Ebeveynlerin Dijital Oyun Bağımlılıklarının Araştırılması: Betimsel Bir Çalışma

Rasim Babahanoğlu

Ebeveynlerin Dijital Oyun Bağımlılıklarının Araştırılması: Betimsel Bir Çalışma

Öz

Dijital bağımlılık çağımızın en önemli sorunlarından birisidir. Öyle ki davranışsal bağımlılık türü olarak dijital bağımlılık tüm yaş gruplarından bireyleri etkilemektedir. Tüm bağımlılık biçimlerinde olduğu gibi dijitale bağımlı olan bireyler bu davranışını kontrol etmekte zorlanmaktadır. Dijital bağımlılık türleri içerisinde en yaygınlarından birisi olan oyun bağımlılığı da çocuk, gen, yetişkin her yaştan bireyin karşı karşıya kalabileceği bir sorundur. Oyunda geçirilen süreler kişinin günlük yaşamında önemli bir yer tutmanın yanında başkalarıyla ilişkilerini de olumsuz etkilemektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı ebeveynlerinin dijital oyun bağımlılıkları düzeyini tespit etmektir. Araştırmanın verileri kişisel bilgi formu ve “Yetişkin Oyun Bağımlılığı Ölçeği” kullanılarak elde edilmiştir. Örneklem grubu araştırmaya gönüllü olarak katılan 396 kişiden oluşmaktadır. Elde edilen veriler SPSS 25 paket programına aktarılmış, verilerin analizinde t-testi ve Varyans (ANOVA) analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, katılımcıların hafif ve orta düzeyde sorunlu kabul edilebilecek biçimde dijital oyun bağımlısı oldukları saptanmıştır. Ayrıca, katılımcıların eğitim durumu, günlük dijital oyun oynama süresi ve günlük çocuğuna/ailesine ayırdığı süre değişkenlerine göre dijital oyun bağımlılık düzeyleri gruplar arasında farklılaşırken, cinsiyet, yaş, gelir durumu ve sosyal etkinliklere ayrılan süre değişkenleri ile dijital oyun bağımlılığı düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK 2209A

Etik Beyan

Herhangi kişisel bir çıkar çatışması yoktur.

Kaynakça

Akçay, D. (2020). Ebeveynlerin çocukların dijital video oyunları bağımlılığı karşısında tutum ve davranışları. Middle Black Sea Journal of Communication Studies, 5(2), 65-71.
Aküzüm, C., Boğa-Baran, E. ve Çelebi, S. (2022). Okul öncesi dönemde ebeveyn tutumları ile dijital oyun bağımlılığı eğilimi arasındaki ilişki. Turkish Studies, 17(3), 427-458. https://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.61958
Arslan, A. (2019). Ortaöğretim öğrencilerinin dijital bağımlılık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi: Sivas İli Örneği. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi (GEBD), 5(2), 63-80.
Arıcı Doğan, D. ve Döğer, S. S. (2023). Annelerin dijital ebeveynlik tutumları ile aile-çocuk internet bağımlılığı arasındaki ilişkinin incelenmesi. International Journal of Social Sciences and Education Research, 9 (1), 1-14. DOI: https://doi.org/10.24289/ijsser.1181453
Arslankoç, S., Doruk, Ç. S. ve Koçak, O. (2023). Dijital bağımlılık ve öz-kontrol ilişkisinde psikolojik sağlamlığın aracı rolü. Dicle Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstisü Dergisi, 34, 467-495.
Aydoğdu Karaaslan, İ. (2015). Dijital oyunlar ve dijital şiddet farkındalığı: Ebeveyn ve çocuklar üzerinde yapılan karşılaştırmalı bir analiz. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(36), 806-818. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ikad/issue/57520/739439
Babahanoğlu, R. (2022). Sosyal hizmette dezavantajlı/Risk altındaki gruplar. Doğan H. (Ed.), Dezavantajlı/Risk altındaki gruplar: davranışsal bağımlılığı olan bireyler İçinde .(ss. 115-140). Nika Yayınevi.
Boshele Aydoğan, F. (2023). Popüler kültür medya ve dijitalleşme. Ankara, TRT Yayınları.

Birol, S. Ş. ve Birol, E. (2022). Ebeveynlerin dijital oyun içeriklerine dair farkındalık düzeyleri ve bilgi birikimlerinin mevcut ölçme araçları ile ölçümü. Bağımlılık Dergisi, 23(4):530-535.
Budak, K. S. ve Işıkoğlu, N. (2022). Dijital oyun bağımlılık eğilimi ve ebeveyn rehberlik stratejileri ölçeklerinin geliştirilmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 55(3), 673-720. https://doi.org/10.30964/auebfd.939653
Budak, K. S. (2020). Okul öncesi dönem çocukları için dijital oyun bağımlılık eğilimi ölçeğinin ve dijital oyun ebeveyn rehberlik stratejileri ölçeğinin geliştirilmesi, problem davranışlarla ilişkisinin incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi.
Çankaya, L. ve Sütçü, S. S. (2016). Çocukların gözüyle ebeveynlerinin bilişim teknolojileri kullanımlarına yönelik kısıtlamaları ve nedenleri. Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry (TOJQI), 7(1), 79-116.
Demirci, E. (2024). Göç ve iletişim: Dijital bağımlılığın sosyal bağlar üzerindeki etkisi. Pesa International Journal of Social Studies, December, 11(2), 89-100.
Dijital Oyun Raporu (2020). Erişim adresi: https://www.btk.gov.tr/haberler/btk-2o2o-dijital- oyunlar-raporu.
Gençer, E. (2016). Okul öncesi çocukların bilgi ve iletişim teknolojileriyle etkileşiminin bazı değişkenler yönünden incelenmesi. Kastamonu Education Journal, 24(5), 2235-2252
Göller, L. ve Pişkin, M. (2022). Yetişkinler İçin Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği: Türkçe Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(1),67-86. Doı:10.26468/Trakyasobed.93097
Lemmens, J. S., Valkenburg, P. M. ve Peter, J. (2009). Development and validation of a game addiction scale for adolescents. Media Psychol, 12(1), 77-95.
Lauricella, A. R., & Cingel, D. P. (2020). Parental influence on youth media use. Journal of Child and Family Studies, 29, 1927–1937. https://doi.org/10.1007/s10826-020-01724-2
Lauricella, A. R., Wartella, E., & Rideout, V. J. (2015). Young children’s screen time: The complex role of parent and child factors. Journal of Applied Developmental Psychology, 36, 11–17. https://doi.org/10.1016/j.appdev.2014.12.001
Mackay, H. (1997). Introduction, in H. Mackay (ed.) Consumption and everyday life (pp. 1-14). London: Sage.
Manap, A. ve Durmuş, E. (2021). Dijital ebeveynlik farkındalığının çeşitli değişkenler, aile içi roller ve çocukta internet bağımlılığı açısından incelenmesi. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 12(1), 141-156. DOI: 10.19160/ijer.837749
Redmiles, E. M. (2018). Net benefits: digital ınequities in social capital, privacy preservation, and digital parenting practices of us social media users. In Twelfth International AAAI Conference on Web and Social Media.
Sönmezer, Z. & Büyükbaykal Ilgaz, A. C. (2024). Medya ve teknolojinin kolektif kullanmı. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 14(3), 753-762. https://doi.org/10.7456/tojdac.1464676.
Irmak, A. ve Erdoğan, S. (2015). Dijital oyun bağımlılığı ölçeği Türkçe formunun geçerliliği ve güvenilirliği. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 16(1), 10-19.
Ulusoy, O. (2008). Ergenlerde bilişim teknolojileri kullanımı ve saldırganlık ilişkisi. Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
Vaala, S. E. & Bleakley, A. (2015). Monitoring, mediating, and modeling: parental ınfluence on adolescent computer and ınternet use in the united states. Journal of Children and Media, 9(2), 40-57.
Weinstein, A. & Lejoyeux, M. (2010). Internet addiction or excessive ınternet use. The American Journal of Drug and Alcohol Abuse, 36, 277-283.
Yalçın, S. ve Bertiz, Y. (2019). Üniversite öğrencilerinde oyun bağımlılığının etkileri üzerine nitel bir çalışma. Bilim, Eğitim, Sanat ve Teknoloji Dergisi (BEST Dergi), 3(1), 27-34.
Yengin, D. (2019). Teknoloji bağımlılığı olarak dijital bağımlılık. The Turkish Online Journal of Design, Art and Communication – TOJDAC, 9(2), 130-144.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Aile Kaynakları Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Rasim Babahanoğlu ^*
0000-0002-6538-0329
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

26 Eylül 2024

Kabul Tarihi

15 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 23 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA59ZC44EH

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Babahanoğlu, R. (2026). Ebeveynlerin Dijital Oyun Bağımlılıklarının Araştırılması: Betimsel Bir Çalışma. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(1), 22-30. https://izlik.org/JA59ZC44EH

AMA

1.Babahanoğlu R. Ebeveynlerin Dijital Oyun Bağımlılıklarının Araştırılması: Betimsel Bir Çalışma. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;23(1):22-30. https://izlik.org/JA59ZC44EH

Chicago

Babahanoğlu, Rasim. 2026. “Ebeveynlerin Dijital Oyun Bağımlılıklarının Araştırılması: Betimsel Bir Çalışma”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 23 (1): 22-30. https://izlik.org/JA59ZC44EH.

EndNote

Babahanoğlu R (01 Nisan 2026) Ebeveynlerin Dijital Oyun Bağımlılıklarının Araştırılması: Betimsel Bir Çalışma. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 23 1 22–30.

IEEE

[1]R. Babahanoğlu, “Ebeveynlerin Dijital Oyun Bağımlılıklarının Araştırılması: Betimsel Bir Çalışma”, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 23, sy 1, ss. 22–30, Nis. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA59ZC44EH

ISNAD

Babahanoğlu, Rasim. “Ebeveynlerin Dijital Oyun Bağımlılıklarının Araştırılması: Betimsel Bir Çalışma”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 23/1 (01 Nisan 2026): 22-30. https://izlik.org/JA59ZC44EH.

JAMA

1.Babahanoğlu R. Ebeveynlerin Dijital Oyun Bağımlılıklarının Araştırılması: Betimsel Bir Çalışma. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;23:22–30.

MLA

Babahanoğlu, Rasim. “Ebeveynlerin Dijital Oyun Bağımlılıklarının Araştırılması: Betimsel Bir Çalışma”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 23, sy 1, Nisan 2026, ss. 22-30, https://izlik.org/JA59ZC44EH.

Vancouver

1.Rasim Babahanoğlu. Ebeveynlerin Dijital Oyun Bağımlılıklarının Araştırılması: Betimsel Bir Çalışma. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi [Internet]. 01 Nisan 2026;23(1):22-30. Erişim adresi: https://izlik.org/JA59ZC44EH