Research Article

Askerî Motifler: Delilerin Kıyafetleri

Number: 38 November 2, 2020
  • Saadet Dağ
TR EN

Askerî Motifler: Delilerin Kıyafetleri

Abstract

Deliler Ocağı’nın Osmanlı Devleti’nde XV. yüzyılın sonlarına doğru, Rumeli’de teşekkül ettiği düşünülmektedir. Deliler, giydikleri kıyafetler, kullandıkları silahlar ve askerî manevraları itibarıyla görenler için “korkunç” denilebilecek görünümlü, cengâver askerlerdi. Deliler Ocağı günümüze göre değerlendirildiğinde, manevracı savaşçılar için popüler bir askerî ocaktı denilebilir. XVII. yüzyıla kadar ekseriyetle valilerin kapılarında görev yapan deliler, maiyetinde oldukları valilerin vefatı ya da azledilmeleri durumunda işsiz kalmakta ve eşkıyalığa meyletmekteydi. XVII. yüzyılın sonlarına doğru ateşli silahların yaygınlık kazanmasıyla birlikte klasik Osmanlı delileri popülerliklerini kaybetmişlerdir. Çünkü bu askerler barutlu tüfeklerle değil, kılıçla, baltayla, gürz ve topuz gibi savaş aletleriyle cenk ederlerdi. Bunlardan sonra yeni tip silahları kullanabilen başka bir birlik daha oluşturulmuştur. Bu yeni birliğe de ilk dönem delilere benzetilmek amacıyla “deli” denilmiştir. Ancak bunların kıyafetleri, silahları ve fonksiyonları, hatta maaşları dahi klasik delilerden farklıdır. Mesela klasik deliler, vahşi hayvan postlarını kıyafet olarak tercih ederken, kuşkanatlarını da aksesuar olarak takarlardı. Buna karşın ikinci dönem deliler ise satenden şalvar ve renkli gömlekler giyerek, klasik delilere nazaran daha sade bir görünümde olurlardı. Ancak kaynakların çoğunda bu iki farklı askerî birlik tek bir ocağı temsil ettiği için kıyafet konusu da tam olarak aydınlatılamamıştır. Söz konusu karmaşadan yola çıkan bu çalışma, amacı itibarıyla hem Osmanlı kaynaklarını hem de imkânlar dâhilinde Avrupa kaynaklarını inceleyerek, tespit edilen veriler üzerinden delilerin kıyafetleri konusundaki karışıklığa açıklık getirmeye çalışmıştır.

Keywords

References

  1. BOA., AE-SSLM-III-00041-02392-001.....................................
  2. BOA. C.AS-01024-44894-001........................................
  3. BOA., C-AS-00701-29439-001/002...............................
  4. BOA., C-DH-00010-00457-002.....................................
  5. BOA., C-ML-00079-03637-001...............................................
  6. BOA., C-ZB-00020-00957-001.....................................................
  7. BOA., HAT-01232-48007-001......................................................
  8. Bosnavî, Ö. (1979). Tarih-i Bosna Der Zaman-ı Hekimoğlu Ali Paşa. Haz. Kâmil Su. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Publication Date

November 2, 2020

Submission Date

June 5, 2020

Acceptance Date

July 16, 2020

Published in Issue

Year 2020 Number: 38

APA
Dağ, S. (2020). Askerî Motifler: Delilerin Kıyafetleri. Savunma Bilimleri Dergisi, 38, 183-210. https://izlik.org/JA47MU77LM
AMA
1.Dağ S. Askerî Motifler: Delilerin Kıyafetleri. Savunma Bilimleri Dergisi. 2020;(38):183-210. https://izlik.org/JA47MU77LM
Chicago
Dağ, Saadet. 2020. “Askerî Motifler: Delilerin Kıyafetleri”. Savunma Bilimleri Dergisi, nos. 38: 183-210. https://izlik.org/JA47MU77LM.
EndNote
Dağ S (November 1, 2020) Askerî Motifler: Delilerin Kıyafetleri. Savunma Bilimleri Dergisi 38 183–210.
IEEE
[1]S. Dağ, “Askerî Motifler: Delilerin Kıyafetleri”, Savunma Bilimleri Dergisi, no. 38, pp. 183–210, Nov. 2020, [Online]. Available: https://izlik.org/JA47MU77LM
ISNAD
Dağ, Saadet. “Askerî Motifler: Delilerin Kıyafetleri”. Savunma Bilimleri Dergisi. 38 (November 1, 2020): 183-210. https://izlik.org/JA47MU77LM.
JAMA
1.Dağ S. Askerî Motifler: Delilerin Kıyafetleri. Savunma Bilimleri Dergisi. 2020;:183–210.
MLA
Dağ, Saadet. “Askerî Motifler: Delilerin Kıyafetleri”. Savunma Bilimleri Dergisi, no. 38, Nov. 2020, pp. 183-10, https://izlik.org/JA47MU77LM.
Vancouver
1.Saadet Dağ. Askerî Motifler: Delilerin Kıyafetleri. Savunma Bilimleri Dergisi [Internet]. 2020 Nov. 1;(38):183-210. Available from: https://izlik.org/JA47MU77LM