Research Article

Medya Okuryazarlığından Medya Yazarokurluğuna Geçiş

Number: 13 December 30, 2024
TR EN

Medya Okuryazarlığından Medya Yazarokurluğuna Geçiş

Abstract

Medya okuryazarlığına yönelik ilk çalışmalar yirminci yüzyılın sonlarında başlamış, yeni asırla birlikte farklı bir boyut kazanmıştır. Medya Okuryazarlığı başlangıçta, medya içeriklerine maruz kalanlarla ilgili farkındalık oluşturmak noktasında tartışılırken, sonraki dönemde medyaya ulaşma, içerikleri öğrenebilme, bunları yorumlayıp eleştirebilme ve bunlara alternatif oluşturma aşamalarına gelmiştir. Teknolojinin gelişmesine paralel olarak yeni medyanın ortaya çıkması ve yaygınlaşması ile geleneksel medya kuruluşları ve sosyal medyanın da içerisinde bulunduğu yeni medya içerikleri de medya okuryazarlığının araştırma konusu içerisine girmiştir. Bu döneme kadar olan süreçte medya okuryazarlığı ağırlıklı olarak kurumsal medya kuruluşlarının ürettiği içeriklerle birlikte sosyal medyada üretilen içeriklere yönelik olarak medya kullanıcılarının bilgilendirilmesi merkezli olarak ele alınmıştır. Araştırmalar bu çerçevede yoğunlaşmış, ilk ve orta öğretim öğrencileri ile vatandaşların içerikleri nasıl değerlendirmeleri gerektiği ile ilgili programlar geliştirilmiştir. Yeni medyanın yaygınlaşması ile geleneksel medya ve yine yeni medya mecralarındaki kurumsal medya içeriklerden çok daha fazlası sosyal ağlardaki gruplar tarafından üretilmeye başlamıştır. Özellikle Y, Z ve Alfa kuşaklarının büyük bölümünün haber ve bilgiyi kurumsal medya kuruluşları yerine üyesi bulunduğu sosyal ağlar ve gruplardan almaktadır. Bu durum medya okuryazarlığının farklı bir açıdan ele alınmasını zorunlu kılmıştır. Sosyal medya okuryazarlığına ilişkin araştırma ve çalışmalardan farklı olarak bu alana ilişkin çalışmaların hedef kitlesinin farklılaştırılması ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Sosyal ağlardaki içeriklere maruz kalan bireyler aynı zamanda bu içeriklerin üreticisi konumuna gelmiştir. O halde bu döneme kadar yapılan ve tamamı üretilen içeriklerle ilgili farkındalık yaratmayı amaçlayan çalışmalar yerine, sosyal ağlardaki içeriklerin sadece tüketicisi değil aynı zamanda üreticisi olan bireyler üzerine yoğunlaşılmasına ihtiyaç vardır. Bu farklı bakış açısıyla üretilen içeriklerdeki olumsuz etkilerin ortadan kaldırılmasına yönelik yapılacak “Medya Yazarokurluğu” alana yeni bir bakış açısı getirecektir. İşte bu çalışma, medya okuryazarlığını bu yönüyle tartışmayı amaçlamaktadır. Literatüre dayalı olarak hazırlanacak bu çalışmada alanla ilgili bir durum tespiti yapılmıştır. Çalışma ile “Medya Yazarokurluğu” çerçevesinde medya içerik üreticilerine yönelik bir çerçeve çizilmiştir.

Keywords

medya yazarokurluğu, medya okuryazarlığı, sosyal medya, medya etkileri

References

  1. Anayasa. (t.y). Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi. Erişim adresi: https://www.anayasa.gov.tr/tr/mevzuat/aihs/
  2. Ansah, P. (1991). Uluslararası iletişimde haklar ve değerler mücadelesi. Y. Kaplan, Der., Çev. Enformasyon devrimi efsanesi (s.199-231) içinde. İstanbul: Rey Yayınları
  3. Aufderheide, P. (1993). Media literacy. USA Meryland: The Aspen Institute.
  4. Austin, E. & Johnson, K. (1997). Effects of general and alcohol-specific media literacy training on children’s decision making about alcohol. Journal of Health Communication, 2(1), 17-42.
  5. Berelson, B. & Janowitz, M. (1947). A Free and Responsible Press. Report of The Commission on Freedom of The Press. USA: University of Chicago.
  6. Binark, M. & Bek, M. G. (2010). Eleştirel medya okuryazarlığı kuramsal yaklaşımlar ve uygulamalar. İstanbul: Kalkedon Yayınları.
  7. Bingöl, M. (2024). Kaynaklar ve benimseme teorisi çerçevesinde Türkiye’de dijital bölünmenin incelenmesi (Doktora tezi). Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Ankara.
  8. Bozarth, J. (2010). Social media for trainers. San Francisco: Pfeiffer Publish.
  9. Brown, J. A. (1998). Media literacy perspectives. Journal of Communication, 48(1), 44-57.
  10. Carlson, D. (2005). The news media’s 30-year hibernation. Nieman Reports, 59(3), 68-71.
APA
Güz, N. (2024). Medya Okuryazarlığından Medya Yazarokurluğuna Geçiş. Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi, 13, 1-15. https://doi.org/10.56676/kiad.1534022
AMA
1.Güz N. Medya Okuryazarlığından Medya Yazarokurluğuna Geçiş. Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi. 2024;(13):1-15. doi:10.56676/kiad.1534022
Chicago
Güz, Nurettin. 2024. “Medya Okuryazarlığından Medya Yazarokurluğuna Geçiş”. Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi, nos. 13: 1-15. https://doi.org/10.56676/kiad.1534022.
EndNote
Güz N (December 1, 2024) Medya Okuryazarlığından Medya Yazarokurluğuna Geçiş. Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi 13 1–15.
IEEE
[1]N. Güz, “Medya Okuryazarlığından Medya Yazarokurluğuna Geçiş”, Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi, no. 13, pp. 1–15, Dec. 2024, doi: 10.56676/kiad.1534022.
ISNAD
Güz, Nurettin. “Medya Okuryazarlığından Medya Yazarokurluğuna Geçiş”. Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi. 13 (December 1, 2024): 1-15. https://doi.org/10.56676/kiad.1534022.
JAMA
1.Güz N. Medya Okuryazarlığından Medya Yazarokurluğuna Geçiş. Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi. 2024;:1–15.
MLA
Güz, Nurettin. “Medya Okuryazarlığından Medya Yazarokurluğuna Geçiş”. Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi, no. 13, Dec. 2024, pp. 1-15, doi:10.56676/kiad.1534022.
Vancouver
1.Nurettin Güz. Medya Okuryazarlığından Medya Yazarokurluğuna Geçiş. Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi. 2024 Dec. 1;(13):1-15. doi:10.56676/kiad.1534022