SINIR AŞIRI SERİ DÜNYA MİRAS ALANLARININ COĞRAFİ VE KÜLTÜREL BAĞLAMLARININ İNCELENMESİ

Yasemin Akcakaya; Basak Siklar; Hicran Hanım Halaç

TR EN

SINIR AŞIRI SERİ DÜNYA MİRAS ALANLARININ COĞRAFİ VE KÜLTÜREL BAĞLAMLARININ İNCELENMESİ

Öz

Seri miras alanları, dünya kültürel mirasının en karmaşık ve çeşitli örneklerini temsil eder. Bu alanlar farklı ülkelerin ortak tarihini, kültürel değerlerini ve mekânsal ilişkilerini yansıtmaları sebebiyle uluslararası iş birliği ve kültürel diplomasi açısından kritik bir rol üstlenmektedir. Bu çalışma, UNESCO Dünya Mirası sınır aşırı seri miras alanlarının coğrafi ve kültürel bağlamlarını, tematik çeşitliliğini ve bölgesel yoğunlaşmalarını değerlendirmeyi amaçlamıştır. Bu amaçla; UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan ve çevrimiçi olarak yönetim planlarına erişilebilen; Avrupa, Asya, Afrika ve Amerika kıtalarına yayılmış farklı temalar ve tarihsel süreçlerle şekillenen alanlardan oluşan 15 sınır aşırı kültürel miras alanı analiz edilmiştir. Analiz, 2000’li yılların ortasından itibaren sınır aşırı mirasların çeşitlenerek artış gösterdiğini ortaya koymaktadır. Bu miras alanları çoğunlukla Avrupa merkezli olup; Afrika ve Asya’daki örnekler ise daha sınırlı olmakla birlikte tematik açıdan listeye özgün bir katkı sunmaktadırlar. Avrupa kıtasındaki sınır aşırı miras alanlarının büyük kısmı sanayi devrimi, savunma yapıları ve uygarlık sınırlarıyla bağlantılıyken Afrika ve Asya'daki alanlar daha çok yerel toplulukların kültürel peyzajları, geleneksel yaşam mekanları ve somut olmayan değerleri üzerine odaklanmaktadır. Sınır aşırı kültürel mirasın sürdürülebilir korunması ve tanıtımı için kültürel bağlamın daha iyi anlaşılması gerektiği vurgulanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Çalışmanın tüm süreçlerinin araştırma ve yayın etiğine uygun olduğunu, etik kurallara ve bilimsel atıf gösterme ilkelerine uyduğumu beyan ederim.

AN ANALYSIS OF THE GEOGRAPHICAL AND CULTURAL CONTEXTS OF TRANSBOUNDARY SERIAL WORLD HERITAGE SITES

Öz

Serial heritage sites represent the most complex and diverse examples of world cultural heritage. Because they reflect the shared history, cultural values, and spatial relationships of different countries, these sites play a critical role in international cooperation and cultural diplomacy. This study aimed to assess the geographical and cultural contexts, thematic diversity, and regional concentrations of UNESCO World Heritage transboundary serial heritage sites. For this purpose, 15 transboundary cultural heritage sites, inscribed on the UNESCO World Heritage List and whose management plans are accessible online, were analyzed. These sites, which span Europe, Asia, Africa, and the Americas and are shaped by diverse themes and historical processes, were analysed. The analysis shows that transboundary heritage sites have both diversified and increased since the mid-2000s. The distribution, however, remains largely Eurocentric: most examples are in Europe, while contributions from Africa and Asia, though fewer in number, reflect distinct thematic perspectives. European sites are often associated with the Industrial Revolution, military engineering, and civilizational boundaries, whereas African and Asian sites highlight cultural landscapes, traditional living environments, and the intangible heritage of local communities. This underscores the need to strengthen cultural contextualization in order to ensure the sustainable protection and promotion of transboundary heritage.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

I declare that all processes of the study are in accordance with research and publication ethics, and that I comply with ethical rules and scientific citation principles.

Kaynakça

Adie, B. A., & Amore, A. (2020). Transnational World Heritage, Governance And Implications For Tourism: An Italian Case. Annals of Tourism Research, 80, 102844. https://doi.org/10.1016/j.annals.2019.102844.
Akçabozan Taşkıran, A. (2021). Sınır Aşırı Dünya Miras Alanlarının Türkiye Bağlamında Tespiti, Geliştirilmesi ve Sunulması İçin İlke ve Ölçütler [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Anabilim Dalı.
Aksoy, A. & Enlil, Z. (2012). Kültürel Miras Yönetiminde Çağdaş Yaklaşımlar. Kültürel Miras Yönetimi, 3-29. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi.
Bandarin, F. (2005). Struve Geodetic Arc. https://whc.unesco.org/en/documents/113656 (Erişim Tarihi: 29.08.2025).
Cömertler, S. (2020). Zaman ve Mekân Kesitinde Sınırötesi Mirasların Dünya Mirası ile Karşılaştırmalı Analizi. Journal of Planning, https://doi.org/10.14744/planlama.2020.54376
Domijan, M. (2015). Venetian Works of Defence between 15th and 17th Centuries: View of the bastioned walls (Fortified city of Korčula, Croatia). Ministry of Culture, Croatia. https://whc.unesco.org/en/documents/148481 (Erişim Tarihi: 29.08.2025).
Focant, G. (2012). Commonwealth Military Cemetery of Saint-Symphorien. German steles. https://whc.unesco.org/en/documents/165903 (Erişim Tarihi: 29.08.2025).
Gandini, B. (2012). Detail east facade, UH, Marseille. https://whc.unesco.org/en/documents/140711 (Erişim Tarihi: 29.08.2025).

Kugler, J. (2002). Mining Water Management System, Erzgebirge Mining Region. https://whc.unesco.org/en/documents/166862 (Erişim Tarihi: 29.08.2025).
Kugler, J. (2009). Grünthal Silver-Copper Liquation Works, Erzgebirge Mining Region. https://whc.unesco.org/en/documents/166865 (Erişim Tarihi: 29.08.2025).
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü. (n.d.). Dünya Miras Listesi'ne alınma kriterleri. https://kvmgm.ktb.gov.tr/TR-44439/dunya-miras-listesi39ne-alinma-kriterleri.html (Erişim Tarihi: 29.07.2025).
Labadi, S. (2013). UNESCO, cultural heritage, and outstanding universal value: Value-based analyses of the World Heritage and Intangible Cultural Heritage Conventions. Altamira Press.
Labadi, S., & Long, C. (Eds.). (2010). Heritage and globalisation. Routledge.
Long, V. (n.d.). Prehistoric Rock Art Sites in the Côa Valley and Siega Verde (Portugal, Spain). OUR PLACE The World Heritage Collection. https://whc.unesco.org/en/documents/131771
Moriset, S. (2020). Takienta in Boukombé (Benin). https://whc.unesco.org/en/documents/191157 (Erişim Tarihi: 29.08.2025).
Pech, R. (2022). Herrnhut Church, interior. https://whc.unesco.org/en/documents/198974 (Erişim Tarihi: 29.08.2025).
Prudík, J. (2014). Národní trída street - Františkovy Lázně. https://whc.unesco.org/en/documents/172652 (Erişim Tarihi: 29.08.2025).
Segesta Bildirgesi. (1995). Declaration of Segesta On The Conservation Of Ancient Theatres And Related Monuments. Segesta, Sicily.
Siklar, B., Akcakaya, Y., Halaç, H. H., & Bademci, F. (2026). Rethinking Governance in Transboundary Serial World Heritage Sites: Multi-Level Coordination, Institutional Diversity, and Cultural Diplomacy. Systems, 14(2), 220. https://doi.org/10.3390/systems14020220.
Smith, L. (2006). Uses of heritage. Routledge.
Stefansson, P. (n.d.). Stone Circles Of Senegambia. Our Place The World Heritage Collection. https://whc.unesco.org/en/documents/131958 (Erişim Tarihi: 29.08.2025).
StreamLive. (2020). Town From Above. https://whc.unesco.org/en/documents/185435 (Erişim Tarihi: 29.08.2025).
Swart, S. (2013). Veenhuizen, Colonies of Benevolence. https://whc.unesco.org/en/documents/1660972 (Erişim Tarihi: 29.08.2025).
Szabó, M. (2008). Slovakia: The site on an aerial photograph PLT. https://whc.unesco.org/en/documents/166708 (Erişim Tarihi: 29.08.2025).
Tijdlijn, S. (2016). Frontiers of the Roman Empire – The Lower German Limes. https://whc.unesco.org/en/documents/209455 (Erişim Tarihi: 29.08.2025).
Ulusan, E. (2016). Türkiye’de Kültürel Miras Alanlarında Yönetim Planlaması Deneyimi. İdealkent, 7 (19), 372 – 401, https://dergipark.org.tr/en/pub/idealkent/issue/36795/419439
UNESCO. (1987).Frontiers of the Roman Empire – Upper German-Raetian Limes WHC Nomination Documentation. (1986). https://whc.unesco.org/en/list/430/documents/ (Erişim Tarihi: 28.08.2025).
UNESCO. (1994). Global Strategy For a Representative, Balanced And Credible World Heritage List. http://whc.unesco.org/en/globalstrategy (Erişim Tarihi: 29.08.2025).
UNESCO. (1998). Prehistoric Rock-Art Sites in the Côa Valley and Siega Verde Nomination File. (2010). https://whc.unesco.org/en/list/866/documents/ (Erişim Tarihi: 17.08.2025).
UNESCO. (2000). Curonian Spit WHC Nomination Document. (1999). https://whc.unesco.org/en/list/994/documents/ (Erişim Tarihi: 18.08.2025).
UNESCO. (2004). Koutammakou, the Land of the Batammariba Nomination File. (2002). https://whc.unesco.org/en/list/1140/documents/ (Erişim Tarihi: 18.08.2025).
UNESCO. (2005). Struve Geodetic Arc WHC Nomination Document. (2004). https://whc.unesco.org/en/list/1187/documents/ (Erişim Tarihi: 19.08.2025).
UNESCO. (2006). The Stone Circles of Senegambia Management Plan 2017–2021. (2017). https://whc.unesco.org/en/list/1226/documents/ (Erişim Tarihi: 20.08.2025).
UNESCO. (2006). The Stone Circles of Senegambia WHC Nomination Document. (2006). https://whc.unesco.org/en/list/1226/documents/ (Erişim Tarihi: 21.08.2025).
UNESCO. (2012). Upper German Raetian Limes Management Plan 2019–2023. (2019). https://whc.unesco.org/en/list/430/documents/ (Erişim Tarihi: 18.08.2025).
UNESCO. (2015). Nomination of Moravian Church Settlements for inclusion on the World Heritage List. (2023). https://whc.unesco.org/en/list/1468/documents/ (Erişim Tarihi: 17.08.2025).
UNESCO. (2015). Plan de conservation et de gestion 2021–2025. (2020). https://whc.unesco.org/en/list/1468/documents/ (Erişim Tarihi: 18.08.2025). UNESCO. (2016). Le Corbusier’s Architectural Work Nomination File. (2015). https://whc.unesco.org/en/list/1321/documents/ (Erişim Tarihi: 19.08.2025).
UNESCO. (2017). Venetian Works of Defence between 15th and 17th centuries Management Plan. (2017). https://whc.unesco.org/en/list/1533/documents/ (Erişim Tarihi: 23.08.2025).
UNESCO. (2017). Venetian Works of Defence between 15th and 17th centuries Nomination Format. (2017). https://whc.unesco.org/en/list/1533/documents/ (Erişim Tarihi: 23.08.2025).
UNESCO. (2019). Erzgebirge/Krušnohoří Mining Region Nomination for Inscription on the UNESCO World Heritage List. (2019). https://whc.unesco.org/en/list/1478/documents/ (Erişim Tarihi: 18.08.2025).
UNESCO. (2019). Operational Guidelines For The Implementation Of The World Heritage Convention. https://whc.unesco.org/en/guidelines/
UNESCO. (2021). Colonies of Benevolence Nomination File for Inscription on the UNESCO World Heritage List. (2020). https://whc.unesco.org/en/list/1555/documents/ (Erişim Tarihi: 28.08.2025).
UNESCO. (2021). Frontiers of the Roman Empire – Danube Limes (Western Segment) Nomination File for Inscription on the UNESCO World Heritage List. (2021). https://whc.unesco.org/en/list/1608/documents/ (Erişim Tarihi: 20.08.2025).
UNESCO. (2021). Frontiers of the Roman Empire – Lower German Limes Nomination File for Inscription on the UNESCO World Heritage List. (2021). https://whc.unesco.org/en/list/1631/documents/ (Erişim Tarihi: 20.08.2025).
UNESCO. (2021). Great Spa Towns of Europe Nomination File. (2021). https://whc.unesco.org/en/list/1613/documents/ (Erişim Tarihi: 19.08.2025).
UNESCO. (2023). Funerary Sites of the First World War Nomination File. (2018). https://whc.unesco.org/en/list/1567/documents/ (Erişim Tarihi: 25.08.2025).
UNESCO. (2023). Funerary Sites of the First World War Management Plan. (2018). https://whc.unesco.org/en/list/1567/documents/ (Erişim Tarihi: 19.08.2025).
UNESCO. (2025). Interactive map. (Erişim Tarihi: Haziran 2025), https://whc.unesco.org/en/interactive-map/
Vasilijević, M., Zunckel, K., McKinney, M., Erg, B., & Schoon, M. (2015). Transboundary Conservation: A Systematic And Integrated Approach. IUCN. https://doi.org/10.2305/IUCN.CH.2015.PAG.23.en
Vincent, K. H. C. (2006). Curonian Spit. https://whc.unesco.org/en/documents/159237 (Erişim Tarihi: 29.08.2025).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mimari Miras ve Koruma

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yasemin Akcakaya ^*
0000-0002-8587-1002
Türkiye

Basak Siklar
0009-0001-4412-8810
Türkiye

Hicran Hanım Halaç
0000-0001-8046-9914
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

3 Eylül 2025

Kabul Tarihi

11 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 5 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA42LW78EP

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Akcakaya, Y., Siklar, B., & Halaç, H. H. (2026). SINIR AŞIRI SERİ DÜNYA MİRAS ALANLARININ COĞRAFİ VE KÜLTÜREL BAĞLAMLARININ İNCELENMESİ. Karesi Journal of Architecture, 5(1). https://izlik.org/JA42LW78EP

AMA

1.Akcakaya Y, Siklar B, Halaç HH. SINIR AŞIRI SERİ DÜNYA MİRAS ALANLARININ COĞRAFİ VE KÜLTÜREL BAĞLAMLARININ İNCELENMESİ. KJA. 2026;5(1). https://izlik.org/JA42LW78EP

Chicago

Akcakaya, Yasemin, Basak Siklar, ve Hicran Hanım Halaç. 2026. “SINIR AŞIRI SERİ DÜNYA MİRAS ALANLARININ COĞRAFİ VE KÜLTÜREL BAĞLAMLARININ İNCELENMESİ”. Karesi Journal of Architecture 5 (1). https://izlik.org/JA42LW78EP.

EndNote

Akcakaya Y, Siklar B, Halaç HH (01 Haziran 2026) SINIR AŞIRI SERİ DÜNYA MİRAS ALANLARININ COĞRAFİ VE KÜLTÜREL BAĞLAMLARININ İNCELENMESİ. Karesi Journal of Architecture 5 1

IEEE

[1]Y. Akcakaya, B. Siklar, ve H. H. Halaç, “SINIR AŞIRI SERİ DÜNYA MİRAS ALANLARININ COĞRAFİ VE KÜLTÜREL BAĞLAMLARININ İNCELENMESİ”, KJA, c. 5, sy 1, Haz. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA42LW78EP

ISNAD

Akcakaya, Yasemin - Siklar, Basak - Halaç, Hicran Hanım. “SINIR AŞIRI SERİ DÜNYA MİRAS ALANLARININ COĞRAFİ VE KÜLTÜREL BAĞLAMLARININ İNCELENMESİ”. Karesi Journal of Architecture 5/1 (01 Haziran 2026). https://izlik.org/JA42LW78EP.

JAMA

1.Akcakaya Y, Siklar B, Halaç HH. SINIR AŞIRI SERİ DÜNYA MİRAS ALANLARININ COĞRAFİ VE KÜLTÜREL BAĞLAMLARININ İNCELENMESİ. KJA. 2026;5. Available at https://izlik.org/JA42LW78EP.

MLA

Akcakaya, Yasemin, vd. “SINIR AŞIRI SERİ DÜNYA MİRAS ALANLARININ COĞRAFİ VE KÜLTÜREL BAĞLAMLARININ İNCELENMESİ”. Karesi Journal of Architecture, c. 5, sy 1, Haziran 2026, https://izlik.org/JA42LW78EP.

Vancouver

1.Yasemin Akcakaya, Basak Siklar, Hicran Hanım Halaç. SINIR AŞIRI SERİ DÜNYA MİRAS ALANLARININ COĞRAFİ VE KÜLTÜREL BAĞLAMLARININ İNCELENMESİ. KJA [Internet]. 01 Haziran 2026;5(1). Erişim adresi: https://izlik.org/JA42LW78EP

KARESİ Mimarlık Dergisi; bilginin serbest dolaşımı ve dağıtımını amaçlayan açık erişimli, akademik ve uluslararası hakemli bir dergidir. 2022 yılından itibaren Haziran, Aralık ayları olmak üzere yılda iki kez çevrimiçi olarak yayımlanmakta olan elektronik dergidir. Derginin yayın dili Türkçe ve İngilizcedir. Mimarlık, tasarım, şehir ve bölge planlama, kentsel planlama, peyzaj mimarlığı, endüstriyel ürün tasarımı, yapı fiziği, sürdürülebilirlik ve kültürel miras alanlarındaki güncel konu, kuram, tasarım, planlama, uygulama çalışmalarının yanı sıra bu alanlarla bağlantılı sosyal bilimler temelinde hazırlanmış çalışmalara da yer vermektedir. Dergide yer alan eserlerin, uluslararası özgünlüğe sahip, ilgili literatüre katkısı nitel, deneysel ve analitik yöntemlerle kanıtlanmış özgün ve bilimsel araştırma çalışmaları olması beklenmektedir.

Dergi açık erişimlidir, makale gönderme, makale işlemleri ve yayın için herhangi bir ücret alınmamaktadır. Derginin web sayfasından, yayınlanan sayılara ücretsiz olarak ulaşılabilmektedir.

Anılan alanlardaki özgün araştırma makaleleri öncelikli olmak üzere eleştiri, değerlendirme ve derleme makaleleri, vaka çalışmaları, teknik raporlar ve notlar, editöre mektup, tartışma, yarışma kritikleri ve analiz çalışmaları gibi yazılar da dergiye kabul edilmektedir. Ayrıca mimarlık ve tasarıma dair her türlü alanda düzenlenen kongrelerde sunulan bildirilerden seçilen çalışmaların oluşturduğu özel dosyalara da yer verilecektir.

KARESİ Mimarlık Dergisi, belirtilen ilgi alanlarında üretilen yayına dönük katkılara açıktır. Dergideki yazıların, tasarım ve mimarlık alanındaki güncel konularla yüzleşmesi ve ilgili konularda bilimsel tartışmaları teşvik etmesi beklenmektedir.

Dergide yayınlanmak üzere gönderilen makaleler, editör ön incelemesinden sonra çift kör hakemlik yöntemiyle yapılan inceleme ve değerlendirmeden geçirilmektedir. Hakem değerlendirme süreci ve yayın süreci 6 ay ila 12 ay arasında değişmektedir. Tüm makaleler için gerekli formlar, dergi web sayfasından temin edilebilmektedir.

Mimarlık, tasarım, şehir ve bölge planlama, kentsel planlama, peyzaj mimarlığı, endüstriyel ürün tasarımı, yapı fiziği, sürdürülebilirlik ve kültürel miras alanlarındaki güncel konu, kuram, tasarım, planlama, uygulama çalışmalarının yanı sıra bu alanlarla bağlantılı sosyal bilimler temelinde hazırlanmış çalışmalara da yer vermektedir.

Makalelerin aşağıdaki kurallara göre oluşturulmuş olması gerekmektedir.

Makale, şablona uygun olarak teslim edilmelidir. Şablon için tıklayınız

Yazılar: Özet, abstract, şekil ve tablo yazıları ve kaynaklar da dâhil 25 sayfa ve 8.000 (sekiz bin) sözcüğü geçmemelidir. Yazılar word formatında DergiPark sistemine yüklenmelidir.

Görseller: Yazı içerisindeki görsellerin adlandırmalarında, şekil ve çizelgelerdeki kurallara uyulmalıdır. Dergi yayın kurulu, teknik olarak problemli ya da düşük kaliteli resim dosyalarını yeniden talep edebilir ya da makaleden tümüyle çıkartabilir. Kaynak olarak kullanılacak görüntülerin kalitesinden ve yayımlanıp yayımlanmamasından yazar(lar) sorumludur.

Alıntı ve Göndermeler/Atıflar: Referanslar, APA son sürümü (7.sürüm) referans sistemini takip etmelidir. APA başvuru stili klavuzunun ayrıntıları için lütfen bakınız:
https://apastyle.apa.org/style-grammar-guidelines/references/examples

https://apastyle.apa.org/instructional-aids/reference-examples.pdf

https://apastyle.apa.org/instructional-aids/reference-guide.pdf

https://apastyle.apa.org/style-grammar-guidelines/citations/basic-principles/author-date

Kaynakça: Metnin sonunda, yazarların soyadına göre alfabetik olarak aşağıdaki örneklere göre yazılmalıdır. APA başvuru stili klavuzu için bakınız:
https://apastyle.apa.org/instructional-aids/reference-examples.pdf

Yazıların Gönderilmesi:
Yukarıda belirtilen ilkelere ve yazım kurallarına uygun olarak hazırlanmış yazılar, verilen şablona uygun olarak DergiPark sistemi üzerinden gönderilir.
Ön inceleme ve hakem değerlendirmesi doğrultusunda geliştirilmek ve/veya düzeltilmek üzere yazarlarına geri gönderilen yazılar, gerekli düzeltmeler yapılarak en geç bir ay içinde tekrar dergiye ulaştırılır.
Dergide Türkçe ve İngilizce yazılmış makaleler yayınlanabilir. Makale dilinin Türkçe veya İngilizce olmasına göre ikinci dilde de ayrıca özet istenmektedir. Eserin daha geniş kitlelere yayılabilmesi için, tüm makalelerde genişletilmiş özet (Extended summary) istenmektedir. Genişletilmiş özet, makalelerin uluslararası düzeyde okunurluğunu ve alıntılanmasını kolaylaştıracak bir yöntemdir. Genişletilmiş özet, Türkçe makalelerden İngilizce; İngilizce makalelerden ise Türkçe talep edilecektir. Genişletilmiş özet, maksimum iki sayfa uzunluğunda (yaklaşık 500-750 kelime) olmalı; çalışmanın amacını, sorununu, metodunu, bulgularını ve sonuçlarını alt başlıklar halinde açık bir şekilde vermelidir. Genişletilmiş özet içindeki alt başlıklar, çalışmanın türüne göre çeşitlilik gösterebilir.
Telif Hakkı ve Yazar Sözleşmesi formunun, tüm yazarların isimlerini ve imzalarını içerecek şekilde doldurulup DergiPark sistemine yüklenmesi gerekmektedir. Sözleşme ve telif hakları formu formatı aşağıdaki ilgili linkten indirilebilir ve ıslak imza ile imzalanmış halinin taranması kabul edilebilir.

Telif Hakkı Formu

Kabul Sonrası:
Yayınlanmak üzere kabul edilen yazıların yazarlarına e-posta yoluyla bilgilendirme yapılmaktadır. Bu aşamadan sonra yazarlarla iletişime geçilerek yazının yayına hazırlanması için yazarlar tarafından yapılması gereken hususlar iletilmekte ve ivedilikle tamamlanması beklenmektedir. Bu aşamada tespit edilen sorun ve eksikliklerin giderilmesi sorumluluğu yazara aittir.
Yazının mizanpaj işlemi tamamlandıktan sonra gözden geçirme ve onay için yazarına gönderilmektedir. Bu aşamada, sadece biçimsel müdahalelere izin verilmektedir. İçerik değişikliğinin yazar tarafından elzem görüldüğü durumlarda ise editörün yazıyı yeniden hakeme gönderme hakkı saklıdır.

İletişim Bilgileri:
Yayın aşamasında yazının durumu DergiPark üzerinden takip edilebilmektedir. Ayrıca web sitesinde belirtilen e-posta adresleri ve iletişim kutusundan bağlantıya geçilebilmektedir.
91c7/d9ad/1878/67e1619a9caf4.docx

ETİK VE YAYIN POLİTİKASI
KARESİ Mimarlık Dergisi, evrensel yayın kurallarına uygun şekilde yayın yapmayı ilke edinmiştir. Bilimsel ve uluslararası kurallar çerçevesinde hazırlanan çalışmalarda; yayın sürecinin tüm bileşenlerinin (yayıncı, editörler, yazarlar, hakemler ve okuyucular) etik ilkelere uymaları gerekmektedir.

Bu etik ilkeler; Yayın Etiği Komitesi (COPE/Committee on Publication Ethics), (https://publicationethics.org/) tarafından hazırlanan ve açık erişimde yayınlanan Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi (https://www.yok.gov.tr/Sayfalar/Kurumsal/mevzuat/bilimsel-arastirma-ve-etik-yonetmeligi. aspx) kılavuz ve yönetmeliklerine göre hazırlanmıştır.

YAZARLARIN ETİK SORUMLULUKLARI
1. Yazar(lar), başka bir yayın organında yayınlanmış ya da yayınlanmak üzere gönderilmiş bir çalışmayı, KARESİ Mimarlık Dergisi’ne göndermemelidir.

2. Yazar(lar)ın gönderdikleri çalışmalar, özgün olmalıdır. Yazar(lar), makale yazımı sırasında yararlandıkları kaynaklara etik ilkeler doğrultusunda doğru biçimde atıfta bulunmalı ve alıntı yapmalıdır. Ayrıca görsel malzemeler için gerekli durumlarda, telif hakkı iznini almak yazarın sorumluluğundadır.

3. Yayınlanmak üzere gönderilen çalışmalar ile ilgili çıkar çatışması/çıkar birliği teşkil edebilecek durum ve ilişkiler açıklanmalıdır.

4. Çalışmanın oluşturulmasında içeriğe katkı sağlamayan kişiler, yazar olarak belirtilmemelidir. Yayımlanmak üzere başvurusu yapılan bir makalenin yazar sırasını değiştirme, yazar çıkartma, ve yazar ekleme önerilmemelidir.

5. Değerlendirme sürecinde yazar(lar)dan makalelerine ilişkin bilgi, açıklama ya da ham veri talep edilebilir.

6. Yazar(lar) kullanılan verinin kullanım haklarına, araştırma/analizlerle ilgili izinlerin ya da üzerinde araştırma yaptıkları katılımcıların onaylarının alındığını gösteren belgeye sahip olmalıdır.

7. Yazar(lar)ın, değerlendirme veya erken görünüm aşamasında, çalışmayla ilgili bir hatayı fark etmesi durumunda; bilgi verme, düzeltme ya da geri çekme işlemleri için editör ve/veya editör kuruluyla iletişime geçme ve işbirliği yapma hakkı ve yükümlülüğü bulunmaktadır.

8. Yazar(lar), etik kurul kararı gerektiren deney, anket, ölçek, görüşme, gözlem gibi nicel ya da nitel yöntemlerle veri toplamayı gerektiren araştırmalar için etik kurul onayı alındığını gösteren belgeyi (etik kurul adı, karar tarih/sayısının makalenin ilk veya son sayfasında ya da yöntem bölümünde belirtilen etik kurul kararı) makalenin başvurusuyla birlikte sisteme yüklemelidir.

9. Bilimsel toplantılarda sunulan bildiriler, içerikleri genişletilerek KARESİ Mimarlık Dergisi’nde makale olarak yayınlanmak üzere teklif edilebilir. Makale; daha önce bildiri, tez vb. şekilde herhangi bir yerde sunulmuş ya da proje/araştırma desteğinden yararlanılarak hazırlanmış ise (yazıya temel olan çalışma, hangi kişi/kurumlarca desteklendiği) dergi yazım formatındaki ‘Teşekkür ve Bilgi Notu’ kısmında belirtilmelidir.

10. Yazar(lar), metinde önyargı, genel görüş, argo, baskın kültür ve kültürel varsayımlardan uzak durmalıdır.

11. Yazar(lar), hakemlerin değerlendirmelerine zamanında cevap vermelidir.

EDİTÖR, EDİTÖR YARDIMCILARI VE ALAN EDİTÖRLERİNİN ETİK SORUMLULUKLARI
1. Editörler tarafsızdır. Hakemlerin, yazar(lar)ın, araştırmacı, uygulayıcı ve okuyucuların ihtiyaç duydukları bilgi, beceri ve deneyim gereksinimlerini karşılamaya, gerektiğinde geri bildirim vermeye, yayın sürecinde düzeltme, açıklama gerektiren konularda açıklık ilkelerine göre davranmaya çaba göstermelidirler.

2. Editörler, makalelerin yayımlanmasına karar verirken, makalelerin özgün olmasına, bilimsel alan yayına, okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcılara katkı sağlamasına özen gösterirler.

3. Editörler, çalışmaların özgün değeri, alana katkısı, araştırma yönteminin geçerli ve güvenirliği, anlatımın açıklığı ile derginin amaç ve kapsamını göz önünde bulundurarak değerlendirme yaparlar.

4. Editörler, başvurusu yapılan çalışmaları editör kurulu tarafından ön değerlendirme aşamasına alır???, hakem önerilerini göz önünde bulundurur ve gerekmedikçe önceki editör(ler) tarafından verilen kararları değiştirmezler.

5. Editörler, derginin yayın politikaları arasında bulunan çift taraflı kör hakemlik ve değerlendirme süreci politikalarını uygularlar, hakemlerin kimlik bilgilerini gizli tutar, her makalenin tarafsız ve zamanında değerlendirme sürecinin tamamlanmasını sağlarlar.

6. Editörler, yazarlara açıklayıcı ve bilgilendirici şekilde bildirim ve dönüş sağlarlar.

7. Editörler, makaleleri alan editörleri ve hakemlerin uzmanlık alanlarını dikkate alarak gönderir, değerlendirmelerin tarafsız ve bağımsız yapılmasını desteklerler.

8. Editörler, hakemlerin değerlendirme aşamasında ihtiyaç duyacakları bilgi ve rehberliği sağlarlar.

9. Editörler, makalenin tarafsız değerlendirilmesi için editörler, hakemler ve yazar(lar) arasındaki çıkar çatışması - çıkar birliği olup olmadığını gözeterek çalışmaların yayın sürecinin bağımsız ve tarafsız bir şeklide tamamlanmasını garanti ederler.

10. Editörler, hakem havuzunun kapsayıcı olmasını sağlar ve sürekli geliştirirler.

11. Editörler, akademik görgü kurallarına uymayan ve bilimsel olmayan değerlendirmeleri engeller.

12. Editörler, dergi yayın süreçlerinin, yayın politikalarına ve kılavuzlara uygun işletilmesini sağlar, süreçte görev alanları yayın politikaları konusundaki gelişmelerden haberdar eder ve gerektiğinde eğitim programları hazırlarlar.

13. Editörler, yayın sürecinde görev alan herkesle etkili bir iletişim içinde olur, yayın politikalarının ve derginin gelişimi için belirli aralıklarla toplantılar düzenlerler.

14. Editörler, dergide yayınlanan her makalenin dergi yayın politikaları ve uluslararası standartlara uygun olarak yayınlanmasından sorumludurlar.

15. Editörler, değerlendirilen çalışmalardaki kişisel verilerin korunmasını sağlar, yazar, hakem ve okuyucuların bireysel verilerini korurlar.

16. Editörler, değerlendirilen çalışmalarda insan ve hayvan haklarının korunmasını sağlamakla yükümlüdürler. Çalışmalarda katılımcıların açık onayının belgelendirilmesini önemserler ve, çalışmanın katılımcılarına ilişkin etik kurul onayı gerektiği deneysel araştırmalarda izinlerin olmadığı durumda çalışmayı reddetmekle yükümlüdürler.

17. Editörler, görevi kötüye kullanmaya yönelik şikâyetler olması durumunda, nesnel bir soruşturma yaparak, konuyla ilgili bulguları paylaşır.

18. Editörler, çalışmalarda yer alan hata, tutarsızlık ya da yanlış yönlendirmeler içeren yargıların düzeltilmesini sağlar.

19. Editörler, yayınlanan makalelerin fikri mülkiyet hakkını korur, ihlal olması durumunda derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunurlar. Ayrıca yayımlanan makalelerin içeriğinin başka yayınların fikri mülkiyet haklarını ihlal etmemesi konusunda gerekli önlemleri alırlar.

20. Editörler, dergide yayınlanan çalışmalara yönelik tutarlı eleştirileri dikkate alırlar, eleştirilen makalelerin yazar(lar)ına yanıt hakkı tanırlar.

21. Editörler, yazar, hakem ya da okuyuculardan gelen şikâyetlerini inceleyerek, gerekli açıklamaları yapmakla yükümlüdür.

HAKEMLERİN ETİK SORUMLULUKLARI
KARESİ Mimarlık Dergisi makale değerlendirme sürecinde, yazar(lar)ın hakemleri, hakemlerin yazarları tanımadıkları çift taraflı kör hakemlik ilkesi uygulanır. Hakemler yazarlar ile doğrudan iletişim kuramaz; makale değerlendirme formları ve metin üzerinde belirtilen notlar ile düzeltme istemleri dergi yönetim sistemi üzerinden editörler aracılığıyla yazar(lar)a iletilir. Bu bağlamda KARESİ Mimarlık Dergisi ’ne başvurusu yapılan makaleleri değerlendirecek hakemler şu etik sorumlulukları taşımalıdır:

1. Yalnız uzmanlık alanıyla ilgili makaleleri değerlendirmeyi kabul etmelidir.

2. Tarafsız olmalı, nesnel ve bilimsel değerlendirmeyi gizlilik içinde yapmalıdır.

3. Gizlilik ilkesi gereği, inceledikleri çalışmaları değerlendirme sürecinden sonra yok etmeli, ancak yayınlandıktan sonra kullanmalıdır.

4. Değerlendirmeyi nesnel bir şekilde sadece çalışmanın içeriğiyle ilgili olarak yapmalı; uyruk, cinsiyet, dinsel inanç, siyasal görüş ve ticari kaygı gibi hususlar değerlendirmenin tarafsızlığını bozmamalıdır.

5. Değerlendirme sürecinde çıkar çatışması/çıkar birliği olduğunu anladıklarında, çalışmayı incelemeyi reddederek, editörleri bilgilendirmelidir.

6. Akademik görgü kurallarına uygun biçimde yapıcı eleştiriler yapmalı, hakaret ve düşmanlık içeren kişisel yorumlardan kaçınmalıdır.

7. Değerlendirmesini kabul ettikleri makaleyi süresi içinde değerlendirmelidir.

8. Şüphelendikleri etik ihlaller konusunda Editör(ler)’ü bilgilendirmelidir.

YAYIN POLİTİKASI
KARESİ Mimarlık Dergisi, DOAJ (Directory of Open Access Journals / https://doaj.org/apply/transparency/) Açık Erişimli Dergiler Rehberini kullanmaktadır. Bilimsel yayıncılıkta şeffaflık ilkeleri referans alınmaktadır. Yayın politikası gereği derginin içeriğine herhangi bir ücret ödemeden çevrimiçi olarak erişilebilir. KARESİ- Mimarlık Dergisi, herhangi bir ürün işleme ücreti ve makale gönderme ücreti talep etmez. Herkes, derginin web sayfası üzerinden makaleleri görüntüleyebilir ve PDF formatında indirebilir.

Yaygın-süreli bir yayındır ve yılda iki kez yayımlanır.
KARESİ - Mimarlık Dergi sistemine, bir makale yüklendikten sonra değerlendirme süreci ve süresi olarak;

1. Ön Kontrol (4 ila 6 hafta),

2. Değerlendirme (10 ila 14 hafta)

3.Düzenleme (4 hafta) olmak üzere 3 aşamada ve toplam en az 24 haftada gerçekleştirilmektedir.

Ancak tüm bu süreçler yoğunluğa bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Sisteme yüklenmiş çalışmalar, sadece ön kontrol süreçlerinde yazarlar tarafından geri çekilebilmektedir.

SORUMLULUK REDDİ
KARESİ Mimarlık Dergisi ’nde yayımlanan yayınlardan yazarlar sorumludur. Derginin herhangi bir kurulu, yayımlanan yazılarda yer alan görüş ve düşüncelerden sorumlu değildir.

TELİF HAKLARI
Makale gönderim aşamasında, yazar(lar) ile KARESİ Mimarlık Dergisi arasında bir yayın anlaşması imzalanır. Bu anlaşma yayınlanan makalenin telif haklarını yazar(lar)a verir, dergi sisteminde yer alan ‘Telif Hakkı Devir Formu’nu doldurarak, yayın haklarını ve bununla ilgili tüm ayrıcalıklarını KARESİ- Mimarlık Dergisi’ne devreder.

ETİK İLKELERE UYMAYAN DURUMUN EDİTÖRE BİLDİRİLMESİ
KARESİ- Mimarlık Dergisi'nde, editörler, hakemler, yazarlarla ilgili etik ilkelere uymayan bir davranış; ya da değerlendirme sürecindeki, ön değerlendirmedeki ya da yayımlanmış bir makale ile ilgili ilgili etik olmayan bir durumla karşılaşılması durumunda dergi web adresine e-posta yoluyla bildirilmelidir.

İNTİHAL DEĞERLENDİRME SÜRECİ
Yazarlar çalışmalarının içeriğinden sorumludur ve yazarların etik sorumlulukları başlığında sunulan ilkelere uymalıdırlar. Gönderilen çalışmalar yazarlar tarafından iThentcate® (Plagiarism Detection Software) ve benzeri programlar ile (kaynaklar hariç) intihal için kontrol edilir. %20'den fazla benzerlik oranına sahip olan çalışmalar, dergi editör kurulu tarafından reddedilir.