Tık Odaklı Haberlerin Duygusal Boyutu: Çevre Haberleri Üzerine Bir İnceleme
Abstract
İnternet haberciliğinde oldukça yaygın olan tık odaklı haberler, okuyucunun haberin geri kalanını merak etmesini sağlayacak biçimde tasarlanmış haber başlıkları kullanmaktadır. Dikkat çekici, kışkırtıcı, sansasyonel ifadelerin yer aldığı, olumlu ve olumsuz duygular uyandıran bu tür başlıklar sayesinde okuyucuların daha çok habere tıklaması teşvik edilmektedir. Bu çalışmanın amacı, tık odaklı haberlerin duygusal boyutunu çevre haberleri üzerinden incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, Türkiye’de en çok ziyaret edilen ilk 5 haber sitesi olan hürriyet.com.tr, ensonhaber.com, milliyet.com.tr, sözcü.com.tr ve yeniakit.com.tr’deki 519 müsilaj (deniz salyası) haberi içerik analizi tekniği ile çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda, tık odaklı haberlerin hemen hepsinde olumlu ya da olumsuz duygusal bir boyut bulunduğu ortaya çıkmıştır. Olumsuz haberler, olumlu ve nötr haberlere göre daha çok dikkat çektiği için haber siteleri olumsuz haberleri daha çok paylaşma eğilimindedir. Olumsuz duygu tonlu tık odaklı haberler, en çok bilimsel araştırma, açıklama, uyarı kategorisinde görülmüştür. Kategorideki haberlerde çözümlerden nadiren bahsedildiği, aşırı basit, bilimsellikten uzak ve sansasyonel bir dil kullanıldığı ortaya çıkmıştır. Bu noktada, “olumsuz haber” ve “paylaşılabilirlik” kriterlerinin haber siteleri için önemli bir haber değeri olduğu söylenebilir. Ancak bu durumun hem çevre haberciliğini hem de bilim haberciliğini nitelik bakımından zedelediğini ifade etmek mümkündür.
Keywords
Tık tuzağı, haberlerin duygusal boyutu, haber okuryazarlığı, çevre haberciliği, bilim haberciliği
References
- Accountable Journalism. (t.y.). Asian Federation of Environmental Journalists code of ethics. Erişim adresi: https://accountablejournalism.org/ethics-codes/international-asian-federation-of-environmental-journalists
- Alexa. (2021). Top sites in Turkey. Erişim adresi: https://www.alexa.com/topsites/countries/TR
- Anderson, C. W. (2011). Between creative and quantified audiences: Web metrics and changing Patterns of newswork in local US newsrooms. Journalism, 12(5), 550-566. doi:10.1177/1464884911402451
- Andrew, B. C. (2007). Media-generated shortcuts: Do newspaper headlines present another roadblock for low-information rationality? Harvard International Journal of Press/Politics, 12(2), 24-43. doi:10.1177/1081180X07299795
- Berger, A. (2000). Media and communication research methods: An introduction to qualitative and quantitative approaches. California: SAGE Publications.
- Berger, J., ve Milkman, K. (2010). Social transmission, emotion, and the virality of online content. Wharton Research Paper, 106, 1-52. Erişim adresi: http://thearf-org
- Birsen, H. ve Birsen Ö. (2009, Aralık). How are environment news changed? Environment and Communication Transformation for a Sustainable Tomorrow Konferansında sunulan bildiri, Sains Malaysia University School of Communication, Malezya. Erişim adresi: https://www.asiaresearchnews.com/content/asia-research-news-services
- Bingöl, M. ve Yanık, H. (2021). Tık tuzağı habercilik açısından kamu-ticari haber sitelerinin karşılaştırılması: trthaber.com ile milliyet.com.tr örneği. Yeni Medya, 2021(11), 18-37. doi:10.34189/ymd.2021.11.002
- Blom, J. N. ve Hansen, K. R. (2015). Click bait: Forward-reference as lure in online news headlines. Journal of Pragmatics, 76, 87-100. doi:10.1016/j.pragma.2014.11.010
- Biyani, P., Tsioutsiouliklis, K. ve Blackmer, J. (2016, Şubat). 8 Amazing secrets for getting more clicks: Detecting clickbaits in news streams using article informality. Association for the Advancement of Artificial Intelligence Symposium 30(1), (s. 94-100) içinde. Arizona, Amerika Birleşik Devletleri: AAAI Press. doi:10.1609/aaai.v30i1.9966
