Derleme

Antik Yunan’dan Üreme Adaletine: Menopozun Toplumsal ve Biyo-Politik Tarihçesi

Cilt: 9 Sayı: 1 30 Mayıs 2026
PDF İndir
TR EN

Antik Yunan’dan Üreme Adaletine: Menopozun Toplumsal ve Biyo-Politik Tarihçesi

Öz

Bu çalışma, menopozun anlamının eksiklikten riske, hastalıktan seçime doğru evrilen tarihsel seyrini ele alarak, bu dönüşümlerin ardındaki toplumsal, kültürel ve politik dinamikleri analiz etmeyi amaçlamaktadır. Menopoz, Antik Çağ’da ritüellerle toplumsal statü kazandıran bir geçiş biçimi olarak görülmüş; Orta Çağ’da dinsel kirlenme–arınma ikiliği içinde tanımlanmış; Erken Modern dönemde hormonal iflas metaforuyla eksiklik modeli olarak kodlanmıştır. 19. ve 20. yüzyıllarda tıbbileştirme ve biyopolitik denetim mekanizmaları, menopozu patolojik bir hastalık ve yönetilmesi gereken bir risk alanına dönüştürmüştür. 2000’li yılların başında WHI çalışması, menopozu hastalık modelinden risk yönetimi paradigmasına taşımış ve HRT reçetelerinde düşüşlere yol açmıştır. 2015 sonrası artan kamusal görünürlük; medya, sivil toplum aktivizmi ve neoliberal feminizm ekseninde şekillenmiş; “menopoz kapitalizmi” olarak adlandırılan ticari sömürü ve homojen anlatılar yoluyla kültürel çeşitliliği dışlayan çelişkileri ortaya koymuştur. Tıbbi söylemin yarattığı epistemik susturmaya karşı “Yeni Menopoz Hareketi” ve “Menopoz Kafeleri” gibi dayanışma pratikleri, kadın deneyimlerini merkeze alan alternatif bilgi alanları oluşturmaktadır. Çalışma, menopozun tarihsel ve sosyopolitik dönüşümlerini ortaya koyarak, kadınların deneyimlerine dayalı adil, kapsayıcı ve alan bazlı politika ve pratiklerin geliştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abel, E. K. ve Browner, C. (1998). Selective compliance with biomedical authority and the uses of experiential knowledge. M. Lock, ve P. A. Kaufert (Haz.) içinde, Pragmatic women and body politics (ss. 310-326). Cambridge University Press.
  2. Amundsen, D. W. ve Diers, C. J. (1973). The age of menopause in medieval Europe. Human Biology, 45(4), 605-612.
  3. Baber, R. (2023). Marketing the menopause. Climacteric, 26(3), 171-172. https://doi.org/10.1080/13697137.2023.2196885
  4. Banks, E. (2002). From dogs' testicles to mares' urine: The origins and contemporary use of hormonal therapy for the menopause. Feminist Review, 72(1), 2-25. https://doi.org/10.1057/palgrave.fr.9400059
  5. Barr, J. ve Birke, L. (1998). Common science? Women, science, and knowledge. Indiana University Press.
  6. Bassuk, S. S. ve Manson, J. E. (2016). The timing hypothesis: Do coronary risks of menopausal hormone therapy vary by age or time since menopause onset? Metabolism, 65(5), 794-803.
  7. Bell, S. E. (1987). Changing ideas: The medicalization of menopause. Social Science & Medicine, 24(6), 535–542.
  8. Bell, S. E. (1990). Sociological perspectives on the medicalization of menopause. Annals of the New York Academy of Sciences, 592(1), 173-178.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kadın Araştırmaları

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Mayıs 2026

Gönderilme Tarihi

8 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

26 Ocak 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Dericioğulları Ergun, A. (2026). Antik Yunan’dan Üreme Adaletine: Menopozun Toplumsal ve Biyo-Politik Tarihçesi. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, 9(1), 97-132. https://doi.org/10.33708/ktc.1737622
AMA
1.Dericioğulları Ergun A. Antik Yunan’dan Üreme Adaletine: Menopozun Toplumsal ve Biyo-Politik Tarihçesi. KTC. 2026;9(1):97-132. doi:10.33708/ktc.1737622
Chicago
Dericioğulları Ergun, Ayşe. 2026. “Antik Yunan’dan Üreme Adaletine: Menopozun Toplumsal ve Biyo-Politik Tarihçesi”. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi 9 (1): 97-132. https://doi.org/10.33708/ktc.1737622.
EndNote
Dericioğulları Ergun A (01 Mayıs 2026) Antik Yunan’dan Üreme Adaletine: Menopozun Toplumsal ve Biyo-Politik Tarihçesi. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi 9 1 97–132.
IEEE
[1]A. Dericioğulları Ergun, “Antik Yunan’dan Üreme Adaletine: Menopozun Toplumsal ve Biyo-Politik Tarihçesi”, KTC, c. 9, sy 1, ss. 97–132, May. 2026, doi: 10.33708/ktc.1737622.
ISNAD
Dericioğulları Ergun, Ayşe. “Antik Yunan’dan Üreme Adaletine: Menopozun Toplumsal ve Biyo-Politik Tarihçesi”. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi 9/1 (01 Mayıs 2026): 97-132. https://doi.org/10.33708/ktc.1737622.
JAMA
1.Dericioğulları Ergun A. Antik Yunan’dan Üreme Adaletine: Menopozun Toplumsal ve Biyo-Politik Tarihçesi. KTC. 2026;9:97–132.
MLA
Dericioğulları Ergun, Ayşe. “Antik Yunan’dan Üreme Adaletine: Menopozun Toplumsal ve Biyo-Politik Tarihçesi”. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, c. 9, sy 1, Mayıs 2026, ss. 97-132, doi:10.33708/ktc.1737622.
Vancouver
1.Ayşe Dericioğulları Ergun. Antik Yunan’dan Üreme Adaletine: Menopozun Toplumsal ve Biyo-Politik Tarihçesi. KTC. 01 Mayıs 2026;9(1):97-132. doi:10.33708/ktc.1737622

Dergide yayımlanan tüm çalışmalar, kamu ve tüzel kişilerce, gerekli atıflar verilmek koşuluyla kullanıma açık olup dergide yayımlanmış çalışmaların tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.