Research Article

Makine Öğrenme Yöntemleri ile EEG Sı̇nyallerı̇nden Alzheimer Hastalığı Tanısı

Volume: 14 Number: 1 March 15, 2024
EN TR

Makine Öğrenme Yöntemleri ile EEG Sı̇nyallerı̇nden Alzheimer Hastalığı Tanısı

Abstract

Alzheimer bilişsel ve nörolojik işlevlerin ilerleyici kaybı olan, insan yaşamını olumsuz yönde etkileyen, geri dönüşümü mümkün olmayan bir tür nörodejeneratif hastalıktır. Hastalığın tedavisi mümkün olmadığından, erken tanı ile ilerleyişi yavaşlatmak büyük önem taşımaktadır. Tanı aşamasının uzun sürmesi tedavinin gecikmesine ve bilişsel, nörolojik kayıpların artmasına sebep olmaktadır. Bu çalışmanın amacı, kayıpların en aza indirgenmesi için Elektroensefalogram (EEG) sinyallerinden Alzheimer hastalığının (AH) tanısını makine öğrenme yöntemleri ile gerçekleştirmektir. Yapılan çalışmada AH’lı 24 kişi ve sağlıklı 24 kişinin EEG sinyalleri %50 örtüşme ile 4 saniyelik epoklara ayrılmıştır. Sinyallerin Bağımsız Bileşen Analizi (ICA) değerleri hesaplanmış ve EEG kanallarından ICA değerlerine göre otomatik gürültü temizle işlemi yapılmıştır. Her bir sinyalin zaman alanından spektral alana geçişi Welch metodu kullanılarak gerçekleştirilmiştir. 1-30 Hz aralığında Welch Spektral analizi ile Güç Spektral Yoğunluğu (PSD) elde edilen sinyallerden 20 adet istatistiksel ve spektral özellik çıkarımı yapılmış ve öznitelik vektörü oluşturulmuştur. Spearman korelasyon katsayısı ile her özelliğin etiket ile korelasyon ilişkisine bakılmış ve eşik değerine göre 9 özellik seçimi yapılarak yeni öznitelik vektörü oluşturulmuştur. Elde edilen öznitelik vektörlerinin %70’i eğitim, %30’u test olarak ayrılmıştır. Makine öğrenme (ML) yöntemlerinden Destek Vektör Makineleri (SVM) ve k-En Yakın Komşu (kNN) yöntemleri 10 kat çapraz doğrulama ile eğitim ve test işlemleri Temel Bileşen Analizi (PCA) uygulanmadan ve uygulanarak gerçekleştirilmiştir. Çıkan sonuçlar doğruluk, duyarlılık, özgüllük, hassasiyet ve F-Skor değerlerine göre karşılaştırılmıştır. AH tanısında en iyi doğruluk oranı 20 özellikten oluşan öznitelik vektörüne PCA uygulanmasıyla %96.59 SVM ile elde edilmiştir.

Keywords

EEG, Alzheimer Hastalığı, Makine Öğrenimi, SVM, kNN

References

  1. AlSharabi, K., Salamah, Y. B., Abdurraqeeb, A. M., Aljalal, M., and Alturki, F. A. (2022). EEG signal processing for Alzheimer’s disorders using discrete wavelet transform and machine learning approaches. IEEE Access, 10, 89781-89797.
  2. Aslan, Z. (2022). EEG sinyallerini kullanarak Alzheimer hastalığının otomatik tespiti için bilgisayar destekli tanı sistemi. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, 13(2), 213-220.
  3. Bairagi, V. (2018). EEG signal analysis for early diagnosis of Alzheimer disease using spectral and wavelet based features. International Journal of Information Technology, 10(3), 403-412.
  4. Benesty, J., Chen, J., and Huang, Y. (2008). On the importance of the Pearson correlation coefficient in noise reduction. IEEE Transactions on Audio, Speech, and Language Processing, 16(4), 757-765.
  5. Büyükgöze, S. (2019). Beyin Bilgisayar Arayüzleri ve Uygulama Alanları. Mühendislik Alanında Araştırma Makaleleri. Gece Kitaplığı. ISBN: 978-625-7958-40-0.
  6. Durongbhan, P., Zhao, Y., Chen, L., Zis, P., De Marco, M., Unwin, Z. C., ... and Sarrigiannis, P. G. (2019). A dementia classification framework using frequency and time-frequency features based on EEG signals. IEEE Transactions on Neural Systems and Rehabilitation Engineering, 27(5), 826-835.
  7. Falk, T. H., Fraga, F. J., Trambaiolli, L., and Anghinah, R. (2012). EEG amplitude modulation analysis for semi-automated diagnosis of Alzheimer’s disease. EURASIP Journal on Advances in Signal Processing, 2012, 1-9.
  8. Fiscon, G., Weitschek, E., Cialini, A., Felici, G., Bertolazzi, P., De Salvo, S., ... and De Cola, M. C. (2018). Combining EEG signal processing with supervised methods for Alzheimer’s patients classification. BMC medical informatics and decision making, 18(1), 1-10.
  9. Fonteijn, H. M., Modat, M., Clarkson, M. J., Barnes, J., Lehmann, M., Hobbs, N. Z., ... and Alexander, D. C. (2012). An event-based model for disease progression and its application in familial Alzheimer's disease and Huntington's disease. NeuroImage, 60(3), 1880-1889.
  10. Garcés, M. A., and Orosco, L. L. (2008). EEG signal processing in brain–computer interface. In Smart wheelchairs and brain-computer interfaces (pp. 95-110). Academic Press.
APA
Şenkaya, Y., & Kurnaz, Ç. (2024). Makine Öğrenme Yöntemleri ile EEG Sı̇nyallerı̇nden Alzheimer Hastalığı Tanısı. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, 14(1), 114-130. https://doi.org/10.31466/kfbd.1359324
AMA
1.Şenkaya Y, Kurnaz Ç. Makine Öğrenme Yöntemleri ile EEG Sı̇nyallerı̇nden Alzheimer Hastalığı Tanısı. KFBD. 2024;14(1):114-130. doi:10.31466/kfbd.1359324
Chicago
Şenkaya, Yeliz, and Çetin Kurnaz. 2024. “Makine Öğrenme Yöntemleri Ile EEG Sı̇nyallerı̇nden Alzheimer Hastalığı Tanısı”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 14 (1): 114-30. https://doi.org/10.31466/kfbd.1359324.
EndNote
Şenkaya Y, Kurnaz Ç (March 1, 2024) Makine Öğrenme Yöntemleri ile EEG Sı̇nyallerı̇nden Alzheimer Hastalığı Tanısı. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 14 1 114–130.
IEEE
[1]Y. Şenkaya and Ç. Kurnaz, “Makine Öğrenme Yöntemleri ile EEG Sı̇nyallerı̇nden Alzheimer Hastalığı Tanısı”, KFBD, vol. 14, no. 1, pp. 114–130, Mar. 2024, doi: 10.31466/kfbd.1359324.
ISNAD
Şenkaya, Yeliz - Kurnaz, Çetin. “Makine Öğrenme Yöntemleri Ile EEG Sı̇nyallerı̇nden Alzheimer Hastalığı Tanısı”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 14/1 (March 1, 2024): 114-130. https://doi.org/10.31466/kfbd.1359324.
JAMA
1.Şenkaya Y, Kurnaz Ç. Makine Öğrenme Yöntemleri ile EEG Sı̇nyallerı̇nden Alzheimer Hastalığı Tanısı. KFBD. 2024;14:114–130.
MLA
Şenkaya, Yeliz, and Çetin Kurnaz. “Makine Öğrenme Yöntemleri Ile EEG Sı̇nyallerı̇nden Alzheimer Hastalığı Tanısı”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, vol. 14, no. 1, Mar. 2024, pp. 114-30, doi:10.31466/kfbd.1359324.
Vancouver
1.Yeliz Şenkaya, Çetin Kurnaz. Makine Öğrenme Yöntemleri ile EEG Sı̇nyallerı̇nden Alzheimer Hastalığı Tanısı. KFBD. 2024 Mar. 1;14(1):114-30. doi:10.31466/kfbd.1359324