Soğuk Savaş Sonrası Dönemde Almanya'nın Balkanlar'a Etkisi

 Berlin Duvarının yıkılmasının ardından birleşen Almanya, SSCB’nin dağılarak etkinliğini yitirmesi ve Yugoslavya’nın yaşadığı ekonomik ve siyasi istikrarsızlık sonucunda, yıllarca doğu-batı bloku sınırında bulunan konumunun da getirdiği güvenlik kaygısıyla Balkanlar’da müdahaleci eylemlerde bulunmuş, Hırvatistan ve Slovenya’nın tanınması sürecinde de Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikasından ayrık hareket etmiştir. Bunun neticesinde Almanya’nın, Federal Almanya zamanında benimsediği şeffaflık ve uluslararası işbirliği yanlısı ‘Zivilmacht’ siyasetinden, dünya savaşları öncesinde uyguladığı güç politikası ‘Machtpolitik’e dönüş mü yaptığı sorusu doğmuştur. Bu çalışma Soğuk Savaş sonrasında Almanya’nın Balkanlar’daki eylemlerini ve Balkan politikasının niteliğini, yukarıda belirtilen çerçevede analiz etmeyi amaçlamıştır. Bosna-Hersek ve Kosova savaşlarında üyesi olduğu NATO ve AB ile eşgüdümlü hareket eden Almanya, bu süreçte uygulamış olduğu eylemleri gerek iç hukukuna gerekse de uluslararası hukuka uygun şekilde yürütmüştür. Her iki savaşta da son çare olarak askeri güç kullanımını desteklemiş, hatta Bosna Savaşı’nda yeterli askerî destek sağlamadığından ötürü ABD ve Batı Avrupa devletleri tarafından eleştirilmiştir. Almanya temelinde ticaret, güvenlik ve istikrar oluşturma kaygısı yatan politikalarını yürütürken Hırvatistan-Slovenya’nın erken tanınmasından gerekli dersleri çıkarmış, sonraki süreçte attığı adımların BM, NATO ve AB’yle uyumlu olmasına gayret göstermiştir. Hatta Balkan coğrafyasında etkinliğini NATO ve AB şemsiyesinde yürütmüş, bölge ülkelerinin gerekli şartları sağlamak suretiyle bu iki örgüte katılımlarını desteklemiştir. Bu bulgular ışığında Almanya’nın birleşme sonrasında ‘güç politikası’na uygun eylemlerle Balkanlar’da etkinlik kurmaya çalıştığı, ancak devam eden süreçte bu eylemlerin olumsuz neticelerinden ders çıkartıp Bosna-Hersek ve Kosova krizlerinde daha ‘iş birlikçi’ ve ‘istikrarcı’ anlayışla davranıp ‘Zivilmacht’ politikasına uygun hareket ettiği görülmüştür.