Ekosinemanın Üç Ekolojisi ve Ekofilmlerin Ekolojik Epistemolojik Konumu

Çalışmanın temel amacı, sinema üretiminden izleyiciye kadar uzanan sinema ekosistemlerinin, bilgi üretimi ve aktarımı bağlamında doğa merkezli bir epistemolojik dönüşüme nasıl aracılık ettiğini tartışmaktır. Bu nedenle öncelikle ekolojik epistemoloji hakkındaki kuramsal tartışmalar açıklanmıştır. Ardından Adrian Ivakhiv’in sinemanın üç ekolojisi olarak kavramsallaştırdığı sinemanın maddi, toplumsal, algısal/zihinsel ekolojilerindeki ekolojik yaklaşımların olası etkileri ilgili alan yazındaki kavramların ekoeleştirel yaklaşımla yorumlanmasıyla incelenmiştir. Araştırma sonucunda ekosinemanın ontolojik olarak sinema ekolojileri kapsamında ekolojik epistemolojinin kazandırılmasında işlevsel bir konuma sahip olduğuna ulaşılmıştır. Maddî ekolojiler düzeyinde, sürdürülebilir film yapımcılığı modeli, doğayla uyumlu bir üretim sürecinin benimsetilmesinde Kartezyen üretim paradigmasına seçenek oluşturmaktadır. Karbon ayak izini azaltma çabaları ile doğa dostu üretimin teşvik edilmesi ekolojik bilincin ve farkındalığın artırılmasında sektör açısından önemli bir rol üstlenmektedir. Sinemanın toplumsal ekolojilerinin bir parçası olan ekoloji temalı film festivalleri kamusal alanda ekolojik bilgi alışverişini sağlayarak izleyicilerin somut ekolojik davranışsal dönüşümlerini teşvik etmektedir. Sinemanın algısal/zihinsel ekolojilerinde ise, ekofilmlerin anlatı ve teknik özellikleri (örn. insanbiçimcileştirme, geniş açılar, yavaş çekimler) izleyicilerde insan dışı dünyanın failliğini anlamaya yardımcı olmaktadır. Bu tür filmler türler arası ilişkiselliği ve dünya ile birlik hissini güçlendirerek ekolojik farkındalığı derinleştirmektedir.

The main objective of this study is to explore how the ecosystems of cinema, from production to audience reception, mediate a nature-centered epistemological transformation in the context of knowledge production and transmission. Accordingly, the study first outlines the theoretical debates surrounding ecological epistemology. Following that examines the potential impacts of ecological approaches within the material, social, and perceptual/mental ecologies of cinema, as conceptualized by Adrian Ivakhiv’s ‘Three Ecologies of Cinema,’ through an ecocritical interpretation of relevant literature.The findings reveal that ecocinema holds a functional ontological position within cinematic ecologies in fostering ecological epistemology. At the level of material ecologies, the sustainable filmmaking model offers an alternative to the Cartesian production paradigm by promoting a production process aligned with nature. The effort to reduce the carbon footprint and encourage environmentally friendly production practices plays a significant role in increasing ecological awareness and consciousness within the industry. Within the social ecologies of cinema, ecology-themed film festivals facilitate the public exchange of ecological knowledge and promote concrete ecological behavioral transformations in audiences. As for perceptual/mental ecologies, the narrative and technical features of ecofilms (anthropomorphism, wide-angle shots, slow motion) help viewers comprehend the agency of the non-human world. Such films deepen ecological awareness by strengthening interspecies relationality and the sense of unity with the world.