Review

Antik Yunan’dan Üreme Adaletine: Menopozun Toplumsal ve Biyo-Politik Tarihçesi

Volume: 9 Number: 1 May 30, 2026
TR EN

Antik Yunan’dan Üreme Adaletine: Menopozun Toplumsal ve Biyo-Politik Tarihçesi

Abstract

Bu çalışma, menopozun anlamının eksiklikten riske, hastalıktan seçime doğru evrilen tarihsel seyrini ele alarak, bu dönüşümlerin ardındaki toplumsal, kültürel ve politik dinamikleri analiz etmeyi amaçlamaktadır. Menopoz, Antik Çağ’da ritüellerle toplumsal statü kazandıran bir geçiş biçimi olarak görülmüş; Orta Çağ’da dinsel kirlenme–arınma ikiliği içinde tanımlanmış; Erken Modern dönemde hormonal iflas metaforuyla eksiklik modeli olarak kodlanmıştır. 19. ve 20. yüzyıllarda tıbbileştirme ve biyopolitik denetim mekanizmaları, menopozu patolojik bir hastalık ve yönetilmesi gereken bir risk alanına dönüştürmüştür. 2000’li yılların başında WHI çalışması, menopozu hastalık modelinden risk yönetimi paradigmasına taşımış ve HRT reçetelerinde düşüşlere yol açmıştır. 2015 sonrası artan kamusal görünürlük; medya, sivil toplum aktivizmi ve neoliberal feminizm ekseninde şekillenmiş; “menopoz kapitalizmi” olarak adlandırılan ticari sömürü ve homojen anlatılar yoluyla kültürel çeşitliliği dışlayan çelişkileri ortaya koymuştur. Tıbbi söylemin yarattığı epistemik susturmaya karşı “Yeni Menopoz Hareketi” ve “Menopoz Kafeleri” gibi dayanışma pratikleri, kadın deneyimlerini merkeze alan alternatif bilgi alanları oluşturmaktadır. Çalışma, menopozun tarihsel ve sosyopolitik dönüşümlerini ortaya koyarak, kadınların deneyimlerine dayalı adil, kapsayıcı ve alan bazlı politika ve pratiklerin geliştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Keywords

References

  1. Abel, E. K. ve Browner, C. (1998). Selective compliance with biomedical authority and the uses of experiential knowledge. M. Lock, ve P. A. Kaufert (Haz.) içinde, Pragmatic women and body politics (ss. 310-326). Cambridge University Press.
  2. Amundsen, D. W. ve Diers, C. J. (1973). The age of menopause in medieval Europe. Human Biology, 45(4), 605-612.
  3. Baber, R. (2023). Marketing the menopause. Climacteric, 26(3), 171-172. https://doi.org/10.1080/13697137.2023.2196885
  4. Banks, E. (2002). From dogs' testicles to mares' urine: The origins and contemporary use of hormonal therapy for the menopause. Feminist Review, 72(1), 2-25. https://doi.org/10.1057/palgrave.fr.9400059
  5. Barr, J. ve Birke, L. (1998). Common science? Women, science, and knowledge. Indiana University Press.
  6. Bassuk, S. S. ve Manson, J. E. (2016). The timing hypothesis: Do coronary risks of menopausal hormone therapy vary by age or time since menopause onset? Metabolism, 65(5), 794-803.
  7. Bell, S. E. (1987). Changing ideas: The medicalization of menopause. Social Science & Medicine, 24(6), 535–542.
  8. Bell, S. E. (1990). Sociological perspectives on the medicalization of menopause. Annals of the New York Academy of Sciences, 592(1), 173-178.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Women's Studies

Journal Section

Review

Publication Date

May 30, 2026

Submission Date

July 8, 2025

Acceptance Date

January 26, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 9 Number: 1

APA
Dericioğulları Ergun, A. (2026). Antik Yunan’dan Üreme Adaletine: Menopozun Toplumsal ve Biyo-Politik Tarihçesi. Akdeniz Kadın Çalışmaları Ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, 9(1), 97-132. https://doi.org/10.33708/ktc.1737622
AMA
1.Dericioğulları Ergun A. Antik Yunan’dan Üreme Adaletine: Menopozun Toplumsal ve Biyo-Politik Tarihçesi. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi. 2026;9(1):97-132. doi:10.33708/ktc.1737622
Chicago
Dericioğulları Ergun, Ayşe. 2026. “Antik Yunan’dan Üreme Adaletine: Menopozun Toplumsal Ve Biyo-Politik Tarihçesi”. Akdeniz Kadın Çalışmaları Ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi 9 (1): 97-132. https://doi.org/10.33708/ktc.1737622.
EndNote
Dericioğulları Ergun A (May 1, 2026) Antik Yunan’dan Üreme Adaletine: Menopozun Toplumsal ve Biyo-Politik Tarihçesi. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi 9 1 97–132.
IEEE
[1]A. Dericioğulları Ergun, “Antik Yunan’dan Üreme Adaletine: Menopozun Toplumsal ve Biyo-Politik Tarihçesi”, Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, vol. 9, no. 1, pp. 97–132, May 2026, doi: 10.33708/ktc.1737622.
ISNAD
Dericioğulları Ergun, Ayşe. “Antik Yunan’dan Üreme Adaletine: Menopozun Toplumsal Ve Biyo-Politik Tarihçesi”. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi 9/1 (May 1, 2026): 97-132. https://doi.org/10.33708/ktc.1737622.
JAMA
1.Dericioğulları Ergun A. Antik Yunan’dan Üreme Adaletine: Menopozun Toplumsal ve Biyo-Politik Tarihçesi. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi. 2026;9:97–132.
MLA
Dericioğulları Ergun, Ayşe. “Antik Yunan’dan Üreme Adaletine: Menopozun Toplumsal Ve Biyo-Politik Tarihçesi”. Akdeniz Kadın Çalışmaları Ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, vol. 9, no. 1, May 2026, pp. 97-132, doi:10.33708/ktc.1737622.
Vancouver
1.Ayşe Dericioğulları Ergun. Antik Yunan’dan Üreme Adaletine: Menopozun Toplumsal ve Biyo-Politik Tarihçesi. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi. 2026 May 1;9(1):97-132. doi:10.33708/ktc.1737622