A READING ON LEFEBVRE’S APPROACH TO EXPERIENCING, PERCEIVING AND INTERPRETING URBAN SPACE

Öz

Nowadays, urban spaces are increasingly enveloping the city's periphery due to uncontrolled growth. The most important factor in shaping, perceiving, and interpreting urban space is its relationship and interaction with people. However, this fundamental factor is often overlooked by professionals, decision-makers, and implementers who play crucial roles in urban planning and design. Therefore, the shaping of urban space is a problem that deserves serious attention. Nevertheless, current planning and practices are often neither democratic nor accessible to the people who use urban space. The ability of humans to live a quality and healthy life in the urban spaces they have created/designed depends on understanding the right to urban life. For this reason, it is essential to first remember, consider, and examine the relationship between people, space, and behavior. This study analyzes the dialectical process of experience, perception, and interpretation between humans and space, presenting it as a theoretical discussion within the context of urban planning and design practice. A reading of Henri Lefebvre's approaches to space has been conducted, and the human-space-behavior relationship has been subjected to an interpretive conceptual analysis. It is hoped that this analysis, aimed at interpreting the meaning of urban space, will contribute to future studies on improving the current state of cities.

Anahtar Kelimeler

• Space
• Urban space
• Production of space
• Experiencing space.

KENTSEL MEKÂNIN DENEYİMLENMESİ, ALGILANMASI VE ANLAMLANDIRILMASINA İLİŞKİN LEFEBVRE’NİN YAKLAŞIMI ÜZERİNDEN BİR OKUMA

Öz

Günümüzde kentsel mekânlar, gittikçe artan kontrolsüz büyüme ile kent çeperlerini sarmaktadır. Kentsel mekânın biçimlenmesinde, algılanmasında ve anlamlandırılmasında en önemli etken, insan ile ilişkisi ve etkileşimidir. Ancak kentsel planlama ve tasarım üzerinde önemli rolleri olan meslek profesyonelleri, karar alıcılar ve uygulayıcılarca bu temel etken göz ardı edilmektedir. Dolayısıyla, kentsel mekânın biçimlenmesi, üzerinde önemle durulması gereken bir problemdir. Buna rağmen mevcut planlama ve uygulamalar kentsel mekânın kullanıcısı olan insan için çoğunlukla ne demokratik ne de erişilebilir niteliktedir. İnsanın ürettiği/tasarladığı kentsel mekânlarda kaliteli ve sağlıklı bir şekilde yaşamını sürdürebilmesi, kentsel yaşam hakkının anlaşılabilmesine bağlıdır. Bunun için de öncelikle insan-mekân-davranış ilişkisinin hatırlanması, dikkate alınması ve irdelenmesi bir zorunluluk olarak kendini göstermektedir. Çalışmada insan ile mekân arasında gerçekleşen deneyimleme, algılama ve anlamlandırma biçiminde açığa çıkan diyalektik sürecin analizi, kentsel planlama ve tasarım pratiği bağlamında kuramsal bir tartışma olarak ele alınmaktadır. Henri Lefebvre’nin mekân yaklaşımları üzerine bir okuma gerçekleştirilmiş, insan-mekân-davranış ilişkisi yorumlayıcı kavramsal bir analize tâbi tutulmuştur. Kentsel mekânın anlamlandırılmasına dönük yapılan analizin, kentlerin mevcut durumunun iyileştirilmesi bağlamında ileride yapılacak çalışmalara katkıda bulunması umulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Mekan
• Kentsel mekan
• Mekan üretimi
• Mekanın deneyimlenmesi

Kaynakça

1. Cresswell, T. (2004). Place: a short introduction. Wiley.
2. Harvey, D. (1997). Postmodernliğin Durumu; Kültürel Değişimin Kökenleri. (S. Savran, Çev.) Metis Yayınları.
3. Humpel, N. & Owen, N. & Iverson, D. & Leslie, E. & Bauman, A. (2002). Perceived environment attributes, residential location, and walking for particular purposes. American Journal of Preventive Medicine, 26(2), 119-125.
4. Krier, R. (1988). Urban Space. Rizzoli International.
5. Lefebvre, H. (2020a). Mekânın üretimi. (Çev. Ergüden I., 6. b.). Sel Yayıncılık.
6. Lefebvre, H. (2020b). Şehir Hakkı. (Çev. Ergüden I., 4. b.). Sel Yayıncılık.
7. Lefebvre, H. (2021). Kentsel devrim. (Çev. Sezer S., 7.b.). Sel Yayıncılık.
8. Lynch, K. (2012). Kent imgesi. (Çev. Başaran İ., 17. b.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.

9. Lynch, K. (1981). A theory of good city form. MIT Press.
10. Madanipour, A. (2014). Urban design, space and society. Palgrave Macmillan.
11. Miller, D. (2002). Accommodating. Colin Painter (Der). Contemporary art and the home, (115-129). Routledge.
12. Rapoport, A. (1977). Human aspects of urban form: towards a man-environment approach to urban form and design. Pergamon Press.
13. Rapoport, A. (2005). Culture, architecture, and design. Locke Science Publishing Company, Inc.
14. Stavrides, S. (2018). Müşterek mekân: müşterekler olarak şehir. Sel Yayıncılık.
15. Trancik, R. (1986). Finding lost space. Van Nostrand Reinhold.