Research Article

SINIR AŞIRI SERİ DÜNYA MİRAS ALANLARININ COĞRAFİ VE KÜLTÜREL BAĞLAMLARININ İNCELENMESİ

Volume: 5 Number: 1 June 30, 2026
TR EN

SINIR AŞIRI SERİ DÜNYA MİRAS ALANLARININ COĞRAFİ VE KÜLTÜREL BAĞLAMLARININ İNCELENMESİ

Abstract

Seri miras alanları, dünya kültürel mirasının en karmaşık ve çeşitli örneklerini temsil eder. Bu alanlar farklı ülkelerin ortak tarihini, kültürel değerlerini ve mekânsal ilişkilerini yansıtmaları sebebiyle uluslararası iş birliği ve kültürel diplomasi açısından kritik bir rol üstlenmektedir. Bu çalışma, UNESCO Dünya Mirası sınır aşırı seri miras alanlarının coğrafi ve kültürel bağlamlarını, tematik çeşitliliğini ve bölgesel yoğunlaşmalarını değerlendirmeyi amaçlamıştır. Bu amaçla; UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan ve çevrimiçi olarak yönetim planlarına erişilebilen; Avrupa, Asya, Afrika ve Amerika kıtalarına yayılmış farklı temalar ve tarihsel süreçlerle şekillenen alanlardan oluşan 15 sınır aşırı kültürel miras alanı analiz edilmiştir. Analiz, 2000’li yılların ortasından itibaren sınır aşırı mirasların çeşitlenerek artış gösterdiğini ortaya koymaktadır. Bu miras alanları çoğunlukla Avrupa merkezli olup; Afrika ve Asya’daki örnekler ise daha sınırlı olmakla birlikte tematik açıdan listeye özgün bir katkı sunmaktadırlar. Avrupa kıtasındaki sınır aşırı miras alanlarının büyük kısmı sanayi devrimi, savunma yapıları ve uygarlık sınırlarıyla bağlantılıyken Afrika ve Asya'daki alanlar daha çok yerel toplulukların kültürel peyzajları, geleneksel yaşam mekanları ve somut olmayan değerleri üzerine odaklanmaktadır. Sınır aşırı kültürel mirasın sürdürülebilir korunması ve tanıtımı için kültürel bağlamın daha iyi anlaşılması gerektiği vurgulanmaktadır.

Keywords

Ethical Statement

Çalışmanın tüm süreçlerinin araştırma ve yayın etiğine uygun olduğunu, etik kurallara ve bilimsel atıf gösterme ilkelerine uyduğumu beyan ederim.

References

  1. Adie, B. A., & Amore, A. (2020). Transnational World Heritage, Governance And Implications For Tourism: An Italian Case. Annals of Tourism Research, 80, 102844. https://doi.org/10.1016/j.annals.2019.102844.
  2. Akçabozan Taşkıran, A. (2021). Sınır Aşırı Dünya Miras Alanlarının Türkiye Bağlamında Tespiti, Geliştirilmesi ve Sunulması İçin İlke ve Ölçütler [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Anabilim Dalı.
  3. Aksoy, A. & Enlil, Z. (2012). Kültürel Miras Yönetiminde Çağdaş Yaklaşımlar. Kültürel Miras Yönetimi, 3-29. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi.
  4. Bandarin, F. (2005). Struve Geodetic Arc. https://whc.unesco.org/en/documents/113656 (Erişim Tarihi: 29.08.2025).
  5. Cömertler, S. (2020). Zaman ve Mekân Kesitinde Sınırötesi Mirasların Dünya Mirası ile Karşılaştırmalı Analizi. Journal of Planning, https://doi.org/10.14744/planlama.2020.54376
  6. Domijan, M. (2015). Venetian Works of Defence between 15th and 17th Centuries: View of the bastioned walls (Fortified city of Korčula, Croatia). Ministry of Culture, Croatia. https://whc.unesco.org/en/documents/148481 (Erişim Tarihi: 29.08.2025).
  7. Focant, G. (2012). Commonwealth Military Cemetery of Saint-Symphorien. German steles. https://whc.unesco.org/en/documents/165903 (Erişim Tarihi: 29.08.2025).
  8. Gandini, B. (2012). Detail east facade, UH, Marseille. https://whc.unesco.org/en/documents/140711 (Erişim Tarihi: 29.08.2025).

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Architectural Heritage and Conservation

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 30, 2026

Submission Date

September 3, 2025

Acceptance Date

May 11, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 5 Number: 1

APA
Akcakaya, Y., Siklar, B., & Halaç, H. H. (2026). SINIR AŞIRI SERİ DÜNYA MİRAS ALANLARININ COĞRAFİ VE KÜLTÜREL BAĞLAMLARININ İNCELENMESİ. Karesi Journal of Architecture, 5(1). https://izlik.org/JA42LW78EP
AMA
1.Akcakaya Y, Siklar B, Halaç HH. SINIR AŞIRI SERİ DÜNYA MİRAS ALANLARININ COĞRAFİ VE KÜLTÜREL BAĞLAMLARININ İNCELENMESİ. KJA. 2026;5(1). https://izlik.org/JA42LW78EP
Chicago
Akcakaya, Yasemin, Basak Siklar, and Hicran Hanım Halaç. 2026. “SINIR AŞIRI SERİ DÜNYA MİRAS ALANLARININ COĞRAFİ VE KÜLTÜREL BAĞLAMLARININ İNCELENMESİ”. Karesi Journal of Architecture 5 (1). https://izlik.org/JA42LW78EP.
EndNote
Akcakaya Y, Siklar B, Halaç HH (June 1, 2026) SINIR AŞIRI SERİ DÜNYA MİRAS ALANLARININ COĞRAFİ VE KÜLTÜREL BAĞLAMLARININ İNCELENMESİ. Karesi Journal of Architecture 5 1
IEEE
[1]Y. Akcakaya, B. Siklar, and H. H. Halaç, “SINIR AŞIRI SERİ DÜNYA MİRAS ALANLARININ COĞRAFİ VE KÜLTÜREL BAĞLAMLARININ İNCELENMESİ”, KJA, vol. 5, no. 1, June 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA42LW78EP
ISNAD
Akcakaya, Yasemin - Siklar, Basak - Halaç, Hicran Hanım. “SINIR AŞIRI SERİ DÜNYA MİRAS ALANLARININ COĞRAFİ VE KÜLTÜREL BAĞLAMLARININ İNCELENMESİ”. Karesi Journal of Architecture 5/1 (June 1, 2026). https://izlik.org/JA42LW78EP.
JAMA
1.Akcakaya Y, Siklar B, Halaç HH. SINIR AŞIRI SERİ DÜNYA MİRAS ALANLARININ COĞRAFİ VE KÜLTÜREL BAĞLAMLARININ İNCELENMESİ. KJA. 2026;5. Available at https://izlik.org/JA42LW78EP.
MLA
Akcakaya, Yasemin, et al. “SINIR AŞIRI SERİ DÜNYA MİRAS ALANLARININ COĞRAFİ VE KÜLTÜREL BAĞLAMLARININ İNCELENMESİ”. Karesi Journal of Architecture, vol. 5, no. 1, June 2026, https://izlik.org/JA42LW78EP.
Vancouver
1.Yasemin Akcakaya, Basak Siklar, Hicran Hanım Halaç. SINIR AŞIRI SERİ DÜNYA MİRAS ALANLARININ COĞRAFİ VE KÜLTÜREL BAĞLAMLARININ İNCELENMESİ. KJA [Internet]. 2026 Jun. 1;5(1). Available from: https://izlik.org/JA42LW78EP

Creative Commons Lisansı
The papers published in KJA are licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.