Research Article

Ekipmanların Etkinlik Değerlerinin Farklı Yaklaşımlar ile Karşılaştırılması ve Bir Mermer Ocağı Sahasına Uygulanması

Volume: 15 Number: 1 March 15, 2025
EN TR

Ekipmanların Etkinlik Değerlerinin Farklı Yaklaşımlar ile Karşılaştırılması ve Bir Mermer Ocağı Sahasına Uygulanması

Abstract

Bu çalışmadaki amaç, gereksiz maliyetlerin önüne geçmek, hızlı üretim ve ekipmanı en etkin kullanmak için ekipmanların performansları yerine etkinliklerini değerlendirmektir. Mermer ocak madenciliğinde ihracat arttıkça ürünün hızlı üretilmesini ve kaliteli olmasını gerektirmekte bu da ekstra maliyete neden olabilmektedir. Bu yüzden bu çalışmada ekstra maliyetlerin önüne geçmek ve mevcut ekipmanları en etkin, en verimli şekilde kullanabilmek amacıyla ekipman etkinlikleri yöntemleri uygulanmıştır. Bu yöntemler; Nakajima (1988) tarafından önerilen Toplam Ekipman Etkinliği (TEE), Raouf (1994) tarafından önerilen Üretim Ekipman Etkinliği (ÜEE) ve Karaabat Varol (2022) tarafından önerilen Maden Ekipman Üretim Etkinliği (MEPE) yöntemleridir. Toplam Ekipman Etkinliği yönteminde kullanılabilirlik, performans ve kalite parametreleri üzerinde durulmuştur. Üretim Ekipman Etkinliği yönteminde parametrelerin eşit ağırlıkta olmadığı düşünülerek üstel bir ağırlık olması gerektiğini savunulmuştur. Maden Ekipman Üretim Etkinliği yöntemi ise, sürekli üretim yöntemlerini desteklemesi ve ekipmandaki en önemli unsur olan maliyet ve başarı parametresinin eklenmesiyle daha gerçekçi bir yaklaşım sağlamıştır. Bu yöntemler mermer ocak madenciliğinde üretim yöntemleri arasında kullanılan zincirli kollu kesme makinelerine uygulanmıştır. 5 ekipmanın ortalama değerlerine bakıldığında TEE değeri %70,82; ÜEE değeri %77,91 ve MEPE değeri %67,06 olarak hesaplanmıştır. Sonuç olarak ekipman performansı ile birlikte ekipmanı en etkin ne derece kullanıldığı ve kullanılabileceği bu yöntemler sayesinde ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmada uygulanan yöntemler sadece mermer madenciliğine değil tüm endüstriye katkı sağlayacak niteliktedir.

Keywords

Ekipman etkinliği, Mermer madenciliği, Üretim verimliliği, Toplam Ekipman Etkinliği, Üretim Ekipman Etkinliği, Maden Ekipman Üretim Etkinliği

References

  1. Andras, I., Nan, M.S., Kovacs, I., Cristea, D., Tomescu, L.C. (2006). Research regarding the OEE (Overall Equipment Effectiveness) assessment of the coal open pit mines production system. Annals of The University Of Petroşani. Mechanical Engineering, 8, 139-146.
  2. Andras, I., Nan, M.S., Kovacs, I., Cristea, D., Tomescu, L.C. (2007). Overall equipment effectiveness assessment of the open pit coal mining production system. 7th International Multidisciplinary Conference, 17-19 May, Romania, 21-28
  3. Brodny, J., Stecula,K., Tutak, M. (2016). Application of the TPM strategy to analyze the effectiveness of using a set of mining machines. 16th International Multidisciplinary Scientific Geoconference, SGEM, 28 June-6 July, Bulgaria, 65-72.
  4. Demir Şahin D, Eker H. (2024). Assessment of hazards and risks in a marble quarry. BSJ Eng Sci, 7(6): 1294-1301.
  5. Eker, H. (2023). Investigation of the usability of industrial mining wastes in agriculture. Front. Environ. Sci. 11:1248188. doi: 10.3389/fenvs.2023.1248188.
  6. Eker, H. (2024). Natural Language Processing Risk Assessment Application Developed for Marble Quarries. Appl. Sci., 14, 9045. https://doi.org/10.3390/app14199045
  7. Elevli, S., Elevli, B. (2010). Performance measurement of mining equipments by utilizing OEE. Acta Montanistica Slovaca, 15(2), 95-101.
  8. Karaabat Varol, M. (2022). Mermer ocağı ekipmanlarinin etkinliklerinin değerlendirilmesi üzerine yeni bir yaklaşım. Doktora Tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Isparta.
  9. Lanke, A.A., Hoseinie, S.H., Ghodrati, B. (2014). Mine production index (MPI)- new method to evaluate effectiveness of mining machinery. International Journal Of Geological and Environmental Engineering, 8(11),755-759.
  10. Lanke, A.A., Hoseinie, S.H., Ghodrati, B. (2016). Mine production index (MPI)-extension of OEE for bottleneck detection in mining. International Journal of Mining Science and Technology, 26(5), 753-760.
APA
Karaabat Varol, M. (2025). Ekipmanların Etkinlik Değerlerinin Farklı Yaklaşımlar ile Karşılaştırılması ve Bir Mermer Ocağı Sahasına Uygulanması. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, 15(1), 203-216. https://doi.org/10.31466/kfbd.1535576
AMA
1.Karaabat Varol M. Ekipmanların Etkinlik Değerlerinin Farklı Yaklaşımlar ile Karşılaştırılması ve Bir Mermer Ocağı Sahasına Uygulanması. KFBD. 2025;15(1):203-216. doi:10.31466/kfbd.1535576
Chicago
Karaabat Varol, Merve. 2025. “Ekipmanların Etkinlik Değerlerinin Farklı Yaklaşımlar Ile Karşılaştırılması Ve Bir Mermer Ocağı Sahasına Uygulanması”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 15 (1): 203-16. https://doi.org/10.31466/kfbd.1535576.
EndNote
Karaabat Varol M (March 1, 2025) Ekipmanların Etkinlik Değerlerinin Farklı Yaklaşımlar ile Karşılaştırılması ve Bir Mermer Ocağı Sahasına Uygulanması. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 15 1 203–216.
IEEE
[1]M. Karaabat Varol, “Ekipmanların Etkinlik Değerlerinin Farklı Yaklaşımlar ile Karşılaştırılması ve Bir Mermer Ocağı Sahasına Uygulanması”, KFBD, vol. 15, no. 1, pp. 203–216, Mar. 2025, doi: 10.31466/kfbd.1535576.
ISNAD
Karaabat Varol, Merve. “Ekipmanların Etkinlik Değerlerinin Farklı Yaklaşımlar Ile Karşılaştırılması Ve Bir Mermer Ocağı Sahasına Uygulanması”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 15/1 (March 1, 2025): 203-216. https://doi.org/10.31466/kfbd.1535576.
JAMA
1.Karaabat Varol M. Ekipmanların Etkinlik Değerlerinin Farklı Yaklaşımlar ile Karşılaştırılması ve Bir Mermer Ocağı Sahasına Uygulanması. KFBD. 2025;15:203–216.
MLA
Karaabat Varol, Merve. “Ekipmanların Etkinlik Değerlerinin Farklı Yaklaşımlar Ile Karşılaştırılması Ve Bir Mermer Ocağı Sahasına Uygulanması”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, vol. 15, no. 1, Mar. 2025, pp. 203-16, doi:10.31466/kfbd.1535576.
Vancouver
1.Merve Karaabat Varol. Ekipmanların Etkinlik Değerlerinin Farklı Yaklaşımlar ile Karşılaştırılması ve Bir Mermer Ocağı Sahasına Uygulanması. KFBD. 2025 Mar. 1;15(1):203-16. doi:10.31466/kfbd.1535576