KENTSEL MEKÂNIN DENEYİMLENMESİ, ALGILANMASI VE ANLAMLANDIRILMASINA İLİŞKİN LEFEBVRE’NİN YAKLAŞIMI ÜZERİNDEN BİR OKUMA
Abstract
Günümüzde kentsel mekânlar, gittikçe artan kontrolsüz büyüme ile kent çeperlerini sarmaktadır. Kentsel mekânın biçimlenmesinde, algılanmasında ve anlamlandırılmasında en önemli etken, insan ile ilişkisi ve etkileşimidir. Ancak kentsel planlama ve tasarım üzerinde önemli rolleri olan meslek profesyonelleri, karar alıcılar ve uygulayıcılarca bu temel etken göz ardı edilmektedir. Dolayısıyla, kentsel mekânın biçimlenmesi, üzerinde önemle durulması gereken bir problemdir. Buna rağmen mevcut planlama ve uygulamalar kentsel mekânın kullanıcısı olan insan için çoğunlukla ne demokratik ne de erişilebilir niteliktedir. İnsanın ürettiği/tasarladığı kentsel mekânlarda kaliteli ve sağlıklı bir şekilde yaşamını sürdürebilmesi, kentsel yaşam hakkının anlaşılabilmesine bağlıdır. Bunun için de öncelikle insan-mekân-davranış ilişkisinin hatırlanması, dikkate alınması ve irdelenmesi bir zorunluluk olarak kendini göstermektedir. Çalışmada insan ile mekân arasında gerçekleşen deneyimleme, algılama ve anlamlandırma biçiminde açığa çıkan diyalektik sürecin analizi, kentsel planlama ve tasarım pratiği bağlamında kuramsal bir tartışma olarak ele alınmaktadır. Henri Lefebvre’nin mekân yaklaşımları üzerine bir okuma gerçekleştirilmiş, insan-mekân-davranış ilişkisi yorumlayıcı kavramsal bir analize tâbi tutulmuştur. Kentsel mekânın anlamlandırılmasına dönük yapılan analizin, kentlerin mevcut durumunun iyileştirilmesi bağlamında ileride yapılacak çalışmalara katkıda bulunması umulmaktadır.
Keywords
References
- Cresswell, T. (2004). Place: a short introduction. Wiley.
- Harvey, D. (1997). Postmodernliğin Durumu; Kültürel Değişimin Kökenleri. (S. Savran, Çev.) Metis Yayınları.
- Humpel, N. & Owen, N. & Iverson, D. & Leslie, E. & Bauman, A. (2002). Perceived environment attributes, residential location, and walking for particular purposes. American Journal of Preventive Medicine, 26(2), 119-125.
- Krier, R. (1988). Urban Space. Rizzoli International.
- Lefebvre, H. (2020a). Mekânın üretimi. (Çev. Ergüden I., 6. b.). Sel Yayıncılık.
- Lefebvre, H. (2020b). Şehir Hakkı. (Çev. Ergüden I., 4. b.). Sel Yayıncılık.
- Lefebvre, H. (2021). Kentsel devrim. (Çev. Sezer S., 7.b.). Sel Yayıncılık.
- Lynch, K. (2012). Kent imgesi. (Çev. Başaran İ., 17. b.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Interior Architecture , Architecture (Other)
Journal Section
Research Article
Authors
Mücella Türcan
*
0000-0001-9163-0216
Türkiye
Publication Date
February 22, 2026
Submission Date
December 11, 2025
Acceptance Date
February 21, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 2 Number: 1
