Review

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu olan Çocuk ve Ergenlerde Uyku Bozuklukları ve Melatonin Tedavisi

Volume: 20 Number: 1 March 24, 2025
EN TR

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu olan Çocuk ve Ergenlerde Uyku Bozuklukları ve Melatonin Tedavisi

Öz

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB)’nda uyku bozuklukları çok yaygındır. Uyku sorunları DEHB semptomlarını tetikleyebilir veya şiddetlendirebilir, çocukların ve ailelerinin yaşamlarını ve ruhsal sağlığını olumsuz etkileyebilir. DEHB'li çocuklarda uyku sorunlarının etiyolojisi multifaktöriyel olup spesifik birincil uyku bozukluklarına, biyolojik faktörlere, davranışsal faktörlere (sınır belirleme bozukluğu gibi), sosyo-çevresel ve ailesel faktörlere, farmakolojik tedavilerin etkisine veya eşlik eden hastalıklara bağlı olabilir. Erken tanınması ve zamanında yaklaşım DEHB belirtilerinin şiddetinin azaltılmasına katkıda bulunabilir. DEHB'li çocuklarda uyku bozuklukları yönetiminde birinci basamak tedavi; iyi uyku hijyeni, ebeveynlerin uyku eğitimi ve davranışsal tedavi yaklaşımlarını içermelidir. Bu stratejiler başarısız olursa farmakolojik müdahaleler gerekli olabilir ancak DEHB’de uyku bozukluklarının farmakolojik tedavisine yönelik kanıtlar sınırlıdır. Melatonin, uyku bozukluklarında etkinliği, iyi tolere edilebilirliği ve güvenilirliği nedeniyle sıklıkla kullanılmakta olup, özellikle uyku başlangıcında ilerleme, uyku latansında azalma ve total uyku süresinde artma sağlamaktadır. Ancak DEHB’li çocuklarda melatoninin etkinliğini, uzun vadeli sonuçlarını, diğer ilaçlarla etkileşimini değerlendiren çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozuukluğu , uyku , insomnia , uyku bozuklukları , farmakolojik tedavi , melatonin

References

  1. Salari N, Ghasemi H, Abdoli N, Rahmani A, Shiri MH, Hashemian AH, et al. The global prevalence of ADHD in children and adolescents: a systematic review and meta-analysis. Italian Journal of Pediatrics. 2023;49(1):48.
  2. American Psychiatric Association D, Association AP. Diagnostic and statistical manual of mental disorders: DSM-5: American psychiatric association Washington, DC; 2013.
  3. Faraone SV, Asherson P, Banaschewski T, Biederman J, Buitelaar JK, Ramos-Quiroga JA, et al. Attention-deficit/hyperactivity disorder. Nature reviews Disease primers. 2015;1(1):1-23.
  4. Palladino VS, McNeill R, Reif A, Kittel-Schneider S. Genetic risk factors and gene–environment interactions in adult and childhood attention-deficit/hyperactivity disorder. Psychiatric genetics. 2019;29(3):63-78.
  5. Arias-Mera C, Paillama-Raimán D, Lucero-González N, Leiva-Bianchi M, Avello-Sáez D. Relation between sleep disorders and attention deficit disorder with hyperactivity in children and adolescents: A systematic review. Research in Developmental Disabilities. 2023;137:104500.
  6. Gruber R, Wiebe S, Montecalvo L, Brunetti B, Amsel R, Carrier J. Impact of sleep restriction on neurobehavioral functioning of children with attention deficit hyperactivity disorder. Sleep. 2011;34(3):315-323.
  7. Bond L, McTiernan D, Connaughton M, Heron E, Coogan A, McGrath J. Sleep problems in children and adolescents in an attention deficit hyperactivity disorder service. Irish Journal of Psychological Medicine. 2023:1-9.
  8. Craig SG, Weiss MD, Hudec KL, Gibbins C. The functional impact of sleep disorders in children with ADHD. Journal of attention Disorders. 2020;24(4):499-508.
  9. Langberg JM, Molitor SJ, Oddo LE, Eadeh H-M, Dvorsky MR, Becker SP. Prevalence, patterns, and predictors of sleep problems and daytime sleepiness in young adolescents with ADHD. Journal of attention disorders. 2020;24(4):509-523.
  10. Raman S, Coogan AN. Closing the loop between circadian rhythms, sleep, and Attention Deficit Hyperactivity Disorder. Handbook of behavioral neuroscience: Elsevier; 2019. p. 707-16.
AMA
1.Altun H, Cömertoğlu Arslan S. Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu olan Çocuk ve Ergenlerde Uyku Bozuklukları ve Melatonin Tedavisi. KSU Medical Journal. 2025;20(1):78-87. doi:10.17517/ksutfd.1412903