1927 NÜFUS SAYIMINA GÖRE NİĞDE'NİN DEMOĞRAFİK YAPISI

Yıl 2025, Cilt: 22 Sayı: 1, 233 - 240, 30.04.2025

Murat Akgümüş

https://doi.org/10.33437/ksusbd.1496473

Öz

Nüfusun sayımları; nüfusun cinsiyeti, yaşı, medeni durumunun, dili, dini, coğrafyası, ekonomik durumu, mesleki özellikleri değişim ve gelişiminin izlenmesi açısından önemli bir kaynaktır. Nüfus sayımları, ülkelerin insan ve mali kaynaklarını etkin ve verimli kullanılmasını sağlar. Ülkeler, vatandaşlarının kalkınmasına yönelik kalkınma projelerini ve doğal kaynak kullanımını, sermaye birikimini, ekonomik, sosyal ve kültürel yatırımları nüfuslarına göre belirler. Bu amaç doğrultusunda Cumhuriyet döneminin ilk nüfus sayımı 28 Ekim 1927 tarihinde yapılmıştır. 1935 yılında yapılan nüfus sayımıyla birlikte Türkiye’de nüfus sayımları beş yılda bir yapılmaya başlandı. Cumhuriyet döneminde modern yönetmelerle yapılan nüfus sayımları sayesinde Türkiye nüfusunun çeşitli özellikleri tespit edilmiştir. Ülkemiz, ülke kaynaklarının kullanımına ve beşeri yatırımlara nüfus sayımlarına göre yön verilmiştir. 1927 yılından bu yana yapılan nüfus sayımlarında Türkiye nüfusunun niteliğinin ve sayısının arttığı tespit edilmiştir.
Bu çalışmada 1927 nüfus sayımına göre, Niğde nüfusunun, kırsal dağılımı, kentsel dağılımı, dili, dini, yaş gurupları, medeni durumu, okuryazarlığı ve engellilik durumu incelenmiştir. Bu makale giriş ve konuya ilişkin bölümlerden oluşmaktadır. Bu çalışma Başbakanlık Umum Müdürlüğü tarafından yayınlanan 1927 yılı Umumi Nüfus Tahririnin ayrıntılı bir şekilde incelip, değerlendirilmesi suretiyle oluşturulmuştur. Bu makalede nitel araştırma yöntemi kullanıldığı için kapsamlı bir doküman incelemesi yapılmıştır. Bu çalışma 1927 nüfus sayımına göre Niğde’nin demografik yapısını kapsamlı bir şekilde ortaya koymak amacıyla hazırlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Nüfus Sayımı , Niğde’nin Demografik Yapısı , Cumhuriyet Dönemi vb.

Etik Beyan

Bu çalışma hazırlanırken herhangi bir anket, görüşme yapılmadığından etik beyanı alınmamıştır.

Destekleyen Kurum

Bu çalışma bireysel araştırma neticesinde oluşturulmuş olup, herhangi bir kurumdan destek alınmamıştır.

Proje Numarası

Bu makale bir projeye dayalı olarak yazılmamıştır.

Teşekkür

Bu çalışma bireysel araştırma neticesinde hazırlandığından, herhangi bir kişi veya kuruluşun katkısı olmamıştır. Dolayısıyla bu çalışmada teşekkür yazısına yer verilmemiştir.

Kaynakça

• Akgümüş, M. (2023). Demokrat Parti Dönemi’nde Kayseri (1950-1960). [Basılmış Doktora Tezi], Erciyes Üniversitesi.
• Aksaray Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, (2024, 17 Aralık). Aksaray İlimizin Tarihçesi. https://aksaray.csb.gov.tr/tarihce-i-96424
• Atatürk Araştırma Merkezi (2006). Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri. Cilt: I-III, Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları.
• Aybar, C. (1937). Türkiye İkinci Nüfus Sayımı Beynelmilel İstatistik Enstitüsünün 1936 Atina İçtimasında Arzedilen Fransızca Tebliğin Tercümesidir. Başvekâlet Matbaası.
• T.C. Başbakanlık İstatistik Umum Müdürlüğü. (1929). 1927 Umumi Nüfus Tahriri, Fasikül: I. Ankara: Hüsnütabiat Matbaası.
• T.C. Başbakanlık İstatistik Umum Müdürlüğü. (1929). 1927 Umumi Nüfus Tahriri, Fasikül: II. Ankara: Hüsnütabiat Matbaası.
• T.C. Başbakanlık İstatistik Umum Müdürlüğü. (1929). 1927 Umumi Nüfus Tahriri, Fasikül: III. Ankara: Başvekâlet Müdevvenat Matbaası.
• T.C. Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü Müdürlüğü. (1970). 1927 Tarım Sayımı. Ankara: Devlet İstatistik Enstitüsü Matbaası.
• T.C. Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü Müdürlüğü. (1969). 1927 Sanayi Sayımı. Ankara: Devlet İstatistik Enstitüsü Matbaası.
• Dinç, G. (2007). Cumhuriyet’in İlk Nüfus Sayımına Göre Antalya’nın Demografik Yapısı. Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları Dergisi, Sayı 12, 73-75.
• Erdoğan, H. & Pişkin Ç. (2020). Demokrat Parti Dönemi İktidar-Muhalefet Çekişmesinin Bir Ürünü: Nevşehir’in İl, Kırşehir’in İlçe Olması. Nevşehir Hacıbektaş Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 10, Sayı: 2, 577-578.
• Irmak, Y. (2024). 1927 Nüfus Sayımına Göre Erken Cumhuriyet Döneminde Isparta’nın Demografik Yapısı. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı: 2, 361.
• Kara, H. & Yuca, S. (2010). Cumhuriyetin İlk Nüfus Sayımına Göre Iğdır’da Demografik Yapı. History Studies, Cilt: 2/3, 245.
• Kaştan, Y. (2006). Cumhuriyet Döneminde Nüfus Hareketlerinin Fonksiyonu. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt 7, Sayı 1, 66-70.
• Kodal, T. (2009). Türkiye Cumhuriyeti’nin İlk Nüfus Sayımında Çorum Vilayetinin Nüfus Özellikleri. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 19, Sayı 1, 233-258.
• Koylu, Z. & Erdinç C. U. (2021). 1927 Nüfus Sayımına Göre Eskişehir. Ankara Üniversitesi Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, Sayı 68, 498-499.
• Oflaz, M. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, (2024, 28 Mart). Niğde. https://islamansiklopedisi.org.tr/nigde adresinden alındı.
• Öztürk, İ. (1995). Niğde Sancağı’nın İradi ve Demografik Yapısı. [Basılmış Yüksek Lisans Tezi], Erciyes Üniversitesi.
• Özkan, S. (1986). Cumhuriyet Döneminde Niğde (1923-1986). [Basılmış Yüksek Lisans Tezi], Ankara Üniversitesi.
• Semiz, Y. (2010). 1923-1950 Döneminde Türkiye’de Nüfusu Arttırma Gayretleri ve Mecburi Evlendirme Kanunu (Bekârlık Vergisi). Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Sayı: 27, 439.
• Sertel S. (2014). Türkiye Cumhuriyeti'nin İlk Genel Nüfus Sayımına Göre Dersim Bölgesinde Demografik Yapı. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 24, Sayı 1, 269.
• Şehitoğlu, M. & Erdoğan N. (2019). 1927 Genel Nüfus Sayımı Verileri Işığında Hakkâri. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 8 Sayı: 1, 37.
• Tamer, A. & Bozbeyoğlu Ç. A. (2004). 1927 Nüfus Sayımının Türkiye’de Ulus Devlet İnşasındaki Yeri: Basında Yansımaları. Nüfus Bilim Dergisi, Cilt 26, 77-78, 82-83.
• T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Niğde İl Tarım ve Orman Müdürlüğü. (2024, 28 Mart). Niğde’yi Tanıyalım. https://nigde.tarimorman.gov.tr/Menu/10/Nigdeyi-Taniyalim adresinden alındı.
• Toroğlu, E. (2006). Niğde İli Yerleşmeleri ve Lokasyon Planlaması. [Basılmış Doktora Tezi], Ankara Üniversitesi.
• Tuğluoğlu, F. (2012). Türkiye Cumhuriyeti’nin İkinci Nüfus Sayımı, 20 İlkteşrin 1935 (Ne Bir Eksik Ne bir Fazla). Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi, Cilt: 12, Sayı: 25, 61.
• Toprak, Z. (1991). Cumhuriyet Ankara’sında İlk Nüfus Sayımı (Tecrübe Tahriri-1927). Ankara Dergisi, Cilt: 1, Sayı: 2, 1.
• Tunçay, M. (1983). Türkiye’de Nüfus be Nüfus Sorunu. Cumhuriyet Dönemi Türk Ansiklopedisi, 1563.
• Yılmaz, Y. ve Karadeniz V. (2021). Türkiye Cumhuriyeti’nin İlk Nüfus Sayımına Göre Amasya İlinin Demografik Yapısı. Oltu Beşeri ve Sosyal Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt: 2, Sayı: 1, 37.
• Yuca S. (2011). Cumhuriyet Dönemi’nin İlk Nüfus Sayımına Göre Muş İlinin Nüfus Özellikleri. Akademik Bakış Dergisi, Sayı 24, 14-16.
• Yüceuluğ, R. (1966). Demografi. Eğitim Merkezi Yayınları.