihi. Ankara: Harita Genel Komutanlığı.
APA
Yılmaz, E., Sesli, F. A., & Uzun, Ö. F. (2023). Batimetri Haritalarının Akustik İskandil ve Uydu Görüntüleri Yöntemi ile Üretimi: Sinop Hurmadibi Örneği. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, 13(3), 764-780. https://doi.org/10.31466/kfbd.1204211
AMA
1.Yılmaz E, Sesli FA, Uzun ÖF. Batimetri Haritalarının Akustik İskandil ve Uydu Görüntüleri Yöntemi ile Üretimi: Sinop Hurmadibi Örneği. KFBD. 2023;13(3):764-780. doi:10.31466/kfbd.1204211
Chicago
Yılmaz, Eray, Faik Ahmet Sesli, and Ömer Faruk Uzun. 2023. “Batimetri Haritalarının Akustik İskandil Ve Uydu Görüntüleri Yöntemi Ile Üretimi: Sinop Hurmadibi Örneği”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 13 (3): 764-80. https://doi.org/10.31466/kfbd.1204211.
EndNote
Yılmaz E, Sesli FA, Uzun ÖF (September 1, 2023) Batimetri Haritalarının Akustik İskandil ve Uydu Görüntüleri Yöntemi ile Üretimi: Sinop Hurmadibi Örneği. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 13 3 764–780.
IEEE
[1]E. Yılmaz, F. A. Sesli, and Ö. F. Uzun, “Batimetri Haritalarının Akustik İskandil ve Uydu Görüntüleri Yöntemi ile Üretimi: Sinop Hurmadibi Örneği”, KFBD, vol. 13, no. 3, pp. 764–780, Sept. 2023, doi: 10.31466/kfbd.1204211.
ISNAD
Yılmaz, Eray - Sesli, Faik Ahmet - Uzun, Ömer Faruk. “Batimetri Haritalarının Akustik İskandil Ve Uydu Görüntüleri Yöntemi Ile Üretimi: Sinop Hurmadibi Örneği”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 13/3 (September 1, 2023): 764-780. https://doi.org/10.31466/kfbd.1204211.
JAMA
1.Yılmaz E, Sesli FA, Uzun ÖF. Batimetri Haritalarının Akustik İskandil ve Uydu Görüntüleri Yöntemi ile Üretimi: Sinop Hurmadibi Örneği. KFBD. 2023;13:764–780.
MLA
Yılmaz, Eray, et al. “Batimetri Haritalarının Akustik İskandil Ve Uydu Görüntüleri Yöntemi Ile Üretimi: Sinop Hurmadibi Örneği”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, vol. 13, no. 3, Sept. 2023, pp. 764-80, doi:10.31466/kfbd.1204211.
Vancouver
1.Eray Yılmaz, Faik Ahmet Sesli, Ömer Faruk Uzun. Batimetri Haritalarının Akustik İskandil ve Uydu Görüntüleri Yöntemi ile Üretimi: Sinop Hurmadibi Örneği. KFBD. 2023 Sep. 1;13(3):764-80. doi:10.31466/kfbd.1204211