TRABZON’DA PARA VAKIFLARI (1550-1650)

Fıkıh kitaplarında daha çok hukuki bir mesele olarak değerlendirilen para vakıfları, Osmanlı Devleti’nde uygulamada önem kazanması ve yaygınlaş-masıyla toplumsal hayatın önemli bir parçası haline gelmiştir. Para vakıflarının Osmanlı uleması ve şeyhülislâmları arasında uzun süre münakaşa konusu olması, vakıf paraların işletilme yollarından birisi olan “mu‘amele-i şer‘iye” usûlünün İslâm dininin yasakladığı “faiz” konusuyla yakından ilgili olması ve benzeri sebeplerden dolayı, vakıf hukukunun en önemli konularından birisi olmuştur. Nakit paranın vakfedilmesi ve çeşitli yollarla işletilmesi şeklinde ortaya çıkan para vakıfları önemli bir ihtiyacı karşıladığı için Osmanlı toplu-munda oldukça yaygınlaşmıştır. Mevcut bilgiler ışığında 16. yüzyılda Trabzon’da da yaygınlaştığı düşünülen para vakıfları, ihtiyaç sahibi kişilerin nakit para ihtiyacını karşıladığı gibi dinî, bayındırlık, sosyal ve kültürel müesseselerin kurulmasında ve varlıklarını devam ettirmesinde önemli bir fonksiyon icra etmiştir.