Akademik Türkçe İçeriklerinde Üstsöylem Belirleyicilerin Görünümleri

Ramazan Şimşek; Teymur Erol

doi:10.33437/ksusbd.1325683

Akademik Türkçe İçeriklerinde Üstsöylem Belirleyicilerin Görünümleri

Öz

Hedef kitle ve söylemin kaynağı arasındaki bildirişim dil bilimsel yapılar aracılığıyla çok değişkenli bir yapıya bürünür. Bu yapısal süreç hedef kitleye gönderilen bildirimlerin ikna ediciliği, inandırıcılığı ve kabul edilebilirliği üzerinden şekillenmektedir. Akademik amaçlarla geliştirilen söylemde mesajların şekillendirilmesi, hiyerarşik sıralaması ve organizasyonu üstsöylem belirleyiciler aracılığı ile sağlanmaktadır. Üstsöylem belirleyiciler aracılığıyla yazar anlatmak istediği temel mesajları vurgulayıp muhatabını olumlu veya olumsuz bir kanıya ikna etmeye çalışabilir. Üstsöylem belirleyiciler ile ilgili son yıllarda yapılan çalışmalar dikkat çekmektedir. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışmasının kullanıldığı bu araştırmada da akademik Türkçe eğitiminde kullanılan materyallerde üstsöylem belirleyicilerin görünümlerinin ve türlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu çerçevede araştırmanın verisini oluşturan içerikler derlem tabanlı araçlarda kullanılacak formata dönüştürülerek veri tabanı inşa edilmiştir. İncelenen veri tabanı aracılığı ile akademik Türkçe eğitiminde kullanılan içeriklerde üstsöylem belirleyicilerin dengeli dağılmadığı saptanmış olup bağlayıcı türündeki etkileşimli üstsöylem belirleyicilerin baskın olduğu gözlenmiştir. Akademik gayelerle yabancı dil olarak Türkçe öğrenen bireylerin anlama ve anlatma becerilerinde oluşturacağı yansımalar üzerinde durulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akbaş, E. & Hatipoğlu, Ç. (2018). Metadiscourse variations across academic genres: Rhetorical preferences in textual and interpersonal markers. Educational Sciences: Theory and Practice, 18, 767–775. doi: 10.12738/estp.2018.4.0001
Crismore, A. (1989). Talking with readers: metadiscourse as rhetorical act. Peter Lang
Crismore, A., Markkanen, R. & Steffensen, M. S. (1993). Metadiscourse in persuasive writing: A study of texts written by American and Finish university students. Written Communication, 10(1), 39-71
Crowhurst, M. (1990). Teaching and learning the writing of persuasive/argumentative discourse. Canadian Journal of Education, 15(4), 348-359.
Dağ Tarcan, Ö. (2017). Türkçe bilimsel metinlerde etkileşimli üstsöylem belirleyicileri. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 176-194.
Fraser, B. (1999). What are discourse markers? Journal of Pragmatics, 31(7), 931-952.
Hyland, K. (2000). Disciplinary discourses: social interactions in academic writing. Longman
Hyland, K. (2005). Metadiscourse exploring interaction in writing. Continuum.

Hyland, K., ve Tse, P. (2004). Metadiscourse in academic writing: A reappraisal. Applied Linguistics, 25(2), 156-177. https://doi.org/10.1093/applin/25.2.156
Kan, M. O. (2016). The use of interactional metadiscourse: A comparison of articles on Turkish education and literature. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 16(5), 1639–1648.
Kennedy, G. (1998). An introduction to corpus linguistics. Longman.
Karatay, H., Kartallıoğlu, N., İpek, O., Karabuğa, H., Güngör, H., Tekin, G. & Kaya, S. (2019). Akademik Türkçe. H. Karatay (Ed.). Pegem Akademi Yayınları
Kerimoğlu, C. (2014). Kuram ve uygulamalarla dilbilim, göstergebilim ve Türkoloji-Genel dilbilime giriş. Pegem Akademi.
Kocaman, A., Özsoy, S., & İmer, K. (2011). Dilbilim Sözlüğü. Boğaziçi Üniversitesi Yayınları.
Kurudayıoğlu, M. & Çimen, L. (2020). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin akademik yazılarında etkileşimli üstsöylem belirleyicilerinin kullanımı. OPUS International Journal of Society Researches, 16(31), 3899-3923.
Leech, G. (1991). The state-of-the-art in corpus linguistics. In K. Aijmer & B. Altenberg (eds) English Corpus Linguistics, Studies in Honour of Jan Svartvik. Longman, 8-29.
Maschler, Y. & Deborah S. (2015). Discourse markers: language, meaning, and context. The Handbook of Discourse Analysis. Deborah T., Heidi E. H. & Deborah,S. (Eds.). Chichester, UK: John Wiley & Sons Ltd. 189-221.
McEnery, T., Xioa, R. & Tono, Y. (2006). Corpus-based language studies -an advanced resource book. London: Routledge.
Mauranen, A. (1993). Cultural differences in academic rhetoric: A textlinguistic study. Frankfort am Main: Peter Lang Publisher
Paltridge, B. (2006). Discourse analysis: An introduction. Continuum
Schiffrin, D. (1987). Discourse nûrjrkers. Cambridge University Press.
Soyşekerci, G., Aydın Öztürk, E. & İşeri, K. (2022). Lisansüstü tezlerin sonuç bölümlerinde üstsöylem belirleyicileri. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi, 7(2): 766-794.
Şimşek, R. (2021). Derlem dilbilim ve derleme kuramsal bir bakış. Turkish Studies-Language, 16(3), 2021-2036. https://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.51828
Uçan, S. (2019). Durum çalışması araştırması. S. Şen & İ. Yıldırım (Ed.), Eğitimde Araştırma Yöntemleri içinde (227-248). Nobel Akademik Yayıncılık.
Uzun, L. (2002). Dilbilim alanında Türkçe yazılan araştırma yazılarında metin dünyasına ilişkin düzenlemeler. L. Uzun & E. Huber (Ed.), Türkçede bilgi yapısı ve bilimsel metinler. Die Blaue Eule
Vande Kopple, W. J. (1985). Some explatory discourse on metadiscourse. College Composition and Communication, 36(1), 82-93.
Vardar, B. (2002). Açıklamalı dilbilim terimleri sözlüğü. İstanbul: Multilingual Yayınları.
Williams, J. M. (1981). Ten Lessons in Clarity and Grace. University of Chicago Press. Yin, R. (2018). Case study research and application (6.bs). Thousand Oaks, Sage Publication Zeyrek, D. (2009). Türkçe söylem işaretleme çalışması: ODTÜ-MEDİD. http://medid.ii.metu.edu.tr/ yayinlar/zeyrek09_turkce.pdf, Erişim Tarihi: 15.06.2023.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Alan Eğitimleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ramazan Şimşek ^*
0000-0002-8295-8903
Türkiye

Teymur Erol
0000-0003-1738-0858
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

31 Ağustos 2023

Yayımlanma Tarihi

31 Ağustos 2023

Gönderilme Tarihi

11 Temmuz 2023

Kabul Tarihi

24 Ağustos 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 20 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.33437/ksusbd.1325683

IZ

https://izlik.org/JA35RY83DN

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Şimşek, R., & Erol, T. (2023). Akademik Türkçe İçeriklerinde Üstsöylem Belirleyicilerin Görünümleri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(2), 393-403. https://doi.org/10.33437/ksusbd.1325683

AMA

1.Şimşek R, Erol T. Akademik Türkçe İçeriklerinde Üstsöylem Belirleyicilerin Görünümleri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023;20(2):393-403. doi:10.33437/ksusbd.1325683

Chicago

Şimşek, Ramazan, ve Teymur Erol. 2023. “Akademik Türkçe İçeriklerinde Üstsöylem Belirleyicilerin Görünümleri”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 20 (2): 393-403. https://doi.org/10.33437/ksusbd.1325683.

EndNote

Şimşek R, Erol T (01 Ağustos 2023) Akademik Türkçe İçeriklerinde Üstsöylem Belirleyicilerin Görünümleri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 20 2 393–403.

IEEE

[1]R. Şimşek ve T. Erol, “Akademik Türkçe İçeriklerinde Üstsöylem Belirleyicilerin Görünümleri”, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 20, sy 2, ss. 393–403, Ağu. 2023, doi: 10.33437/ksusbd.1325683.

ISNAD

Şimşek, Ramazan - Erol, Teymur. “Akademik Türkçe İçeriklerinde Üstsöylem Belirleyicilerin Görünümleri”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 20/2 (01 Ağustos 2023): 393-403. https://doi.org/10.33437/ksusbd.1325683.

JAMA

1.Şimşek R, Erol T. Akademik Türkçe İçeriklerinde Üstsöylem Belirleyicilerin Görünümleri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023;20:393–403.

MLA

Şimşek, Ramazan, ve Teymur Erol. “Akademik Türkçe İçeriklerinde Üstsöylem Belirleyicilerin Görünümleri”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 20, sy 2, Ağustos 2023, ss. 393-0, doi:10.33437/ksusbd.1325683.

Vancouver

1.Ramazan Şimşek, Teymur Erol. Akademik Türkçe İçeriklerinde Üstsöylem Belirleyicilerin Görünümleri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Ağustos 2023;20(2):393-40. doi:10.33437/ksusbd.1325683

Cited By

YABANCILARA TÜRKÇE ÖĞRETİMİ DERS KİTAPLARINDA “BEN” VE “BİZ”: BİR ÜSTSÖYLEM ÇÖZÜMLEMESİNDE KÜLTÜREL YANSIMALAR

Türkbilig

https://doi.org/10.59257/turkbilig.1451198

THE ACADEMIC PUBLIC COMMUNICATION OF THE CONCEPT OF FAMILY: A BIBLIOMETRIC APPROACH TO THE 2025 THESIS LITERATURE IN TÜRKİYE

Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi

https://doi.org/10.16953/deusosbil.1741398

DEDE KORKUT HİKÂYELERİNDE KATILIM BELİRLEYİCİLERİNİN ÜSTSÖYLEMSEL İŞLEVİ

International Journal Of Turkish Literature Culture Education

https://doi.org/10.7884/teke.1785562

AFET VE RİSK DERGİSİ ARAŞTIRMA MAKALESİ ÖZETLERİNDE KAÇINMALARIN VE GÜÇLENDİRİCİLERİN KULLANIMI: TOPLUM(DİL)BİLİMSEL BİR İNCELEME

Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.21550/sosbilder.1879724