Birinci Basamak Sağlık Hizmetlerinde Yeni Bir Uygulama: Sağlıklı Hayat Merkezlerinde Hizmet Sunumu, Yaşanan Sorunlar ve Çözüm Önerileri

Yunus Emre Öztürk; Sait Söyler

Birinci Basamak Sağlık Hizmetlerinde Yeni Bir Uygulama: Sağlıklı Hayat Merkezlerinde Hizmet Sunumu, Yaşanan Sorunlar ve Çözüm Önerileri

Abstract

Türkiye’de bireye yönelik birinci basamak sağlık hizmetleri aile sağlığı merkezleri, topluma yönelik birinci basamak sağlık hizmetleri ise toplum sağlığı merkezleri tarafından yürütülmektedir. Sağlıklı hayat merkezleri ise hem aile hem de toplum sağlığı merkezleri tarafından yürütülen birinci basamak sağlık hizmetlerini desteklemek ve bu hizmetlere ulaşımı kolaylaştırmak amacıyla faaliyete konulan yeni bir uygulamadır. Bu kapsamda bu çalışmanın amacı sağlıklı hayat merkezlerinde hizmet sunum süreçlerinin açıklanması, bu süreçlerde yaşanan sorunların ve çözüm önerilerinin irdelenmesidir. Araştırma nitel bir araştırmadır. Veriler araştırmacılar tarafından oluşturulan yarı-yapılandırılmış görüşme formu aracılığı ile toplanmıştır. Araştırma kapsamına Mersin ilinde yer alan bir ilde yer alan dört adet sağlıklı hayat merkezi dahil edilmiştir. İki merkezde uzman hekimler ile, bir merkezde diyetisyen ve bir merkezde psikolog ile görüşme sağlanmıştır. Toplanan veriler öncelikle yazıya geçirilmiş, ardından betimsel analiz yöntemi ile irdelenerek raporlanmıştır. Sonuç olarak henüz yeni bir uygulama olmasına rağmen birinci basamak sağlık hizmetleri kapsamında birçok alanda aktif olarak hizmet sunan sağlıklı hayat merkezleri geniş bir kitleye hizmet sunmakta, birinci basamaktaki teşhis ve tedavi süreçlerine ek olarak sağlık eğitimi, danışmanlık hizmetleri gibi koruyucu sağlık hizmetlerinde önemli roller üstlenmektedir. Merkezlerin hizmet süreçlerinde bir takım sorunlar yaşanabilmektedir. Araştırmada yaşanan sorunlara ilişkin bir takım öneriler sunulmuştur.

Keywords

References

Akdağ, R., (2012), Türkiye Sağlıkta Dönüşüm Programı Değerlendirme Raporu (2003-2011), [elektronik sürüm], Ankara: Sağlık Bakanlığı
Başer, D.A., Kahveci, R., Koç, M., Kasım, İ., Şencan, İ., Özkara, A., (2015), “Etkin Sağlık Sistemleri İçin Güçlü Birinci Basamak”, Ankara Medical Journal, 15, 1, s. 26-31
Başol, E., (2015), “Gelişmekte Olan Ülkelerde Strateji: Sağlık Sisteminde Sevk Zinciri”, Balkan Sosyal Bilimler Dergisi, 4,8, s.128-140
Berg, B.L., Lune, H., (2015), Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Konya: Eğitim Kitabevi
Brodsky, D., Ouellette, M.A., (2008). Primary Care of the Premature Infant, Philladelphia: Elsevier Health Sciences
Çavmak, Ş., (2018). Sağlık Hizmeti Kullanıcılarının Sağlıklı Hayat Merkezlerine Dair Algılarının ve Beklentilerinin Değerlendirilmesi, Yüksek Lisans Tezi, Trakya Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Edirne
Demir, L., Demir, K., (2014). Sağlık Hizmetlerinde Yönetim, Ankara: Matsa Yayıncılık
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), (2008), The World Health Report 2008 - Primary Health Care (Now More Than Ever) [Elektronik Sürüm], Ceneva: WHO Library Cataloguing

Eddy, A., (2019), “Midwifery as Primary Healthcare”, Sally, P vd., içinde Midwifery: Preparation for Practice, Chatswood: Elsevier
Hjelm, J., (2010), The Dimensions of Health: Conceptual Models, LLC: Jones & Bartlett Learning
https://shm.saglik.gov.tr/, Erişim tarihi: 11.12.2019.
https://shm.saglik.gov.tr/shm-nedir.html
https://www.who.int/about/who-we-are/constitution
https://www.who.int/hia/evidence/doh/en/
Kronenfeld, J.J., (2002), Health Care Policy: Issues and Trends, London: Praeger
Malik, S., (2006), “GPs With Special Interest”, BMJ, 332gp133, https://doi.org/10.1136/bmj.332.7545.sgp133-a
McWhinney, I.R., (2003), “The Essence of General Practice”, Lakhani, M., içinde: A Celebration of General Practice. Oxon: Radcliffe Medical Press
Özçelik Adak, N., (2015), Sağlık Sosyolojisi Kadın ve Kentleşme, Antalya: Siyasal Kitabevi
Resmi Gazete (2013), Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği, Resmi Gazete, 28539, 25.01.2013
Resmi Gazete (2015), Toplum Sağlığı Merkezi ve Bağlı Birimler Yönetmeliği, Resmi Gazete, 29258, 05.02.2015
Sartorius, N., (2006), “The Meanings of Health and Its Promotion”, Croat Med J, 47,4, s. 662–664
Schultz R., Johnson A.C., (2003). Management of Hospitals and Health Services: Strategic Issues and Performance, 3rd ed. Washington: Beard Books
Söyler, S., Çavmak, D., (2019), “Sağlıkta Bölgesel Eşitsizlikler: Türkiye Açısından Bir Değerlendirme”, Hüseyin, E. ve Feray, B., der., içinde Sağlık Bilimlerinde Yeni Gelişmeler, Ankara: IKSAD Publishing House
Stoeckle, J.D., (2009), “The Practice of Primary Care”, Goroll, A.H, Mulley, A.G., içinde: Primary Care Medicine: Office Evaluation and Management of the Adult Patient, 6th ed. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins
White, L., Duncan, G., Baumle, W., (2011), Foundations of Basic Nursing, 4th ed. New York: Cengage Learning

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Yunus Emre Öztürk
0000-0002-6178-6129
Türkiye

Sait Söyler ^*
0000-0002-7915-0073
Türkiye

Publication Date

December 30, 2021

Submission Date

April 22, 2021

Acceptance Date

September 13, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 7 Number: 2

IZ

https://izlik.org/JA95RY24TP

Cite

RIS / Bibtex

APA

Öztürk, Y. E., & Söyler, S. (2021). Birinci Basamak Sağlık Hizmetlerinde Yeni Bir Uygulama: Sağlıklı Hayat Merkezlerinde Hizmet Sunumu, Yaşanan Sorunlar ve Çözüm Önerileri. Ekonomi İşletme Siyaset Ve Uluslararası İlişkiler Dergisi, 7(2), 403-418. https://izlik.org/JA95RY24TP

AMA

1.Öztürk YE, Söyler S. Birinci Basamak Sağlık Hizmetlerinde Yeni Bir Uygulama: Sağlıklı Hayat Merkezlerinde Hizmet Sunumu, Yaşanan Sorunlar ve Çözüm Önerileri. JEBPIR. 2021;7(2):403-418. https://izlik.org/JA95RY24TP

Chicago

Öztürk, Yunus Emre, and Sait Söyler. 2021. “Birinci Basamak Sağlık Hizmetlerinde Yeni Bir Uygulama: Sağlıklı Hayat Merkezlerinde Hizmet Sunumu, Yaşanan Sorunlar Ve Çözüm Önerileri”. Ekonomi İşletme Siyaset Ve Uluslararası İlişkiler Dergisi 7 (2): 403-18. https://izlik.org/JA95RY24TP.

EndNote

Öztürk YE, Söyler S (December 1, 2021) Birinci Basamak Sağlık Hizmetlerinde Yeni Bir Uygulama: Sağlıklı Hayat Merkezlerinde Hizmet Sunumu, Yaşanan Sorunlar ve Çözüm Önerileri. Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi 7 2 403–418.

IEEE

[1]Y. E. Öztürk and S. Söyler, “Birinci Basamak Sağlık Hizmetlerinde Yeni Bir Uygulama: Sağlıklı Hayat Merkezlerinde Hizmet Sunumu, Yaşanan Sorunlar ve Çözüm Önerileri”, JEBPIR, vol. 7, no. 2, pp. 403–418, Dec. 2021, [Online]. Available: https://izlik.org/JA95RY24TP

ISNAD

Öztürk, Yunus Emre - Söyler, Sait. “Birinci Basamak Sağlık Hizmetlerinde Yeni Bir Uygulama: Sağlıklı Hayat Merkezlerinde Hizmet Sunumu, Yaşanan Sorunlar Ve Çözüm Önerileri”. Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi 7/2 (December 1, 2021): 403-418. https://izlik.org/JA95RY24TP.

JAMA

1.Öztürk YE, Söyler S. Birinci Basamak Sağlık Hizmetlerinde Yeni Bir Uygulama: Sağlıklı Hayat Merkezlerinde Hizmet Sunumu, Yaşanan Sorunlar ve Çözüm Önerileri. JEBPIR. 2021;7:403–418.

MLA

Öztürk, Yunus Emre, and Sait Söyler. “Birinci Basamak Sağlık Hizmetlerinde Yeni Bir Uygulama: Sağlıklı Hayat Merkezlerinde Hizmet Sunumu, Yaşanan Sorunlar Ve Çözüm Önerileri”. Ekonomi İşletme Siyaset Ve Uluslararası İlişkiler Dergisi, vol. 7, no. 2, Dec. 2021, pp. 403-18, https://izlik.org/JA95RY24TP.

Vancouver

1.Yunus Emre Öztürk, Sait Söyler. Birinci Basamak Sağlık Hizmetlerinde Yeni Bir Uygulama: Sağlıklı Hayat Merkezlerinde Hizmet Sunumu, Yaşanan Sorunlar ve Çözüm Önerileri. JEBPIR [Internet]. 2021 Dec. 1;7(2):403-18. Available from: https://izlik.org/JA95RY24TP