The Effect of the Production and Marketing Strategies of Food Companies on their Business Performance during the Covid-19 Pandemic

Öz

The aim of this study is to determine the effect of the production and marketing strategies of food companies on
their production performance during the COVID-19 pandemic. To that end, a questionnaire was administered to
126 business managers operating in the food sector in Ordu. Data were analyzed using factor analysis, correlation
analysis, and regression analysis. According to the results, speed, cost, and flexibility (subdimensions of
production strategies) were highly and positively correlated with business performance. Quality was moderately
and positively correlated with business performance. Price and distribution (subdimensions of marketing
strategies) were highly and positively correlated with business performance. Marketing research and promotion
were moderately and positively correlated with business performance. According to the results of the simple linear
regression analysis, both production and marketing strategies had a positive effect on business performance. Cost
and speed (subdimensions of production strategies) and distribution and price (subdimensions of marketing
strategies) had significantly positive effects on business performance. Food business managers who want to
increase business performance during the epidemic; in particular, it can be suggested that they should give
importance to fast product delivery, an effective promotion work and an effective distribution process. In addition,
it can be concluded that high profitability can be achieved by keeping the cost at a certain level in this period.

Anahtar Kelimeler

• Production strategies
• Marketing strategies
• Business performance
• Covid-19
• Coronavirus

Covid-19 Salgın Döneminde Gıda İşletmeleri Üretim ve Pazarlama Stratejilerinin İşletme Performansı Üzerine Etkisi

Öz

Bu çalışmanın amacı, gıda işletmelerinin Covid-19 salgın döneminde uyguladıkları üretim ve pazarlama
stratejilerinin üretim performansları üzerine etkisinin ölçülmesidir. Bu amaçla Ordu ilinde gıda sektöründe faaliyet
gösteren 126 işletme yöneticisine anket uygulanmıştır. Verilerin analiz edilmesinde faktör analizi, korelasyon
analizi ve regresyon analizleri uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre; üretim stratejilerinin alt boyutlarından
hız, maliyet ve esneklik boyutları ile işletme performansı arasında yüksek düzeyde pozitif yönlü; kalite boyutu ile
işletme performansı arasında ise orta düzeyde pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Pazarlama stratejilerinin
alt boyutlarından fiyat ve dağıtım boyutları ile işletme performansı arasında yüksek düzeyde pozitif yönlü;
pazarlama araştırması ve tutundurma boyutları ile işletme performansı arasında ise orta düzeyde pozitif yönlü
anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Yapılan basit doğrusal regresyon analizleri sonucunda hem üretim stratejisinin
hem de pazarlama stratejisinin işletme performansı üzerinde pozitif etkisi bulunmuştur. Üretim stratejilerinin alt
boyutlarından maliyet ve hızın, pazarlama stratejilerinin alt boyutlarından ise dağıtım ve fiyatın işletme
performansı üzerinde pozitif yönde anlamlı etkileri olduğu gözlemlenmiştir. Salgın döneminde işletme
performansını artırmak isteyen gıda işletmeleri yöneticilerinin; özellikle hızlı ürün teslimatına, etkili bir
tutundurma çalışmasına ve etkin bir dağıtım sürecine önem vermeleri gerektiği önerilebilir. Ayrıca bu dönemde
maliyet belirli bir seviyede tutularak yüksek karlılık elde edilebileceği sonucuna varılabilir

Anahtar Kelimeler

• Üretim Stratejileri
• Pazarlama Stratejileri
• İşletme Performansı
• Covid-19
• Koronavirüs

Kaynakça

1. Amoako-Gyampah, K. ve Acquaah, M. (2008). Manufacturing strategy, competitive strategy and firm performance: an empirical study in a developing economy environment, International Journal of Production Economics, 111, 575-592.
2. Bektas, M. ve Erkal, P. (2015). Toxicity behaviors in organizations: study of reliability and validity of toxic emotional experiences scale, Research Journal of Business and Management, 2(4), 519-529
3. Buzrul, S. (2021). Covid-19 Pandemisinin gıda sektörüne etkileri, B. Pakdemirli, H.Ö. Sivritepe, Z. Bayraktar, S. Takmaz, (Ed.), Pandemi Sonrası Yeni Nesil Tarım içinde (137-148 ss.) Sonçağ Akademi, ISBN:978-625-7333-72-6
4. Bülbül, H. (2003). Rekabet üstünlüğü sağlamada ürün ve süreç yeniliği: bilişim teknolojileri uygulaması (Yayınlanmamış doktora tezi), Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
5. Büyüköztürk Ş. (2002). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı, 2.Baskı, Pegem Yayıncılık, Ankara
6. Büyüköztürk, Ş. (2014). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı, Pegem Akademi, Ankara
7. Cleveland, G., Schroeder, R. G. ve Anderson, J.C. (1989). A theory of production competence, Decision Sciences, 20(4), 655-668.
8. Fıeld, A. (2013). Discovering statistics using IBM SPSS statistics, UK: Sage, London

9. Güleş, H.K. ve Bülbül, H. (2004). Yenilikçilik, işletmeler için stratejik rekabet aracı, Ankara: Nobel yayınları
10. Güleş, H. K. ve Özilhan, D. (2010). Kaynak temelli teori bağlamında üretim ve pazarlama stratejilerinin işletme performansı üzerine etkisinin incelenmesi, Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 10 (19), 477-490
11. Güleş, H.K. ve Türkmen, M. (2010). Küçük ve orta ölçekli işletmelerde üretim stratejisi, Niğde Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 3(2), 35-47.
12. Hair J.F., Anderson R.E., Tatham R.L. ve Black, W.C. (1998). Multivariate data analysis, 5th Edition, Prestice Hall International, Inc, New Jersey.
13. İslamoğlu, A. H. ve Alnıaçık, Ü. (2014). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri, Beta Yayın Dağıtım, İstanbul
14. Gelmez, E. ve Çağlıyan, V. (2019). Üretim ve pazarlama yeteneklerinin işletme performansına etkisi: Konya ayakkabı kümesi üzerine bir araştırma, Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8 (Ek Sayı 1): 1033-1054
15. Joensuu-Salo, S., Kirsti, S. ve Salla, K. (2016). The ımpact of market orientation and marketing capability on business performance with ınternationalized SMEs, Proceedings of the Research in Entrepreneurship and Small Business Conference, https://www.theseus.fi/handle/10024/122179, Erişim Tarihi: 03.03.2017.
16. Kotler, P. ve Armstrong, G. (1991). Principles of marketing, Prentice Hall, New Jersey
17. Larue, B. (2020). Labor issues and Covid-19, Canadian Journal of Agricultural Economy, 68, 231-237
18. Mucuk, İ. (2000). Pazarlama ilkeleri, 12.Basım, Türkmen Kitabevi, İstanbul
19. Oluç, M. (1990). Halkla ilişkiler ve duyurum, Pazarlama Dünyası, Ocak-Şubat, 4(19), 3-15
20. Özgüçlü, A.K. (2019). Pazarlama yetkinliğinin işletme performansına etkisi: Nevşehir’deki konaklama işletmeleri üzerine bir araştırma (Yüksek lisans tezi), Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Nevşehir
21. Özilhan, D. (2010). Kaynak temelli teori bağlamında üretim ve pazarlama stratejilerinin işletme performansı üzerine etkisi: Türkiye’de faaliyet gösteren yabancı sermayeli şirketlerde bir uygulama (Yüksek lisans tezi), Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya
22. Öztürk, D. ve Tekin, M. (2020). Tedarik zinciri yönetiminin işletme performansı üzerindeki etkisi: Gıda sektöründe bir uygulama, Research Journal of Business and Management (RJBM), 7(2), 56-66.
23. Phillips, L.W., Chang, D. R. ve Buzzell, R. D. (1983). Product quality, cost position and business performance: a test of some key hypotheses, Journal of Marketing, 47(2), 26-43.
24. Slack, N. (1987). The flexibility of manufacturing systems, International Journal of Operations & Production Management, 7(4), 35-45 Tavşancıl, E. (2002). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi, Nobel Yayıncılık, Ankara
25. Üreten, S. (2002). Üretim/İşlemler yönetimi: stratejik kararlar ve karar modelleri, 3. Baskı, Gazi Kitabevi, Ankara
26. Yükselen, C. (2015). Pazarlama ilkeler-yönetim- örnek olaylar, Detay Yayıncılık, Ankara.
27. Zeyrek Şirin, E. (2019). Vizyoner liderlik davranışlarının işletme performansına etkileri: bir uygulama (Yüksek lisans tezi), İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul