Research Article

Derin Öğrenme ve Makine Öğrenmesi Yöntemleriyle Polisomnografi Sinyallerinden Uyku Evrelerinin Sınıflandırılması

Volume: 13 Number: 2 June 15, 2023
EN TR

Derin Öğrenme ve Makine Öğrenmesi Yöntemleriyle Polisomnografi Sinyallerinden Uyku Evrelerinin Sınıflandırılması

Abstract

Uyku, fiziksel ve zihinsel sağlığımızın günlük olarak yenilenmesi için önemli bir aktivite zamanıdır ve yaşamımızın üçte birini kaplar. Uyku bozuklukları, psikiyatrik bozuklukları şiddetlendirebilir veya semptomlarına neden olabilir. Bunlardan ilki uyku apnesi olabilir. Diğer bir neden ise huzursuz bacak sendromudur. Depresyon, anksiyete, ağrı ve bazı fiziksel problemler de uykusuzluğa neden olabilir. Uyku apnesi, sinir sistemi probleminden veya soluk yolu tıkanıklığından kaynaklanabilir. Uyku evrelerini incelemek, uyku ile ilgili bozuklukların teşhisinde çok önemlidir. Uyku evreleri de uyku sırasında kişinin yanında olunarak bir profesyonel tarafından belirlenir. Ortalama 8 saatlik uyku evre teşhis süresi düşünüldüğünde, bu bir profesyonel için oldukça uzun bir süredir. Ayrıca uyku evrelerinin tanımlanması ciddi bir uzmanlık ve bilgi birikimi gerektirmektedir. Literatürde tanımlanan hastalıkların teşhis ve tedavi sürecini otomatik olarak yapan bilgisayarlı teşhis sistemi teorik araştırmalara dayalı olarak uygulanmaya başlandı. Bu çalışma, insan sağlığını doğrudan etkileyen uyku bozukluklarının teşhisinde önemli parametreler olan uyku evrelerini otomatik olarak oluşturmak için derin öğrenme ve makine öğrenmesi tekniklerini kullanmayı amaçlamaktadır. Bu çalışmada, rastgele orman algoritması en başarılı sınıflandırmayı (doğruluk = 0,974, duyarlılık = 0,932, özgüllük = 0,983) gerçekleştirmiştir. Bu gelişmiş sınıflama başarısı, uykuyla ilişkili bozuklukların teşhisinde/tedavisinde önemli bir faktör olan uyku evrelerini otomatik olarak belirleyebilen bilgisayar destekli bir teşhis sistemi oluşturmanın uygulanabilirliğini göstermektedir.

Keywords

Polisomnografi, Derin Öğrenme, Makine Öğrenmesi, Uyku Bozuklukları, Uyku Evreleri

References

  1. Abdulla, S., Diykh, M., Siuly, S., Ali, M. (2023). An intelligent model involving multi-channels Spectrum Patterns based features for automatic sleep stage classification. International Journal of Medical Informatics, 171, 105001. https://doi.org/10.1016/j.ijmedinf.2023.105001
  2. Altun, S., Alkan, A. (2022). MR spektroskopi kullanılarak beyin tümörü tespitinde lstm tabanlı derin öğrenme uygulaması. Gazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1069632
  3. Altun, S., Alkan, A., Altun, H. (2021). The investigation of wisc-r profiles in children with border intelligence and intellectual disability with machine learning algorithms. Pamukkale University Journal of Engineering Sciences, 27(5), 589–596. https://doi.org/10.5505/pajes.2020.53077
  4. Arslan, H., Arslan, H. (2021). A new COVID-19 detection method from human genome sequences using CPG island features and KNN classifier. Engineering Science and Technology, an International Journal, 24(4), 839–847. https://doi.org/10.1016/j.jestch.2020.12.026
  5. Breiman, L. (2001). Random forests. Machine Learning, 45(1), 5–32. https://doi.org/10.1023/a:1010933404324
  6. Coelli, S., Medina Villalon, S., Bonini, F., Velmurugan, J., López-Madrona, V. J., Carron, R., Bartolomei, F., Badier, J.-M., Bénar, C.-G. (2023). Comparison of beamformer and ICA for Dynamic Connectivity Analysis: A simultaneous Meg-Seeg Study. NeuroImage, 265, 119806. https://doi.org/10.1016/j.neuroimage.2022.119806
  7. Colten, H.R., Altevogt B.M., 2006. Sleep Disorder and Sleep Deprivation: An Unmet Public Health Problem. National Academies Press, Washington DC. S(33-39).
  8. Daş B., Türkoğlu İ., (2014, Kasım). DNA dizilimlerinin sınıflandırılmasında karar ağacı algoritmalarının karşılaştırılması. Eleco 2014 Elektrik – Elektronik – Bilgisayar ve Biyomedikal Mühendisliği Sempozyumu(s. 381-383). Bursa.
  9. Demirci M., (2019). Destek vektör makineleri ve m5 karar ağacı yöntemleri kullanılarak yağış-akış ilişkisinin tahmini. DÜMF Mühendislik Dergisi, 10(3),1113-1124. https://doi.org/10.24012/dumf.525658
  10. Driver, H. S., Mclean, H., Kumar, D. V., Farr, N., Day, A. G., Fitzpatrick, M. F. (2005). The influence of the menstrual cycle on upper airway resistance and breathing during sleep. Sleep, 28(4), 449–456. https://doi.org/10.1093/sleep/28.4.449
APA
Altun, S. (2023). Derin Öğrenme ve Makine Öğrenmesi Yöntemleriyle Polisomnografi Sinyallerinden Uyku Evrelerinin Sınıflandırılması. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, 13(2), 583-600. https://doi.org/10.31466/kfbd.1246482
AMA
1.Altun S. Derin Öğrenme ve Makine Öğrenmesi Yöntemleriyle Polisomnografi Sinyallerinden Uyku Evrelerinin Sınıflandırılması. KFBD. 2023;13(2):583-600. doi:10.31466/kfbd.1246482
Chicago
Altun, Sinan. 2023. “Derin Öğrenme Ve Makine Öğrenmesi Yöntemleriyle Polisomnografi Sinyallerinden Uyku Evrelerinin Sınıflandırılması”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 13 (2): 583-600. https://doi.org/10.31466/kfbd.1246482.
EndNote
Altun S (June 1, 2023) Derin Öğrenme ve Makine Öğrenmesi Yöntemleriyle Polisomnografi Sinyallerinden Uyku Evrelerinin Sınıflandırılması. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 13 2 583–600.
IEEE
[1]S. Altun, “Derin Öğrenme ve Makine Öğrenmesi Yöntemleriyle Polisomnografi Sinyallerinden Uyku Evrelerinin Sınıflandırılması”, KFBD, vol. 13, no. 2, pp. 583–600, June 2023, doi: 10.31466/kfbd.1246482.
ISNAD
Altun, Sinan. “Derin Öğrenme Ve Makine Öğrenmesi Yöntemleriyle Polisomnografi Sinyallerinden Uyku Evrelerinin Sınıflandırılması”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 13/2 (June 1, 2023): 583-600. https://doi.org/10.31466/kfbd.1246482.
JAMA
1.Altun S. Derin Öğrenme ve Makine Öğrenmesi Yöntemleriyle Polisomnografi Sinyallerinden Uyku Evrelerinin Sınıflandırılması. KFBD. 2023;13:583–600.
MLA
Altun, Sinan. “Derin Öğrenme Ve Makine Öğrenmesi Yöntemleriyle Polisomnografi Sinyallerinden Uyku Evrelerinin Sınıflandırılması”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, vol. 13, no. 2, June 2023, pp. 583-00, doi:10.31466/kfbd.1246482.
Vancouver
1.Sinan Altun. Derin Öğrenme ve Makine Öğrenmesi Yöntemleriyle Polisomnografi Sinyallerinden Uyku Evrelerinin Sınıflandırılması. KFBD. 2023 Jun. 1;13(2):583-600. doi:10.31466/kfbd.1246482