Eğitim Fakültesi Son Sınıf Öğrencilerinin Kariyer Kararlılığının Yordayıcıları: Kariyer Uyum Yetenekleri, Planlanmış Rastlantı Becerileri ve Toplumsal Cinsiyet Rolleri

Büşra Özkaya; Özlem Ulaş Kılıç

doi:10.58501/kpdd.12842893

Eğitim Fakültesi Son Sınıf Öğrencilerinin Kariyer Kararlılığının Yordayıcıları: Kariyer Uyum Yetenekleri, Planlanmış Rastlantı Becerileri ve Toplumsal Cinsiyet Rolleri

Öz

Bu çalışmanın amacı, kariyer uyum yeteneklerinin, planlanmış rastlantı becerilerinin ve toplumsal cinsiyet rolleri tutumunun eğitim fakültesi son sınıf öğrencilerinin kariyer kararlılığını yordayıp yordamadığını incelemektir. Araştırma kapsamında cinsiyete göre kariyer kararlılık düzeylerinde anlamlı bir fark olup olmadığı da incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 397 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın sonuçlarında kariyer uyum yetenekleri ve toplumsal cinsiyet rolleri tutumunun kariyer kararlılığını anlamlı bir şekilde yordadığı, planlanmış rastlantı becerilerinin ise kariyer kararlılığını anlamlı bir şekilde yordamadığı görülmüştür. Son olarak kariyer kararlılığı puanlarında cinsiyete göre anlamlı bir fark görülmemiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular ilgili literatür çerçevesine tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Abdalla, I. A. (1995). Sex, sex-role self-concepts and career decision making self-efficacy among Arab students. Social Behavior and Personality: An International Journal, 23(4), 389-401. https://doi.org/10.2224/sbp.1995.23.4.389
Akçakanat, T. & Uzunbacak, H. H. (2019). Kariyer Kararlılığı Ölçeği: Türkçeye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, 4(9), 159-170. https://doi.org/10.25204/iktisad.576572
Akıman, H. (2019). Kariyerde Planlanmış Rastlantı Envanteri’nin Türkçe Formu’nun geçerlik ve güvenirlik çalışması [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
Arnett, J. J. (2000). Emerging adulthood: A theory of development from the late teens through the twenties. American Psychologist, 55(5), 469-480. https://doi.org/10.1037//0003-066X.55.5.469
Bakioğlu, F. & Türküm, A.S. (2019). Toplumsal Cinsiyet Rolleri Ölçeği’nin Türkçe’ye Uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 27(2), 717-725. https://doi.org/10.24106/kefdergi.2697
Betz, N. E., & Hackett, G. (1981). The relationship of career-related self-efficacy expectations to perceived career options in college women and men. Journal of Counseling Psychology, 28(5), 399-405. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/0022-0167.28.5.399
Bright, J. E., Pryor, R. G., & Harpham, L. (2005). The role of chance events in career decision making. Journal of Vocational Behavior, 66(3), 561-576. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2004.05.001
Bolat, N., & Odacı, H. (2017). High school final year students’ career decision-making self-efficacy, attachment styles and gender role orientations. Current Psychology, 36, 252-259. https://doi.org/10.1007/s12144-016-9409-3

Boysan, M., & Kagan, M. (2016). Associations between career decision-making difficulties, maladaptive limitedness schemas, sleep quality, and circadian preferences among Turkish college students. Sleep and Hypnosis (Online), 18(4), 97-104. https://dx.doi.org/10.5350/Sleep.Hypn.2016.18.0124
Bozkurt, N. (2004). Bir grup üniversite öğrencisinin depresyon ve kaygı düzeyleri ile çeşitli değişkenler arasındaki ilişkiler. Education and Science, 29(133), 52-59. http://eb.ted.org.tr/index.php/EB/article/download/5095/1179
Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (11. Baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
Chong, H. Y., & Tan, R. T. Q. (2019). Career indecision among Malaysian final year students: self-efficacy, decision-making styles, planned happenstance skills [Doctoral dissertation, Unıversıtı Tunku Abdul Rahman]. Unıversıtı Tunku Abdul Rahman.
Creed, P. A., Fallon, T., & Hood, M. (2009). The relationship between career adaptability, person and situation variables, and career concerns in young adults. Journal of Vocational Behavior, 74(2), 219-229. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2008.12.004
Demir, A. (2020). Toplumsal cinsiyet algısı ve kariyer kararsızlığı: Sinop Örneği. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 8(22), 1-17. https://doi.org/10.33692/avrasyad.689224
Dursun, S., & Aytaç, S. (2012). Üniversite öğrencilerinin işgücü piyasasına yönelik beklentileri ve iş deneyimleri ile umutsuzluk ve kaygı düzeyleri arasındaki ilişki üzerine bir araştırma. Sosyal Bilimler Dergisi, 10(1), 373-388.
Dökmen, Z. Y. (2012). Toplumsal cinsiyet: Sosyal psikolojik açıklamalar. İstanbul: Remzi Kitabevi.
Esen, E. Soylu, Y., Siyez, D. M., ve Demirgürz, G. (2017). Üniversite öğrencilerinde toplumsal cinsiyet algısının toplumsal cinsiyet rolü ve cinsiyet değişkenlerine göre incelenmesi. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1(8), 46-63. https://doi.org/10.19160/5000197327
Gagnon, R. J., & Sandoval, A. (2020). Pre-college STEM camps as developmental context: Mediational relations between gender, career decidedness, socioemotional development, and engagement. Children and Youth Services Review, 108, 104-109. https://doi.org/10.1016/j.childyouth.2019.104584
García-Cueto, E., Rodríguez-Díaz, F.J., Bringas-Molleda, C., López-Cepero, J., Paíno-Quesada, S. & Rodríguez-Franco, L. (2015). Development of the Gender Role Attitudes Scale (GRAS) amongst young Spanish people. International Journal of Clinical and Health Psychology, 15(1), 61-68. https://doi.org/10.1016/j.ijchp.2014.10.004
Gati, I., Krausz, M. ve Osipow, S. H. (1996) “A taxonomy of difficulties in career decision making”. Journal of Counseling Psychology, 43(4), 510–526. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/0022-0167.43.4.510
Gianakos, I. (1995). The relation of sex role identity to career decision-making self-efficacy. Journal of Vocational Behavior, 46(2), 131-143. https://doi.org/10.1006/jvbe.1995.1009
Guan, Y., Wang, F., Liu, H., Ji, Y., Jia, X., Fang, Z. & Li, C. (2015). Career-specific parental behaviors, career exploration and career adaptability: A three-wave investigation among Chinese undergraduates. Journal of Vocational Behavior, 86, 95-103. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2014.10.007
Gushue, G. V., & Whitson, M. L. (2006). The relationship of ethnic identity and gender role attitudes to the development of career choice goals among black and Latina girls. Journal of Counseling Psychology, 53(3), 379-385. https://doi.org/10.1037/0022-0167.53.3.379
Gültekin, F. ve Voltan-Acar, N. (2004). Transaksiyonel analizin Türk kültürüne uygulanabilirliği: Kültür açısından eleştirel bakış. Eğitim ve Bilim Dergisi, 29, 28-38. http://eb.ted.org.tr/index.php/EB/article/download/5059/1174
İrge, N. T., Pamuk, M. M., & Kaynak, Ö. M. (2020). Üniversite öğrencilerinin akademik başarılarını etkileyen örgütsel faktörlerin kariyer kararlığına etkisi: İstanbul’daki vakıf üniversitesi öğrencileri üzerine bir araştırma. Beykoz Akademi Dergisi, 8(2), 138-157. https://doi.org/10.14514/byk.m.26515393.2020.8/2.138-157
Hamzah, S. R. A., Kai Le, K., & Musa, S. N. S. (2021). The mediating role of career decision self-efficacy on the relationship of career emotional intelligence and self-esteem with career adaptability among university students. International Journal of Adolescence and Youth, 26(1), 83-93. https://doi.org/10.1080/02673843.2021.1886952
Hirschi, A. (2011). Vocational identity as a mediator of the relationship between core self-evaluations. Applied Psychology: An International Review, 60, 622–644. https://doi.org/10.1111/j.1464-0597.2011.00450.x
Hirschi, A., Herrmann, A., & Keller, A. C. (2015). Career adaptivity, adaptability, and adapting: A conceptual and empirical investigation. Journal of Vocational Behavior, 87, 1-10. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2014.11.008
Hou, C., Wu, L., & Liu, Z. (2014). Effect of proactive personality and decision-making self-efficacy on career adaptability among Chinese graduates. Social Behavior and Personality: An International Journal, 42(6), 903-912. https://doi.org/10.2224/sbp.2014.42.6.903
Hou, C., Wu, Y., & Liu, Z. (2019). Career decision-making self-efficacy mediates the effect of social support on career adaptability: A longitudinal study. Social Behavior and Personality: An international Journal, 47(5), 1-13. https://doi.org/10.2224/sbp.8157
İŞKUR (2021). İstatistik yıllıkları, 2021 yıllık tabloları. Erişim: 17.01.2023, https://www.iskur.gov.tr/kurumsal-bilgi/istatistikler/
Johansen, B. & Euchner, B. (2013) Navigating the VUCA World. Research-Technology Management, 56(1), 10-15. https://doi.org/10.5437/08956308X5601003
Jia, Y., Hou, Z. J., Zhang, H., & Xiao, Y. (2022). Future time perspective, career adaptability, anxiety, and career decision-making difficulty: Exploring mediations and moderations. Journal of Career Development, 49(2), 282-296. https://doi.org/10.1177/0894845320941922
Kanten, S. (2012). Kariyer Uyum Yetenekleri Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16, 191-205.
Kim, B., Rhee, E., Ha, G., Yang, J., & Lee, S. M. (2016). Tolerance of uncertainty: Links to happenstance, career decision self‐efficacy, and career satisfaction. The Career Development Quarterly, 64(2), 140-152. https://doi.org/10.1002/cdq.12047
Kim, B., Jang, S. H., Jung, S. H., Lee, B. H., Puig, A., & Lee, S. M. (2014). A moderated mediation model of planned happenstance skills, career engagement, career decision self‐efficacy, and career decision certainty. The Career Development Quarterly, 62(1), 56-69. https://doi.org/10.1002/j.2161-0045.2014.00070.x
Kim, N. R., & Lee, K. H. (2018). The effect of internal locus of control on career adaptability: The mediating role of career decision‐making self‐efficacy and occupational engagement. Journal of Employment Counseling, 55(1), 2-15. https://doi.org/10.1002/joec.12069
Kim, B., Jung, S. H., Jang, S. H., Lee, B., Rhee, E., Cho, S. H. ve Lee, S. M. (2014). Construction and initial validation of the Planned Happenstance Career Inventory. The Career Development Quarterly, 62(3), 239-253. https://doi.org/10.1002/j.2161-0045.2014.00082.x
Koenig, J. A. (2011). Assessing 21st century skills: Summary of a workshop. National Academies Press.
Koyuncuoğlu, Ö. (2021). An investigation of academic motivation and career decidedness among university students. International Journal of Research in Education and Science (IJRES), 7(1), 125-143. https://doi.org/10.46328/ijres.1694
Lent, R. W., Brown, S. D., & Hackett, G. (1994). Toward a unifying social cognitive theory of career and academic interest, choice, and performance. Journal of Vocational Behavior, 45(1), 79- 122. https://doi.org/10.1006/jvbe.1994.1027
Li, H., Ngo, H. Y., & Cheung, F. (2019). Linking protean career orientation and career decidedness: The mediating role of career decision self-efficacy. Journal of Vocational Behavior, 115, 1-15. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2019.103322
Luzzo, D. A. (1995). Gender differences in college students' career maturity and perceived barriers in career development. Journal of Counseling & Development, 73(3), 319-322. https://doi.org/10.1002/j.1556-6676.1995.tb01756.x
Lounsbury, J. W., Tatum, H. E., Chambers, W., Owens, K., & Gibson, L. W. (1999). An investigation of career decidedness in relation to “Big Five” personality constructs and life satisfaction. College Student Journal, 33(4), 646-652. https://doi.org/10.1177/1069072704270272
Miller, A.D., & Rottinghaus, P.J. (2014). Career indecision, meaning in life, and anxiety: An existential framework. Journal of Career Assessment, 22(2), 233–247. https://doi.org/10.1177/1069072713493763
Mitchell, K. E., Levin, S., & Krumboltz, J. D. (1999). Planned happenstance: Constructing unexpected career opportunities. Journal of Counseling and Development, 77(2), 115-124. https://doi.org/10.1002/j.1556-6676.1999.tb02431.x
Mutlu, T., Korkut Owen, F., Özdemir, S., & Ulaş Kılıç, Ö. (2019). Beliren yetişkinlerin kariyer planları, yaşadıkları kariyer kararsızlıkları ve bununla baş etme stratejileri. Kariyer Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, 2(1), 1-31.
Parsons, F. (1909). Choosing a vocation. Boston: Brousson Press.
Pinquart, M., Juang, L. P., & Silbereisen, R. K. (2003). Self-efficacy and successful school-to-work transition: A longitudinal study. Journal of vocational behavior, 63(3), 329-346. https://doi.org/10.1016/S0001-8791(02)00031-3
Poler Jr, J. E. (2010). Career decidedness and psychological distress among college students (PhD Dissertation). Adler School of Professional Psychology, Londra.
Salman, N. (2018). Kariyer kararı verme güçlüklerinin kariyer engelleri, kariyer karar verme öz yetkinliği ve karar verme durumu ile ilişkisi [Yüksek lisans tezi. Gazi Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
Sarkıkoğlu, A. F. ve Bacanlı, F. (2019). Üniversite öğrencilerinin kariyer engelleri ile kariyer uyumlulukları arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(13), 95-113. https://doi.org/10.46778/goputeb.563461
Savickas, M. L. (2012). Life design: A paradigm for career intervention in the 21st century. Journal of Counseling & Development, 90(1), 13-19. https://doi.org/10.1111/j.1556-6676.2012.00002.x
Savickas, M. L., & Porfeli, E. J. (2012). Career Adapt-Abilities Scale: Construction, reliability, and measurement equivalence across 13 countries. Journal of Vocational Behavior, 80(3), 661-673. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2012.01.011
Savickas, M. L. (2013). Career construction theory and practice. In R. W. Lent ve S. D. Brown (Eds.), Career development and counseling: Putting theory and research to work (2nd ed.). Hoboken, New Jersey: John Wiley & Sons.Schwab, K. (2015). The Fourth Industrial Revolution. UK: Penguin UK.
Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics. (5th. Ed.). Pearson Education, Boston.
TUİK (2021). İstatiklerle kadın, 2021. Erişim: Tarihi: 15.01.2023, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Kadin-2021-45635
TUİK (2021). Toplumsal cinsiyet istatistikleri. Erişim Tarihi: 15.01.2023, https://www.tuik.gov.tr/media/announcements/toplumsal_cinsiyet_istatistikleri_2021.pdf
TUİK (2021). Eğitim durumuna göre temel iş gücü göstergeleri. Erişim Tarihi: 08.02.2023 https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Isgucu-Istatistikleri-2022-49390
Udayar, S., Fiori, M., Thalmayer, A. G., & Rossier, J. (2018). Investigating the link between trait emotional intelligence, career indecision, and self-perceived employability: The role of career adaptability. Personality and Individual Differences, 135, 7-12. https://doi.org/10.1016/j.paid.2018.06.046
Ulaş Kılıç, Ö. (2018). Üniversite son sınıf öğrencilerinin kariyer kararı verme yetkinliği düzeylerini etkileyen değişkenler. OPUS International Journal of Society Researches, 9(16), 248-275. https://doi.org/10.26466/opus.462704
Ulas-Kilic, O., Demirtas-Zorbaz, S., & Kizildag, S. (2020). University students' perceptions of unplanned events as a factor in the process of career choice. Canadian Journal of Career Development, 19(1), 14-24. https://cjcd-rcdc.ceric.ca/index.php/cjcd/article/view/21
Uthayakumar, R., Schimmack, U., Hartung, P. J., & Rogers, J. R. (2010). Career decidedness as a predictor of subjective well-being. Journal of Vocational Behavior, 77, 196–204. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2010.07.002
Watson, M. B., & Stead, G. B. (1994). A longitudinal study of career decidedness among white South African high school students. Journal of Vocational Behavior, 45(3), 261-269. https://doi.org/10.1006/jvbe.1994.1035
Yang, N., Yaung, H., Noh, H., Jang, S. H., & Lee, B. (2017). The change of planned happenstance skills and its association with career-related variables during school-to-work transition. International Journal for Educational and Vocational Guidance, 17(1), 19-38. https://doi.org/10.1007/s10775-016-9332-z
Yaşar, O.M., & Sunay, H. (2020). Career decidedness of college students. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 15(23), 1614-1624. https://doi.org/10.26466/opus.671754
Yiğit, S. (2018). Üniversite öğrencilerinde kariyer uyumu, toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin algılar ve kariyer kararsızlığı [Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
Yükseköğretim Bilgi Sistemi (2022). Eğitim birimlerine göre mezun sayıları. Erişim: 17.01.2023, https://istatistik.yok.gov.tr/

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Büşra Özkaya
0009-0004-0363-4778
Türkiye

Özlem Ulaş Kılıç ^*
0000-0002-2757-7905
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

16 Nisan 2023

Kabul Tarihi

14 Aralık 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 6 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.58501/kpdd.12842893

IZ

https://izlik.org/JA67XG98MU

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Özkaya, B., & Ulaş Kılıç, Ö. (2023). Eğitim Fakültesi Son Sınıf Öğrencilerinin Kariyer Kararlılığının Yordayıcıları: Kariyer Uyum Yetenekleri, Planlanmış Rastlantı Becerileri ve Toplumsal Cinsiyet Rolleri. Kariyer Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, 6(2), 66-85. https://doi.org/10.58501/kpdd.12842893

AMA

1.Özkaya B, Ulaş Kılıç Ö. Eğitim Fakültesi Son Sınıf Öğrencilerinin Kariyer Kararlılığının Yordayıcıları: Kariyer Uyum Yetenekleri, Planlanmış Rastlantı Becerileri ve Toplumsal Cinsiyet Rolleri. KPDD. 2023;6(2):66-85. doi:10.58501/kpdd.12842893

Chicago

Özkaya, Büşra, ve Özlem Ulaş Kılıç. 2023. “Eğitim Fakültesi Son Sınıf Öğrencilerinin Kariyer Kararlılığının Yordayıcıları: Kariyer Uyum Yetenekleri, Planlanmış Rastlantı Becerileri ve Toplumsal Cinsiyet Rolleri”. Kariyer Psikolojik Danışmanlığı Dergisi 6 (2): 66-85. https://doi.org/10.58501/kpdd.12842893.

EndNote

Özkaya B, Ulaş Kılıç Ö (01 Aralık 2023) Eğitim Fakültesi Son Sınıf Öğrencilerinin Kariyer Kararlılığının Yordayıcıları: Kariyer Uyum Yetenekleri, Planlanmış Rastlantı Becerileri ve Toplumsal Cinsiyet Rolleri. Kariyer Psikolojik Danışmanlığı Dergisi 6 2 66–85.

IEEE

[1]B. Özkaya ve Ö. Ulaş Kılıç, “Eğitim Fakültesi Son Sınıf Öğrencilerinin Kariyer Kararlılığının Yordayıcıları: Kariyer Uyum Yetenekleri, Planlanmış Rastlantı Becerileri ve Toplumsal Cinsiyet Rolleri”, KPDD, c. 6, sy 2, ss. 66–85, Ara. 2023, doi: 10.58501/kpdd.12842893.

ISNAD

Özkaya, Büşra - Ulaş Kılıç, Özlem. “Eğitim Fakültesi Son Sınıf Öğrencilerinin Kariyer Kararlılığının Yordayıcıları: Kariyer Uyum Yetenekleri, Planlanmış Rastlantı Becerileri ve Toplumsal Cinsiyet Rolleri”. Kariyer Psikolojik Danışmanlığı Dergisi 6/2 (01 Aralık 2023): 66-85. https://doi.org/10.58501/kpdd.12842893.

JAMA

1.Özkaya B, Ulaş Kılıç Ö. Eğitim Fakültesi Son Sınıf Öğrencilerinin Kariyer Kararlılığının Yordayıcıları: Kariyer Uyum Yetenekleri, Planlanmış Rastlantı Becerileri ve Toplumsal Cinsiyet Rolleri. KPDD. 2023;6:66–85.

MLA

Özkaya, Büşra, ve Özlem Ulaş Kılıç. “Eğitim Fakültesi Son Sınıf Öğrencilerinin Kariyer Kararlılığının Yordayıcıları: Kariyer Uyum Yetenekleri, Planlanmış Rastlantı Becerileri ve Toplumsal Cinsiyet Rolleri”. Kariyer Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, c. 6, sy 2, Aralık 2023, ss. 66-85, doi:10.58501/kpdd.12842893.

Vancouver

1.Büşra Özkaya, Özlem Ulaş Kılıç. Eğitim Fakültesi Son Sınıf Öğrencilerinin Kariyer Kararlılığının Yordayıcıları: Kariyer Uyum Yetenekleri, Planlanmış Rastlantı Becerileri ve Toplumsal Cinsiyet Rolleri. KPDD. 01 Aralık 2023;6(2):66-85. doi:10.58501/kpdd.12842893

Cited By

SPOR BİLİMLERİ FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN KARİYER UYUM YETENEĞİ DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ: ANKARA İLİ ÖRNEĞİ

Ankara Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.33689/spormetre.1366304

Ergenlerin, Okulda Öznel İyi Oluş ve Depresyon Anksiyete Stres Düzeylerinin Kariyer Uyum Yetenekleri Üzerine Etkisinin İncelenmesi

Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi

https://doi.org/10.31592/aeusbed.1461148

Türkiye’de Öğretmen Eğitiminde Toplumsal Cinsiyet: Bir Meta Sentez Çalışması

Anadolu Journal of Educational Sciences International

https://doi.org/10.18039/ajesi.1375674

Relationships among resilience, career adaptability and career decision self-efficacy in university students: a two-wave longitudinal mediation study

BMC Psychology

https://doi.org/10.1186/s40359-025-03456-8