Derleme

Bilişsel Davranışçı Terapi Yaklaşımına Dayalı Grupla Psikolojik Danışma Müdahaleleri: Bir Sistematik Gözden Geçirme

Cilt: 6 Sayı: 1 29 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

Bilişsel Davranışçı Terapi Yaklaşımına Dayalı Grupla Psikolojik Danışma Müdahaleleri: Bir Sistematik Gözden Geçirme

Öz

Bu çalışmanın temel amacı, 2015-2025 yılları arasında yayımlanan araştırmaları sistematik bir biçimde sentezleyerek; Bilişsel Davranışçı Terapi yaklaşımına dayalı grupla psikolojik danışma müdahalelerinin temel psikolojik bozukluklar üzerindeki semptomatik iyileştirme gücünü ve diğer müdahale yöntemleri karşısındaki durumunu incelemektir. PRISMA yönergesine uygun olarak yürütülen bu sistematik gözden geçirme kapsamında; ScienceDirect, Scopus, PubMed, WOS ve ULAKBİM veri tabanları taranmış, yetişkin örneklemle yürütülen ve etki büyüklüğü raporlanan, toplamda 1609 yetişkinle yürütülmüş 23 ampirik çalışma analiz edilmiştir. Çalışmada meta-analitik birleştirme yapılmamış; bulgular, çalışma tasarımları ve metodolojik özellikler dikkate alınarak narratif sentez yaklaşımı çerçevesinde yorumlanmıştır. İncelenen araştırmalarda Bilişsel Davranışçı Terapi yaklaşımına dayalı grupla psikolojik danışma müdahalelerinin, özellikle sosyal anksiyete bozukluğu ve majör depresif bozukluk üzerinde semptom iyileştirme oranının yüksek olduğu saptanmıştır. Bulgular; video konferans ve sanal gerçeklik gibi dijital uygulama formatlarının, geleneksel yüz yüze müdahalelerle klinik olarak benzer başarı düzeylerine sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca; öz-şefkat, farkındalık ve kültürel uyarlamaların standart BDT protokolleriyle harmanlanarak eklektik yaklaşımların benimsenmesinin tedavi çıktılarını ve katılımcı uyumunu güçlendirdiği görülmüştür. Sonuç olarak Bilişsel Davranışçı Terapi yaklaşımına dayalı grupla psikolojik danışma müdahalelerinin, psikopatolojik semptomları azaltmanın yanı sıra öz-saygı ve iş motivasyonu gibi pozitif değişkenleri de anlamlı düzeyde artırdığı belirlenmiştir. Elde edilen veriler, Bilişsel Davranışçı Terapi yaklaşımına dayalı grupla psikolojik danışma müdahalelerinin güncel literatürde kanıta dayalı, esnek ve teknolojiye uyarlanabilir güçlü bir grup müdahalesi yöntemi olma niteliğini sürdürdüğünü göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abeditehrani, H., Dijk, C., Dehghani Neyshabouri, M., & Arntz, A. (2024). Effectiveness of cognitive behavioral group therapy, psychodrama, and their integration for treatment of social anxiety disorder: A randomized controlled trial. Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry, 82, 101908. https://doi.org/10.1016/j.jbtep.2023.101908
  2. Alkan, D., Toprak, B., Çetinkaya Yıldız, E. & Görmez, V. (2024). Ergenlerde internet ve oyun bağımlılığına yönelik okul temelli bilişsel davranışçı terapi uygulamaları: Sistematik bir derleme. Journal of Cognitive-Behavioral Psychotherapy and Research, 13(1), 87–103. https://doi.org/10.5455/JCBPR.162598
  3. Aromataris, E., Lockwood, C., Porritt, K., Pilla, B., & Jordan, Z. (Eds.). (2024). JBI Manual for Evidence Synthesis. JBI. https://doi.org/10.46658/JBIMES-24-01
  4. Asano, K., Koike, H., Shinohara, Y., Kamimori, H., Nakagawa, A., Iyo, M., & Shimizu, E. (2017). Group cognitive behavioural therapy with compassion training for depression in a Japanese community: A single-group feasibility study. BMC Research Notes, 10(1), 670. https://doi.org/10.1186/s13104-017-3003-0
  5. Aslan, R. (2023). İntı̇har gı̇rı̇şı̇mı̇nde bulunan depresyon tanılı bı̇reylere çevrimiçi uygulanan bı̇lı̇şsel davranışçı terapı̇nı̇n ı̇ntı̇har düşüncesı̇, bı̇lı̇şsel esneklı̇k ve umutsuzluk üzerine etkililiği randomı̇ze kontrollü çalışma [Yayımlanmış doktora tezi]. Aydın Adnan Menders Üniversitesi.
  6. Beck A. T. (1970). Cognitive therapy: Nature and relation to behavior therapy. Behavior Therapy, 1(2), 184–200. https://doi.org/10.1016/S0005-7894(70)80030-2
  7. Beck, J. S. (2020). Cognitive behavior therapy: Basics and beyond. (3rd ed.). New York: Guilford Press. Bernstein, E. R., & Christner, R. W. (2016). Cognitive-behavioral group therapy. In C. Haen & S. Aronson (Eds.), The handbook of child and adolescent group therapy: A practitioner’s reference (pp. 110–123). Routledge.
  8. Bryde Christensen, A., Pavlo, A. J., Davidson, L., Poulsen, S., Reinholt, N., Hvenegaard, M., ... & Arnfred, S. (2023). Does one treatment benefit all? Patients’ experiences of standardized group CBT for anxiety and depression. Current Psychology, 42(20), 16815-16829. https://doi.org/10.1007/s12144-022-02820-w

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikolojik danışmanlık, Psikoterapi Uygulama ve Araştırmaları

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

29 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

9 Ocak 2026

Kabul Tarihi

2 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 6 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Atıcı, İ., & Öz Soysal, F. S. (2026). Bilişsel Davranışçı Terapi Yaklaşımına Dayalı Grupla Psikolojik Danışma Müdahaleleri: Bir Sistematik Gözden Geçirme. Klinik ve Ruh Sağlığı Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, 6(1), 1-24. https://izlik.org/JA65RA54TK
AMA
1.Atıcı İ, Öz Soysal FS. Bilişsel Davranışçı Terapi Yaklaşımına Dayalı Grupla Psikolojik Danışma Müdahaleleri: Bir Sistematik Gözden Geçirme. KRSPDD. 2026;6(1):1-24. https://izlik.org/JA65RA54TK
Chicago
Atıcı, İlayda, ve Fatma Selda Öz Soysal. 2026. “Bilişsel Davranışçı Terapi Yaklaşımına Dayalı Grupla Psikolojik Danışma Müdahaleleri: Bir Sistematik Gözden Geçirme”. Klinik ve Ruh Sağlığı Psikolojik Danışmanlığı Dergisi 6 (1): 1-24. https://izlik.org/JA65RA54TK.
EndNote
Atıcı İ, Öz Soysal FS (01 Haziran 2026) Bilişsel Davranışçı Terapi Yaklaşımına Dayalı Grupla Psikolojik Danışma Müdahaleleri: Bir Sistematik Gözden Geçirme. Klinik ve Ruh Sağlığı Psikolojik Danışmanlığı Dergisi 6 1 1–24.
IEEE
[1]İ. Atıcı ve F. S. Öz Soysal, “Bilişsel Davranışçı Terapi Yaklaşımına Dayalı Grupla Psikolojik Danışma Müdahaleleri: Bir Sistematik Gözden Geçirme”, KRSPDD, c. 6, sy 1, ss. 1–24, Haz. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA65RA54TK
ISNAD
Atıcı, İlayda - Öz Soysal, Fatma Selda. “Bilişsel Davranışçı Terapi Yaklaşımına Dayalı Grupla Psikolojik Danışma Müdahaleleri: Bir Sistematik Gözden Geçirme”. Klinik ve Ruh Sağlığı Psikolojik Danışmanlığı Dergisi 6/1 (01 Haziran 2026): 1-24. https://izlik.org/JA65RA54TK.
JAMA
1.Atıcı İ, Öz Soysal FS. Bilişsel Davranışçı Terapi Yaklaşımına Dayalı Grupla Psikolojik Danışma Müdahaleleri: Bir Sistematik Gözden Geçirme. KRSPDD. 2026;6:1–24.
MLA
Atıcı, İlayda, ve Fatma Selda Öz Soysal. “Bilişsel Davranışçı Terapi Yaklaşımına Dayalı Grupla Psikolojik Danışma Müdahaleleri: Bir Sistematik Gözden Geçirme”. Klinik ve Ruh Sağlığı Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, c. 6, sy 1, Haziran 2026, ss. 1-24, https://izlik.org/JA65RA54TK.
Vancouver
1.İlayda Atıcı, Fatma Selda Öz Soysal. Bilişsel Davranışçı Terapi Yaklaşımına Dayalı Grupla Psikolojik Danışma Müdahaleleri: Bir Sistematik Gözden Geçirme. KRSPDD [Internet]. 01 Haziran 2026;6(1):1-24. Erişim adresi: https://izlik.org/JA65RA54TK