Trigonometrik Eğri Uydurma: Akşehir İlçesinde Hava Sıcaklık Verileri Üzerine Bir Uygulama
Abstract
Bu çalışmada, Türkiye'nin Konya ilinin Akşehir ilçesinin ortalama sıcaklık değerleri, trigonometrik fonksiyon kullanılarak analiz edilmiştir ve modellenmiştir. Akşehir ilçesinde Ocak 1960’dan Aralık 2021'e kadar olan zaman içinde ortalama sıcaklık değerlerinin karesel hataların toplamını en aza indirmek ve belirleme katsayısını (R2) maksimuma çıkarmak için trigonometrik eğri tahmin edildi. Dönem boyunca en düşük sıcaklıklar Aralık, Ocak ve Şubat aylarında olmuştur. Mart, Nisan ve Mayıs aylarında sıcaklıklar hafif yükselirken, Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında en yüksek seviyede, Eylül, Ekim ve Kasım aylarında ise gerileme olmuştur. Bu durum her yıl periyodik olarak devam etmiştir. Fourier serileri kullanılarak oluşturulan trigonometrik fonksiyona en küçük kareler yöntemi ile eğri uydurma modelinin sıcaklık tahmin modelleri için uygun ve kullanışlı olduğu sonucuna varılmıştır.
Keywords
References
- Altın, A. (2011). Fourier Analizi. Gazi Kitabevi, Ankara.
- Aras, H. ve Aras, N. (2005). Eskişehir’de Konutsal Doğal Gaz Talebine Ekonomik Göstergelerin ve Dış Ortam Sıcaklığının Etkileri. Mühendis ve Makine Dergisi, 46(540), 20-27.
- Bayram, M. (2002). Fen ve Mühendisler İçin Nümerik Analiz. Aktif Yayınevi, İstanbul, 374-377.
- Bloomfield, P. (2000). Fourier analysis of Time Series an Introduction. John Wiley Sons, Inc, 9-14.
- Buccini, A., Chen, F., Cabbera, O. De la C. and Lothar, R. (2024). Fast alternating fitting methods for trigonometric curves for large data sets. Applied Numerical Mathematics, 1, 1-31. https://doi.org/10.1016/j.apnum.2024.01.001
- Buttkus, B. (2000). Spectral Analysis and Filter Theory in Applied Geophysics. Springer.
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, (2022). Meteoroloji Genel Müdürlüğü. Aylık Ortalama Sıcaklık.
- Devlin, K. (2000). The math gene: How mathematical thinking evolved and why numbers are like gossip. Basic Books. Great Britain.
- Groebner, D.F., Shannon, P.W., Fry, P.C. and Smith, K.D. (2001). Business statistics. A Decision making approach, Upper Saddle River: Prentice Hall/Pearson.
- İnan, C. ve Çelik, Ş. (2022). Rüzgar Hızı Değişiminin Fourier Serileri ile Modellenmesi: Bingöl İli Örneği. International Journal of Disciplines Economics and Administrative Sciences Studies, 8(40), 291-297.
