Research Article

İlkokul Öğretmenlerinin Obeziteye Karşı Önyargı Durumları ve İlişkili Faktörler

Volume: 18 Number: 2 July 12, 2023
Eray Gölbaşı , Arda Borlu *
EN TR

İlkokul Öğretmenlerinin Obeziteye Karşı Önyargı Durumları ve İlişkili Faktörler

Öz

Amaç: Günümüzün önemli bir sağlık sorunu olan çocukluk çağı obezitesiyle mücadalede etkin rol oynayabilecek öğretmenlerin obezite önyargı durumlarının ortaya konulması önemlidir. Bu çalışmada Kırşehir il merkezindeki ilkokul öğretmenlerinin obezite önyargı durumları ve obez öğrencilere karşı yaklaşımlarının belirlenmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntemler: Tanımlayıcı kesitsel tipteki bu çalışmaya 200 ilkokul öğretmeni dahil edildi. Veriler anket formu aracılığıyla yüz yüze toplandı. Öğretmenlerin obezite önyargı durumları “GAMS-27 Obezite Önyargı Ölçeği” (OÖÖ) kullanılarak değerlendirildi. OÖÖ ölçeğinden alınan puanın artması obezlere karşı önyargının artması anlamına gelmektedir. Tanımlayıcı bulgular sayı ve yüzdelerle ifade edildi. Karşılaştırmalı analizlerde Pearson ki-kare, t testi ve tek yönlü ANOVA testi, post hoc analizlerde Duncan testi kullanıldı. p<0.05 değerleri anlamlı kabul edildi. Bulgular: Öğretmenlerin yaş ortalaması 45.11±7.75 olup, %52.0’si kadın, %93.5’i evliydi. Öğretmenlerin obezite önyargı ölçeğinden aldıkları puan ortalaması 80.23±11.37’dir. Öğretmenlerin %2’si kendi ifadelerine göre kendilerini obezlere karşı önyargılı olarak tanımlamaktaydı, OÖÖ’ye göre ise öğretmenlerin %35.5’i obezlere karşı öyargılı, %49.0’ı ise önyargıya eğimlimliydi. Obez öğrencilerin ders durumu daha kötü olduğunu, arkadaşlık ilişkilerinde diğer öğrencilere göre daha kötü olduğunu beyan eden öğretmenlerin OÖÖ puanı daha düşükken, obez öğrencilerin kilolarından memnun olduğunu iddia eden öğretmenlerin OÖÖ puanı daha yüksekti. Öğrenciler sağlıksız bir yiyecek tükettiklerinde karışmayacağını beyan eden öğretmenlerin OÖÖ puan ortalamaları daha yüksekti. Öğretmenlerin hemen hemen tamamı öğrencilerin yeterli ve dengeli beslenmelerinin sağlanması için sağlık profesyonelleriyle işbirliğine olumlu bakmaktaydı. Sonuç: Öğretmenlerin çok azı kendilerinin obezlere karşı önyargılı olduğunu ifade etmekle birlikte, büyük bir kısmı obezlere karşı önyargılı veya önyargıya eğilimli olarak tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

obezite , önyargı , vücut ağırlığı damgalaması , öğretmen

References

  1. WHO Discussion Paper: draft recommendations for the prevention and management of obesity over the life course, including potential targets. Geneva: World Health Organization; 2021 (https://www.who.int/publications/m/item/who-discussion-paperdraft-recommendations-for-the-prevention-and-management-of-obesity-over-the-life-course-including-potential-targets). Erişim Tarihi: 16.06.2022
  2. Obesity and other hyperalimentation (E65–E68). International statistical classification of diseases and related health problems, 10th revision (ICD-10). Geneva: World Health Organization; 2016 (https://icd.who.int/browse10/2016/en#/E65-E68). Erişim Tarihi: 16.06.2022
  3. Global Action Plan for the Prevention and Control of Noncommunicable Diseases 2013–2020. Geneva: World Health Organization; 2013 (https://apps.who.int/iris/handle/10665/94384). Erişim Tarihi: 16.06.2022
  4. Townsend N, Scriven A. Public Health Mini-Guides: Obesity. Angela Scriven. Obesity Prevalance and Trends. London: Churchill Livingstone Elsevier; 2014; 22-48.
  5. Clinical Practice Guidelines For The Management Of Overweight And Obesity İn Adults. Canberra: National Health and Medical Research Council; 2013.
  6. T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, Türkiye'de Obezitenin Görülme Sıklığı, https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/obezite/turkiyede-obezitenin-gorulme-sikligi.html#:~:text=0%2D5%20ya%C5%9Fta%20fazla%20kilolu,%22%2C5%20olarak%20bulunmu%C5%9Ftur. Erişim Tarihi: 07.08.2022.
  7. WHO European Regional Obesity Report 2022 (in section 5. Public Awareness of Obesity as a Risk Factor) Copenhagen: WHO Regional Office for Europe; 2022. Licence: CC BY-NC-SA 3.0 IGO, https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/353747/9789289057738-eng.pdf). Erişim Tarihi: 15.06.2022
  8. Wu YK, Berry DC. Impact Of Weight Stigma On Physiological And Psychological Health Outcomes For Overweight And Obese Adults: A Systematic Review. J Adv Nurs. 2018;74(5):1030–1042.
  9. Puhl RM, Heuer CA. Weight Bias: A Review and Update. Obesity, 2009;17(5): 941–964.
  10. Puhl RM, Suh Y. Health consequences of weight stigma: Implications for obesity prevention and treatment. Curr Obes Rep. 2015;4(2),182–90.
AMA
1.Gölbaşı E, Borlu A. İlkokul Öğretmenlerinin Obeziteye Karşı Önyargı Durumları ve İlişkili Faktörler. KSU Medical Journal. 2023;18(2):65-74. doi:10.17517/ksutfd.1132897