Research Article

Çoruh Deltası (Gürcistan) Kıyı Aşınım ve Birikim Hızlarının DSAS Kullanılarak Analizi

Volume: 13 Number: 3 September 15, 2023
EN TR

Çoruh Deltası (Gürcistan) Kıyı Aşınım ve Birikim Hızlarının DSAS Kullanılarak Analizi

Abstract

Sınır aşan bir akarsu olan Çoruh Nehri XIX. yüzyıldan günümüze uzanan süreçte büyük antropojenik müdahaleler ile karşı karşıya kalmıştır. Antropojen faaliyetler nedeniyle artan baskı delta kıyı çizgisinde değişime neden olmuş ve olmaya devam etmektedir. Baskı sadece morfolojiyi değiştirmemekte, ayı zamanda bölgedeki şehirleşmenin gelişim sürecinde de dikkate alınması gereken bir unsur olma özelliği taşır. Karadeniz’in güney doğusundaki önemli turizm merkezi olan Batum şehri, Çoruh Deltası üzerinde yer alır. Delta kıyısı boyunca gelişim gösteren Batum, kıyı erozyonundan doğrudan etkilenmektedir. Bu bağlamda şehre ait farklı fonksiyonlara sahip alanlar kıyı çizgisi değişiminin baskısı ile karşı karşıyadır. Bu çalışmada, Çoruh Deltası kıyı erozyonunun Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri yardımıyla belirlenerek aşınım ve birikim hızlarının (m/yıl) hesaplanması ve analiz edilmesi amaçlanmıştır. Bu sayede şehrin karşı karşıya olduğu risk net bir şekilde olarak ortaya çıkacaktır. Çalışmada 1984, 2000 ve 2020 yıllarına ait Landsat uydu görüntüleri kullanılmıştır. Uydu görüntülerinden itibaren NDWI (Normalized Difference Water Index) kullanılarak kıyı çizgileri üretilmiştir. Kıyı çizgisindeki değişim DSAS (Digital Shoreline Analysis System) kullanılarak araştırılmıştır. Çalışma sahasının I. grup olarak sınıflandırılan kesiminde aşınımın egemen olduğu ve aşınım hızının 2,37 m/yıl olduğu tespit edilmiştir. II. grup olarak sınıflandırılan kesiminde ise kıyı çizgisi ilerlemesi ve gerilemesinin bir arada gerçekleştiği belirlenmiştir. II. grupta aşınım hızının en yüksek 2,90 m/yıl, birikim hızının ise en yüksek 2,41 m/yıl olarak gerçekleştiği hesaplanmıştır. Çalışma bulguları özellikle Gonio plajının yer aldığı bölge ile Batum Uluslararası Havalimanı’nın kıyı erozyonuna bağlı olarak deniz ilerlemesi sorunuyla karşı karşıya olduğu savını desteklemektedir.

Keywords

Kıyı çizgisi, Aşınım ve birikim, NDWI, DSAS.

References

  1. Acar, E. (2017). Artvin ilinin hidroelektrik santraller bakımından değerlendirilmesi. Karadeniz Araştırmaları, 14 (56), 185-199.
  2. Akdeniz, H.B. (2021). Kıyı Çizgisi Zamansal Değişiminin İncelenmesi ve Kıyı Yönetim Sisteminin Geliştirilmesi. Konya Teknik Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü,Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Konya.
  3. Aktaş, C. ve Bahadır, M. (2022). Çam Burnu (Ordu) ile Gül Burnu (Giresun) arası kıyı çizgisinin zamansal değişimi ve kıyı kullanımı. lnternational Journal of Geography and Geography Education, (45), 320-348. doi: 10.32003/igge.1016311
  4. Algan, O., Gazioğlu, C., Yücel, Z., Çağatay, N. ve Gönençgil, B. (2000). Sediment at Freshwater Disharges of the Anatolian River into the Black Sea. Black Workshop Sea Fluxes Report No. 145. UNESCO: Paris.
  5. Ataol, M., Kale, M.M., and Tekkanat, İ.S. (2019). Assessment of the changes in shoreline using Digital Shoreline Analysis System: a case study of Kızılırmak Delta in northern Turkey from 1951 to 2017. Environmental Earth Sciences, 78, doi: 10.1007/s12665-019-8591-7
  6. Avcı, S. (2017). Kıyı alanların kullanımında beşeri faktörler, Yasal ve Bilimsel Boyutları ile Kıyı içinde (117-146). İstanbul: Jeomorfoloji Derneği Yayını.
  7. Ayalke, Z. G., Şişman, A., and Akpinar, K. (2023). Shoreline extraction and analyzing the effect of coastal structures on shoreline changing with remote sensing and geographic information system: Case of Samsun, Turkey. Regional Studies in Marine Science, 61. doi: 10.1016/j.rsma.2023.102883
  8. Bilashvili, K.. (2007). dynamics of the deltaic canyon area of the Rv. Chorokhi, Georgia. Vasilios Lykousis,, Dimitris Sakellariou and Jacques Locat (eds). In Submarine Mass Movements and Their Consequences. Dordrecht: Springer.
  9. Bougherira, A., Ghodbani, T., and Kouti, A. (2020). Contemporary geomorphic evolution of Falcon Cape sandy coastline (Oran, Algeria): geographical information system (GIS) - based approach. Arab J Geosci. 13(18):1–16.
  10. Brandt. S.A. (2000). Classification of geomorphological effects downstream of dams. Catena, 40. 375–401.
APA
Kale, M. M., & Koç, Ş. (2023). Çoruh Deltası (Gürcistan) Kıyı Aşınım ve Birikim Hızlarının DSAS Kullanılarak Analizi. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, 13(3), 1192-1212. https://doi.org/10.31466/kfbd.1327232
AMA
1.Kale MM, Koç Ş. Çoruh Deltası (Gürcistan) Kıyı Aşınım ve Birikim Hızlarının DSAS Kullanılarak Analizi. KFBD. 2023;13(3):1192-1212. doi:10.31466/kfbd.1327232
Chicago
Kale, Mustafa Murat, and Şevval Koç. 2023. “Çoruh Deltası (Gürcistan) Kıyı Aşınım Ve Birikim Hızlarının DSAS Kullanılarak Analizi”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 13 (3): 1192-1212. https://doi.org/10.31466/kfbd.1327232.
EndNote
Kale MM, Koç Ş (September 1, 2023) Çoruh Deltası (Gürcistan) Kıyı Aşınım ve Birikim Hızlarının DSAS Kullanılarak Analizi. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 13 3 1192–1212.
IEEE
[1]M. M. Kale and Ş. Koç, “Çoruh Deltası (Gürcistan) Kıyı Aşınım ve Birikim Hızlarının DSAS Kullanılarak Analizi”, KFBD, vol. 13, no. 3, pp. 1192–1212, Sept. 2023, doi: 10.31466/kfbd.1327232.
ISNAD
Kale, Mustafa Murat - Koç, Şevval. “Çoruh Deltası (Gürcistan) Kıyı Aşınım Ve Birikim Hızlarının DSAS Kullanılarak Analizi”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 13/3 (September 1, 2023): 1192-1212. https://doi.org/10.31466/kfbd.1327232.
JAMA
1.Kale MM, Koç Ş. Çoruh Deltası (Gürcistan) Kıyı Aşınım ve Birikim Hızlarının DSAS Kullanılarak Analizi. KFBD. 2023;13:1192–1212.
MLA
Kale, Mustafa Murat, and Şevval Koç. “Çoruh Deltası (Gürcistan) Kıyı Aşınım Ve Birikim Hızlarının DSAS Kullanılarak Analizi”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, vol. 13, no. 3, Sept. 2023, pp. 1192-1, doi:10.31466/kfbd.1327232.
Vancouver
1.Mustafa Murat Kale, Şevval Koç. Çoruh Deltası (Gürcistan) Kıyı Aşınım ve Birikim Hızlarının DSAS Kullanılarak Analizi. KFBD. 2023 Sep. 1;13(3):1192-21. doi:10.31466/kfbd.1327232