Algılanan Davranışsal Kontrol, Ajzen'in Teorisinde Nasıl Konumlanır? Alternatif Model Analizleri

Volume: 2010 Number: 2 June 1, 2010
  • Elif Kocagöz
  • Yunus Dursun
EN TR

Algılanan Davranışsal Kontrol, Ajzen'in Teorisinde Nasıl Konumlanır? Alternatif Model Analizleri

Abstract

Araştırmacılar tarafından sıklıkla kullanılan ve ampirik olarak bir çok kez test edilmiş bir sosyal-psikoloji teorisi olan planlanmış davranış teorisi, gerekçelendirilmiş eylem teorisine algılanan davranışsal kontrol değişkeninin eklenmesiyle türetilen bir teoridir. İki teori arasındaki tek fark olan ve planlanmış davranış teorisinin bel kemiğini oluşturan bu değişkenin davranışın açıklanmasına anlamlı oranda katkıda bulunduğu ortaya konmuş olsa da, model içerisindeki konumu ve davranışın gerçekleştirilmesindeki rolü literatürde ayrı bir inceleme konusu olmuştur. Bu çalışmanın amacı, algılanan davranışsal kontrol değişkeninin farklı modeller içerisinde işleyişini incelemektir. Bu doğrultuda, gerekçelendirilmiş eylem teorisi modeli ile planlanmış davranış teorisinin orijinal modelinden türetilmiş üç model ve literatürde yer alan bazı yaklaşımlardan yola çıkılarak oluşturulmuş iki alternatif model olmak üzere toplam altı model test edilmiştir. Analizler Lisrel programı kullanılarak yapısal eşitlik modellemesi yöntemiyle yapılmıştır. Model sonuçları karşılaştırıldığında ulaşılan en iyi modelde, algılanan davranışsal kontrolün niyet aracılığı olmaksızın davranışı doğrudan tahmin edebildiği sonucuna ulaşılmıştır. Kısıtlar ve izleyen araştırmalar için öneriler çalışmanın sonunda yer almaktadır

Keywords

References

  1. Ajzen, I., (1985), “From Intentions to Actions: A Theory of Planned Behavior”, In J. Kuhl & J. Beckman (Eds.), Action Control, From Cognition to Behaviour, Springer-Verlag Berlin Heidelberg, 11-39.
  2. Ajzen, I., (1991), “The Theory of Planned Behaviour”, Organization Behaviour and Human Decision Process, 50, 179-211.
  3. Ajzen, I., (2002), “Residual Effects of Past on Later Behavior: Habituation and Reasoned Action Perspectives”, Personality and Social Psychology Review, 6, 107-122.
  4. Ajzen, I., (2007), Albarracín, D., Hornik, R., Prediction and Change of Health Behavior: Applying the Reasoned Action Approach, Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
  5. Ajzen, I., Fishbein, M., (1977), “Attitude-Behaviour Relations: A Theoretical Analysis and Review of Empirical Research”, Psychological Bulletin, 84, 888-918.
  6. Anderson, J. C., Gerbing, D. W., (1988), “Structural Equation Modeling in Practice: A Review and Recommended Two-Step Approach”, Psychological Bulletin, 103, 411-423.
  7. Armitage, C. J., Christian, J., (2003), “From Attitudes to Behaviour: Basic and Applied Research on the Theory of Planned Behaviour”, Current Psychology: Development, Learning, Personality, Social, Vol. 22, No. 3, 187-195.
  8. Armitage, C. J., Conner, M., (1999), “The Theory of Planned Behavior: Assessment of Predictive Validity and Perceived Control”, British Journal of Social Society, 38, 35-54.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

-

Authors

Elif Kocagöz This is me

Yunus Dursun This is me

Publication Date

June 1, 2010

Submission Date

August 7, 2015

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2010 Volume: 2010 Number: 2

APA
Kocagöz, E., & Dursun, Y. (2010). Algılanan Davranışsal Kontrol, Ajzen’in Teorisinde Nasıl Konumlanır? Alternatif Model Analizleri. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 2010(2), 139-152. https://izlik.org/JA76WR33MJ
AMA
1.Kocagöz E, Dursun Y. Algılanan Davranışsal Kontrol, Ajzen’in Teorisinde Nasıl Konumlanır? Alternatif Model Analizleri. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi. 2010;2010(2):139-152. https://izlik.org/JA76WR33MJ
Chicago
Kocagöz, Elif, and Yunus Dursun. 2010. “Algılanan Davranışsal Kontrol, Ajzen’in Teorisinde Nasıl Konumlanır? Alternatif Model Analizleri”. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi 2010 (2): 139-52. https://izlik.org/JA76WR33MJ.
EndNote
Kocagöz E, Dursun Y (June 1, 2010) Algılanan Davranışsal Kontrol, Ajzen’in Teorisinde Nasıl Konumlanır? Alternatif Model Analizleri. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi 2010 2 139–152.
IEEE
[1]E. Kocagöz and Y. Dursun, “Algılanan Davranışsal Kontrol, Ajzen’in Teorisinde Nasıl Konumlanır? Alternatif Model Analizleri”, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, vol. 2010, no. 2, pp. 139–152, June 2010, [Online]. Available: https://izlik.org/JA76WR33MJ
ISNAD
Kocagöz, Elif - Dursun, Yunus. “Algılanan Davranışsal Kontrol, Ajzen’in Teorisinde Nasıl Konumlanır? Alternatif Model Analizleri”. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi 2010/2 (June 1, 2010): 139-152. https://izlik.org/JA76WR33MJ.
JAMA
1.Kocagöz E, Dursun Y. Algılanan Davranışsal Kontrol, Ajzen’in Teorisinde Nasıl Konumlanır? Alternatif Model Analizleri. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi. 2010;2010:139–152.
MLA
Kocagöz, Elif, and Yunus Dursun. “Algılanan Davranışsal Kontrol, Ajzen’in Teorisinde Nasıl Konumlanır? Alternatif Model Analizleri”. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, vol. 2010, no. 2, June 2010, pp. 139-52, https://izlik.org/JA76WR33MJ.
Vancouver
1.Elif Kocagöz, Yunus Dursun. Algılanan Davranışsal Kontrol, Ajzen’in Teorisinde Nasıl Konumlanır? Alternatif Model Analizleri. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi [Internet]. 2010 Jun. 1;2010(2):139-52. Available from: https://izlik.org/JA76WR33MJ