Research Article

KATILIMCI SANAT UYGULAMASI OLARAK MANDALA DENEYİM ALANI

Volume: 2 Number: 2 August 12, 2026
EN TR

KATILIMCI SANAT UYGULAMASI OLARAK MANDALA DENEYİM ALANI

Abstract

Bu araştırma, mandala felsefesinin içsel bütünleşme ve ruhsal arayış prensiplerini, katılımcı sanatın kolektif ve performatif uygulamaları ile birleştiren özgün bir “Deneyim Alanı Modelleme Önerisi” sunmaktadır. Araştırmanın temel amacı, geleneksel sanatın nesne merkezli sınırlarını aşarak odağı bitmiş eserden interaktif deneyim sürecine kaydıran uygulamalı bir model kurgulamak ve bu modelin katılımcıların duygu durumları ile tinsel farkındalıkları üzerindeki etkisini incelemektir. Epistemik temelini araştırmacının dört elementle eşleşen sanat disiplinlerindeki uygulamalı uzmanlığından alan bu çalışmada, sanat temelli nitel araştırma modellerinden A/r/tografi metodolojisi ile nicel ve nitel verilerin eş zamanlı toplanıp entegre edildiği yakınsayan paralel karma yöntem tasarımı benimsenmiştir. Araştırmanın kapsamını, Yeditepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesinde gerçekleştirilen uygulamaya amaçlı örnekleme yöntemiyle dahil olan kırk katılımcı (N=40) oluşturmaktadır. Ebru, seramik, müzik, resim ve mandala uygulamalarını bütünsel bir döngüde buluşturan bu modelde veriler, nicel ölçek maddelerini ve nitel açık uçlu soruları eş zamanlı barındıran yapılandırılmış bir anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Karma yöntemlerle çözümlenen bulgular, disiplinler arası bu döngünün katılımcılarda psikolojik ve tinsel farkındalık üretebileceğini göstermiştir. Hint estetik teorisindeki rāsa kavramı ekseninde yapılan niteliksel analizler, sanatsal deneyimin katılımcılarda duygusal regülasyon, dinginlik ve öz farkındalık sağladığına işaret etmekte; çok değişkenli regresyon analizleri ise kolektif mandala yapım aşamasının genel duygu durumunu en yüksek oranda pozitif etkileyen ana etken olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, çalışma katılımcı sanatın bireysel yaratıcılığı sinerjik olarak destekleyebileceğini belirterek literatüre içsel dönüşüm potansiyeli taşıyan bir model kazandırmayı hedeflemektedir.

Keywords

Supporting Institution

Yeditepe Üniversitesi LEE Enstitüsü Plastik Sanatlar ve Resim Ana Bilim Dalı

Ethical Statement

Bu tezin kendi çalışmam olduğunu ve bu tezde yer alan tüm bilgilerin, akademik ve etik kurallara uygun bir şekilde toplandığını ve sunulduğunu beyan ederim. Bu kuralların gerektirdiği şekilde tüm materyal ve sonuçları tam olarak atıfta bulundum ve referans gösterdim. Tezde kullanılan materyallerin telif hakkı gerektirmesi halinde gerekli izinler alınmış olup, bu tez çalışması herhangi bir intihal içermemektedir. Bu tezin daha önce başka bir kişi tarafından yazılmış ya da yayımlanmış hiçbir materyali ya da metnini gerekli bilgilendirmenin yapıldığı durumlar dışında hiçbir bölümünü bu üniversitede ya da başka bir üniversitede başka bir tez çalışması olarak sunmadığımı beyan ederim. Bu durumların aksi halinde ortaya çıkabilecek her türlü yasal sorumluluğu kabul ediyorum.

Thanks

Tez danışmanım Doç. Dr. Şevket Cem Onat bu çalışma boyunca bana yol gösterdiği, değerli önerilerde bulunduğu ve sabrıyla beni desteklediği için teşekkür ederim.

References

  1. Antmen, A. (2008). 20. Yüzyıl Batı Sanatında Akımlar. Sel Yayıncılık.
  2. Başar, Ç. T. (2020). Sonsuz Aynalı Odalardan Yayoi Kusama’ya Bakmak. İDÜ-Uluslararası Beşerî Bilimler Kongresi Tam Metin Bildiri Kitabı. İzmir Demokrasi Üniversitesi.
  3. Bingham, J. (2023, 11 2). Yoko Ono: Music of the Mind. Tate.org.uk: https://www.tate.org.uk/press/press-releases/yoko-ono-music-of-the-mind adresinden alındı
  4. Brauen, M. (2009). Mandala Sacred Circle in Tibetian Buddhism. Stuttgart: Arnoldsche Art Publishers. Çerkezoğlu, S. (2015, 07 18). Ümit İnatçı; “Ben talihsizliğimden akademisyen oldum”. 09 21, 2025 tarihinde yeniduzen.com: https://www.yeniduzen.com/umit-inatci-ben-talihsizligimden-akademisyen-oldum-82557h.htm adresinden alındı
  5. Demirok, G. Ş. (2022). Arts and Health: Individual Healing Tendencies in Participatory Art Practices. unpublished. İstanbul Yeditepe Üniveritesi Ph.D. Thesis.
  6. Dewey, J. (2021). Deneyim Olarak Sanat. (N. Küçük, Çev.). VakıfBank Kültür Yayınları.
  7. Eliasson, O. (2003). The Weather Project. 12 09, 2025 tarihinde https://olafureliasson.net/artwork/the-weather-project-2003 adresinden alındı
  8. Erişti, S. D. (2025). A/R/Tografik Araştırma Nedir. Artografi. 07 11, 2026 tarihinde https://www.artografi.com.tr adresinden alındı

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Painting

Journal Section

Research Article

Publication Date

August 12, 2026

Submission Date

June 2, 2026

Acceptance Date

August 10, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 2 Number: 2

APA
Yenerkol, M. (2026). KATILIMCI SANAT UYGULAMASI OLARAK MANDALA DENEYİM ALANI. Kocatepe Sanat, Tasarım Ve İletişim Dergisi, 2(2), 73-97. https://izlik.org/JA38EB63LR
AMA
1.Yenerkol M. KATILIMCI SANAT UYGULAMASI OLARAK MANDALA DENEYİM ALANI. KOSTID. 2026;2(2):73-97. https://izlik.org/JA38EB63LR
Chicago
Yenerkol, Mine. 2026. “KATILIMCI SANAT UYGULAMASI OLARAK MANDALA DENEYİM ALANI”. Kocatepe Sanat, Tasarım Ve İletişim Dergisi 2 (2): 73-97. https://izlik.org/JA38EB63LR.
EndNote
Yenerkol M (August 1, 2026) KATILIMCI SANAT UYGULAMASI OLARAK MANDALA DENEYİM ALANI. Kocatepe Sanat, Tasarım ve İletişim Dergisi 2 2 73–97.
IEEE
[1]M. Yenerkol, “KATILIMCI SANAT UYGULAMASI OLARAK MANDALA DENEYİM ALANI”, KOSTID, vol. 2, no. 2, pp. 73–97, Aug. 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA38EB63LR
ISNAD
Yenerkol, Mine. “KATILIMCI SANAT UYGULAMASI OLARAK MANDALA DENEYİM ALANI”. Kocatepe Sanat, Tasarım ve İletişim Dergisi 2/2 (August 1, 2026): 73-97. https://izlik.org/JA38EB63LR.
JAMA
1.Yenerkol M. KATILIMCI SANAT UYGULAMASI OLARAK MANDALA DENEYİM ALANI. KOSTID. 2026;2:73–97.
MLA
Yenerkol, Mine. “KATILIMCI SANAT UYGULAMASI OLARAK MANDALA DENEYİM ALANI”. Kocatepe Sanat, Tasarım Ve İletişim Dergisi, vol. 2, no. 2, Aug. 2026, pp. 73-97, https://izlik.org/JA38EB63LR.
Vancouver
1.Mine Yenerkol. KATILIMCI SANAT UYGULAMASI OLARAK MANDALA DENEYİM ALANI. KOSTID [Internet]. 2026 Aug. 1;2(2):73-97. Available from: https://izlik.org/JA38EB63LR