Research Article

HİZMETKAR LİDERLİĞİN PROAKTİF İŞ DAVRANIŞI ÜZERİNE ETKİSİNDE ÖRGÜTSEL ERDEMLİLİĞİN ARACI ROLÜ

Volume: 28 Number: 52 August 29, 2026
TR EN

HİZMETKAR LİDERLİĞİN PROAKTİF İŞ DAVRANIŞI ÜZERİNE ETKİSİNDE ÖRGÜTSEL ERDEMLİLİĞİN ARACI ROLÜ

Abstract

Bu araştırma, hizmetkâr liderliğin sağlık çalışanlarının proaktif iş davranışları üzerindeki etkisini ve bu ilişkide örgütsel erdemliliğin aracı rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, Marmara Bölgesi’nde faaliyet gösteren bir üniversite hastanesinde görev yapan 489 sağlık çalışanından toplanan verilerle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada basit rastgele ve kartopu örnekleme yöntemleri kullanılmıştır. Nicel araştırma yöntemi kullanılarak hizmetkâr liderlik bağımsız değişken, proaktif iş davranışı bağımlı değişken ve örgütsel erdemlilik aracı değişken olarak modellenmiştir. Veri toplama aracı olarak alan yazınında geçerliliği ve güvenilirliği kanıtlanmış hizmetkâr liderlik, proaktif iş davranışı ve örgütsel erdemlilik ölçekleri kullanılmıştır. Araştırma tanımlayıcı- ilişki arayıcı bir türde ele alınarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulguları değerlendirildiğinde; hizmetkâr liderliğin proaktif iş davranışı üzerinde hem doğrudan (β = 0.38, p < 0.001) hem de örgütsel erdemlilik aracılığıyla dolaylı bir etkiye (β = 0.18, p < 0.001) sahip olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca hizmetkâr liderliğin örgütsel erdemlilik üzerinde anlamlı bir pozitif etkisi (β = 0.44, p < 0.001) ve örgütsel erdemliliğin de proaktif iş davranışını olumlu şekilde etkilediği (β = 0.41, p < 0.001) bulgulanmıştır. Bu sonuçlara hizmetkâr liderliğin örgüt içinde erdemli bir iklim yaratarak çalışanların proaktif davranışlarını desteklediğini ortaya koymaktadır. Araştırma en nihayetinde sağlık sektöründe hizmetkâr liderlik uygulamalarının yaygınlaştırılmasının çalışanların örgütsel erdemlilik çerçevesinde dürüstlük, güven ve iyimserlik gibi erdemli davranış kalıplarını benimsemelerine katkı sağlayacağını ve bu durumun çalışanların proaktif iş davranışlarını artırarak yenilikçi çözümler üretme ve sorumluluk alma eğilimlerini güçlendirebileceğini ortaya koymaktadır.

Keywords

References

  1. Abbas, A. (2022). The Role of Organizational Virtuousness in Reinforcement Proactive Work Behavior. Management of Organizations: Systematic Research, 87, 1 -20. https://doi.org/10.2478/mosr-2022-0001.
  2. Akbolat, M., Durmuş, A., ve Ünal, Ö. (2017). Örgütsel Erdemliliğin Personel Güçlendirmeye Etkisi ve Otantik Liderliğin Aracı Rolü. İşletme Bilimi Dergisi, 5(2), 71-88.
  3. Baron, R. M., ve Kenny, D. A. (1986). The Moderator-Mediator Variable Distinction in Social Psychological Research: Conceptual, Strategic, and Statistical Considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51(6), 1173-1182.
  4. Bauer, T., Perrot, S., Liden, R., ve Erdogan, B. (2019). Understanding The Consequences of Newcomer Proactive Behaviors: The Moderating Contextual Role of Servant Leadership. Journal of Vocational Behavior. https://doi.org/10.1016/J.JVB.2019.05.001.
  5. Blau, P. M. (1964). Exchange and power in social life. New York: Wiley.
  6. Boonyarit, I. (2023). Linking Self-Leadership to Proactive Work Behavior: A Network Analysis. Cogent Business ve Management, 10(1), 2163563.
  7. Broch, F., Escrig, E., Gómez, R., ve Alcamí, R. (2020). Promoting Firm İnnovativeness Through Servant Leadership and Corporate Social Responsibility to Employees. Leadership ve Organization Development Journal, 41, 615- 633. https://doi.org/10.1108/lodj-03-2019-0127.
  8. Cameron, K. S., Bright, D., ve Caza, A. (2004). Exploring the relationships between organizational virtuousness and performance. American Behavioral Scientist, 47(6), 766-790.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Hospital Management

Journal Section

Research Article

Publication Date

August 29, 2026

Submission Date

March 1, 2025

Acceptance Date

June 25, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 28 Number: 52

APA
Ağaoğlu, F. O., Tarsuslu, S., & Baş, M. (2026). HİZMETKAR LİDERLİĞİN PROAKTİF İŞ DAVRANIŞI ÜZERİNE ETKİSİNDE ÖRGÜTSEL ERDEMLİLİĞİN ARACI ROLÜ. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 28(52), 213-230. https://doi.org/10.18493/kmusekad.1649474
AMA
1.Ağaoğlu FO, Tarsuslu S, Baş M. HİZMETKAR LİDERLİĞİN PROAKTİF İŞ DAVRANIŞI ÜZERİNE ETKİSİNDE ÖRGÜTSEL ERDEMLİLİĞİN ARACI ROLÜ. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi. 2026;28(52):213-230. doi:10.18493/kmusekad.1649474
Chicago
Ağaoğlu, Ferhat Onur, Sinan Tarsuslu, and Murat Baş. 2026. “HİZMETKAR LİDERLİĞİN PROAKTİF İŞ DAVRANIŞI ÜZERİNE ETKİSİNDE ÖRGÜTSEL ERDEMLİLİĞİN ARACI ROLÜ”. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi 28 (52): 213-30. https://doi.org/10.18493/kmusekad.1649474.
EndNote
Ağaoğlu FO, Tarsuslu S, Baş M (August 1, 2026) HİZMETKAR LİDERLİĞİN PROAKTİF İŞ DAVRANIŞI ÜZERİNE ETKİSİNDE ÖRGÜTSEL ERDEMLİLİĞİN ARACI ROLÜ. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi 28 52 213–230.
IEEE
[1]F. O. Ağaoğlu, S. Tarsuslu, and M. Baş, “HİZMETKAR LİDERLİĞİN PROAKTİF İŞ DAVRANIŞI ÜZERİNE ETKİSİNDE ÖRGÜTSEL ERDEMLİLİĞİN ARACI ROLÜ”, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, vol. 28, no. 52, pp. 213–230, Aug. 2026, doi: 10.18493/kmusekad.1649474.
ISNAD
Ağaoğlu, Ferhat Onur - Tarsuslu, Sinan - Baş, Murat. “HİZMETKAR LİDERLİĞİN PROAKTİF İŞ DAVRANIŞI ÜZERİNE ETKİSİNDE ÖRGÜTSEL ERDEMLİLİĞİN ARACI ROLÜ”. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi 28/52 (August 1, 2026): 213-230. https://doi.org/10.18493/kmusekad.1649474.
JAMA
1.Ağaoğlu FO, Tarsuslu S, Baş M. HİZMETKAR LİDERLİĞİN PROAKTİF İŞ DAVRANIŞI ÜZERİNE ETKİSİNDE ÖRGÜTSEL ERDEMLİLİĞİN ARACI ROLÜ. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi. 2026;28:213–230.
MLA
Ağaoğlu, Ferhat Onur, et al. “HİZMETKAR LİDERLİĞİN PROAKTİF İŞ DAVRANIŞI ÜZERİNE ETKİSİNDE ÖRGÜTSEL ERDEMLİLİĞİN ARACI ROLÜ”. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, vol. 28, no. 52, Aug. 2026, pp. 213-30, doi:10.18493/kmusekad.1649474.
Vancouver
1.Ferhat Onur Ağaoğlu, Sinan Tarsuslu, Murat Baş. HİZMETKAR LİDERLİĞİN PROAKTİF İŞ DAVRANIŞI ÜZERİNE ETKİSİNDE ÖRGÜTSEL ERDEMLİLİĞİN ARACI ROLÜ. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi. 2026 Aug. 1;28(52):213-30. doi:10.18493/kmusekad.1649474