Yeşil Ürün Satın Alma Davranışı İle Dini Değerlerin İlişkilendirilmesi: Bingöl İli Örneği

Öz

Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde yeşil ürün tüketimine olan ilgi ülkemizi de etkilemiş, yeşil ürün tüketimi ve üretimi ile ilgili bilimsel çalışmalara ağırlık verilmiştir. Nüfusun çoğunluğu Müslüman olan ülkemizde, İslam dininin doğa ve insana verdiği değer dikkate alındığında yeşil ürün tüketimine olan eğilimin yüksek olması beklenmektedir. Bingöl ili örneği ele alınarak İslam dinini benimseyen tüketicilerin yeşil ürün algıları ve İslam dininin çevreci öğretilerinin tüketiciler üzerindeki etkisi çalışmanın asıl amacıdır. Araştırmada t-testi, ANOVA ve TUKEY testleri kullanılarak, farklı yaş gruplarından toplam 414 kişiyle anket çalışması yapılmış, katılımcıların yeşil ürün tüketme alışkanlıklarının dini inanışları ile olan ilişkisi araştırılmıştır. Araştırma neticesinde İslam dini hakkında yeterli bilgiye sahip bireylerin, yeşil ürün tüketme alışkanlıklarının daha yüksek olduğu, dolayısıyla İslam dininin yeşil ürün tüketmeye teşvik ettiği belirlenmiştir.
Alışverişte kalite, işlev ve fiyat özelliğine tüketicilerin çok önem verdikleri, İslam dinine önem veren tüketicilerin diğer tüketicilere göre yeşil ürünlere daha ilgili oldukları tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Yeşil Ürün
• Satın Alma Davranışı
• Dini Değerler
• Bingöl İli Örneği

The Relationship Between Green Product Selling Behavior And Religion Values: A Study On Bingöl Province

Öz

The interest in green product consumption in developed and developing countries has also affected our country, and scientific studies on green product consumption and production have been paid special attention. Considering the emphasis placed on the nature and humanity by Islam in our country, where the majority of the population is Muslim, and the tendency towards consumption of green products is expected to be high. The aim of this study is to examine green product perception of Muslim consumers and the impacts of environmentalist teachings of Islamic religion on consumers by taking the Bingöl province as an example. In this study, t-test, ANOVA test and Tukey tests have been used; 414 people from different age groups have been interviewed, and the relationship between the consumption habit of the participants and their religious beliefs have been investigated. As a result of the research, it has been detected that individuals who have sufficient knowledge about Islam are more likely to consume green products and Islam encourages people to consume green products.
It has been determined that consumers attach importance to the quality, function and price characteristics when shopping, and the ones valuing Islamic religion are more interested in green products than other consumers.

Anahtar Kelimeler

• Green Product
• Purchasing Behaviour
• Religious Values
• Bingol Province as an Example

Kaynakça

1. Akyüz, Hüseyin (2014) “Çevre Dostu Bir Elçi: Hz. Muhammed.” Gaziantep Üniversitesi Çevre ve Ahlak: Sepozyum Bildiri Metinleri, Gaziantep, (s. 213-215).
2. Atay, Lütfi ve Dilek, Süleyman Emre (2013), “Konaklama İşletmelerinde Yeşil Pazarlama Uygulamaları: Ibis Otel Örneği”, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt 18, Sayı 1, s. 203-219, Isparta.
3. Ay, Ufuk. (2012), Yeşil Ürün Satın Alma Davranışlarının Değer-İnanç-Norm Kuramı Temelinde İncelenmesi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir.
4. Baydaş, Abdulvahap, Bayat, Murat (2016), Kırsal Kalkınma Perspektifinden Sektörel Pazarlama, Kriter Yayınları, İstanbul.
5. Benli, Tahir, Karaosmanoğlu, Kübra ve Taş, Özlem (2017), “Çalışan Bireylerin Yeşil Ürün Reklamlarına Yönelik Tutumlarını Etkileyen Faktörlerin Demografik Özelliklerine Göre Farklılıkları”, Business and Management Studies: An International Journal, Cilt 5, Sayı 4, 235-236.
6. Cânan, İbrahim (1995), Âyet ve Hadislerin Işığında Çevre Ahlakı, Yeni Asya Yayınları, İstanbul.
7. Çolakoğlu, Elif, Türk, Bahar, Başar, Enes emre ve Gül, Onur (2013), “Kişisel Değerler ve Çevre Bilincinin Çevreci Ürünlerin Tercih Edilmesindeki Etkileri: Karşılaştırmalı Bir Araştırma”, Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi 18. Ulusal Pazarlama Kongresi Bildiri Kitabı, Kars, (s. 157-167),
8. Daryal, Ali Murat (1997), “Maddenin Var Olma Hakkı: Çevre Kirlenmesi”, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt 13, Sayı 15, s.131-142, İstanbul.

9. Erbaşlar, Gazanfer (2007), “Yeşil Pazarlama”, Mesleki Bilimler Dergisi, Cilt 1, Sayı 2, 94-101.
10. Erkoçoğlu, Fatih. (2014), “Hz. Peygamber ve Çevre Bilinci”, Gaziantep Üniversitesi Çevre ve Ahlak: Sepozyum Bildiri Metinleri, Gaziantep, (s. 63-77).
11. i-sem.info. (2016). www.i-sem.info. Mayıs 8, 2017 tarihinde ISEM International Symposium on Environment and Morality: http://www.i-sem.info/ adresinden alındı
12. İstanbul Üniversitesi. (2008). Çevre ve Din Uluslararası Sempozyumu. İstanbul:İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları.
13. Karaca, Şükrü (2013), “Tüketicilerin Yeşil Ürünlere İlişkin Tutumlarının İncelenmesine Yönelik Bir Araştırma”, Ege Akademik Bakış, Cilt 13, Sayı 1, s. 99-111, İzmir.
14. Kardeş, İlke (2011), “Markaların Çevre Dostu Uygulamalarının Tüketicinin Marka Tercihi Üzerindeki Etkisi”, Ege Akademik Bakış, Cilt 11, Sayı 1, s. 165-177, İzmir.
15. Keleş, Ceyda. (2007), Yeşil Pazarlama Tüketicilerin Yeşil Ürün Tüketme Davranışarı ve Yeşil Ürünlerin Tüketiminde Kültürün Etkisi İle İlgili Bir Uygulama, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Adana.
16. Khare, Arpita, Mukerjee, Sourjo ve Goyal, Tanuj (2013), “Social Influence and Green Marketing: An Exploratory Study on Indian Consumers”, Journal of Customer Behaviour, Cilt 13, Sayı 4, s. 361-381.
17. Kızıloğlu, Rüveyda, Kızılaslan, Halil ve Gökçe, Ceren (2013), ”Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğrencilerinin Yeşil Gıda Ürünleri Hakkındaki Bilgi, Görüş ve Tutumları Üzerine Araştırma”, Gaziosmanpaşa Bilimsel Araştırma Dergisi, Sayı 6, s. 19-30, Tokat.
18. Korkmaz, Müsesser Atay, Lütfi ve Yıldırım, Mehmet (2017), “Yeşil Ürün Satın Alma Davranışı, Kişilerarası Etkilenme Eğilimi ve Sosyal Etki Arasındaki İlişki: Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma”, Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, Cilt 14,Sayı 3, s. 40-52.
19. Kurandaara.com, http://www.kurandaara.com/?act=aravekeyword=israfvemeal=1: http://www.kurandaara.com/?act=aravekeyword=israfvemeal=1 adresinden alındı. Erişim Tarihi:08.04.2017
20. Onurlubaş, Ebru, Yıldız, Emel, Yıldız, Salih, ve Dinçer, Derya (2017), “Tüketicilerin Yeşil Ürün Satın Alma Davranışlarını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi: Bursa İli Örneği”, IBANESS Congress Series, s.282-290, Edirne.
21. Paavola, Jouni (2001), “Toward Sustainable Consumption Economics and Ethical Concern for the Environment in Consumer Choices”, Review of Social Economy, Cilt 9, Sayı 2, s. 227-245.
22. Polonsky, Michael Jay (1994), “An Introduction to Green Marketing”, Electronic Green Journal, Cilt1, Sayı 2, s. 1-8.
23. Polonsky, Michael Jay, ve Rosenberger, Philip J. (2001), “Reevaluating Green Marketing: A Strategic Approach”, Business Horizons, Cilt 44, Sayı 5, s. 21-30.
24. Yıldırım, Zeki (2012), “Kur'an ve Çevre Sorunları”, Atatük Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı 38, s. 67-100, Erzurum.
25. Zülfikar, Haluk (2013), “Hanelerin Yeşil Ürün ve Hizmet Tercihlerinde Etkin Unsurlar Üzerine Bir İnceleme”, Istanbul Journal of Sociological Studies, Cilt 0, Sayı 48, s. 57-73, İstanbul.