Geleneksel Halk Tedavilerinin Birincil Sağlık Bakımı Üzerine Etkisi: Ön Çalışma

Abstract

Amaç: Bu çalışmada kişilerin, herhangi bir yakınmaları olduğunda kime başvurdukları, hekime ne zaman ve hangi sorunları için başvurdukları, hekime gitmiyorlarsa ne yaptıkları ve aile tedavisi kullanıyorlarsa, bunların neler olduğu ve niçin kullandıklarının araştırılması amaçlandı. Metod: Çalışmaya birinci basamak sağlık kurumlarına başvuran 20 kadın, 9 erkek toplam 29 hasta alındı. Anket soruları, yüz yüze görüşme tekniği ile uygulandı. Analizler 29 hasta üzerinden yapıldı. Bu çalışmada kişilere, yakınmaları olduğunda ilk önce kime başvurdukları, hekime ne zaman ve hangi sorunlarında başvurdukları, hekime gitmiyorlarsa ne yaptıkları ve aile tedavisi kullanıyorlarsa bunların neler olduğu ve niçin bunları kullandıklarını, sorgulayan bir anket uygulandı. Bulgular: Katılımcıların yaş gruplarına göre dağılımında %10.3’ü (üç erkek) 18-25 yaş arası grupta, %13.7’si (iki kadın iki erkek) 26-35 yaş arası grupta, %24.1’i (yedi erkek) 36-45 yaş arası grupta, %27.5’i (üç erkek, beş kadın) 46-55 yaş arası grupta, %20.6’sı (dört erkek, iki kadın) 56-65 yaş arası grupta ve %3.4’ü (bir erkek) 66 yaş üzeri gruptaydı. Eğitim düzeylerine bakıldığında katılımcıların %13.7’si (n=4) ilkokulu bitirmemişti. %51.7’si (n=15) ilkokul, %13.7’si (n=4) ortaokul, %17.2’si (n=5) lise ve %3.4’ü (n=1) üniversite mezunuydu. Katılımcıların büyük çoğunluğu (%86.3) sadece hekimlerinin önerilerini uygulamadıklarını belirtmişlerdir. Hekimlerin önerilerini uygulayıp uygulamamada kadın ve erkekler arasında anlamlı bir fark yoktur (p=0.636). Sadece hekimlerinin önerilerini uygulamayan katılımcıların %34.4’ü aile tedavisi uyguladıklarını belirtmişlerdir. Aile tedavisi uygulamada kadın ve erkekler arasında anlamlı fark yoktur (p=0.661). Sonuç: Tamamlayıcı ve Alternatif Tıp (TAT) kullanan hastaların %52’sinin bunu AH’ine bildirmediklerini ve geleneksel tedavi kullananların %50’sinin aynı zamanda TAT’da kullandığını göstermektedir

Keywords

• Birinci Basamak, Tamamlayıcı ve Alternatif Tıp, Aile Hekimliği

References

1. 1. WHO. WHO definition of health. 2003. http://www.who.int/about/definition/en/print.html. (Erişim tarihi: 12.2.2011).
2. 2. Larson JS. The Conceptualization of Health Med Care Res Rev 1999;56(2):123-36. 3. Emson HE. Health, disease and illness: matters for definition. CMAJ 1987; 136(8):811-3.
3. 4. Jones R, van de Lisdonk EH. Illness behavior. In: Oxford textbook of primary medical care. Jones R et al. (eds). New York: Oxford University Press, 2005
4. 5. Leigh H, Reiser MF. The patient: biological, psychological, and social dimensions of medical practice. New York: Plenum Press, 1980.
5. 6. O’Dea N, Saltman DC. Health beliefs. In: Oxford textbook of primary medical care. Jones R et al. (eds). New York: Oxford University Press, 2005: 103-106. 7. Loue S. Gender, Ethnicity and Health Research. New York: Kluwer Academic/Plenum, 1993
6. 8. Wyke S. Use of health services. In: Oxford textbook of primary medical care. Jones R et al. (eds). New York: Oxford University Press, 2005: 95-97.
7. 9. Kleinman A. Patients and healers in the context of culture. Berkeley: University of California Press, 1980.
8. 10. National Institute of Health. Panel on definition and description. Defining and describing complementary and alternative medicine. CAM Research Methodology Conference, 1995. Altern Ther Health Med 1997;3(2):49–57.

9. 11. National Institutes of Health, U.S. Department of Health and Human Services. CAM basics. D347 Updated November 2010.
10. 12. Bröker LE, Hurenkamp GJB, ter Riet G, Schellevis FG, Grundmeijer HG, van Weert HC. Upper gastrointestinal symptoms, psychosocial co-morbidity and health care seeking in general practice: population based case control study. BMC Family Practice, 2009:10(63):1-8.
11. 13. Williams RE, Black CL, Kim HY, et al. Determinants of Healthcare-Seeking Behavior Among Subjects With Irritable Bowel Syndrome. Alimentary Pharmacology & Therapeutics 2006;23(11):1667-1675.
12. 14. Beji NK, Özbaş A, Aslan E, Bilgiç D, Erkan HA. Overview of the Social Impact of Urinary Incontinence with a Focus on Turkish Women. Urol Nurs 2010;30(6):327-333.
13. 15. Safer MA, Tharps QJ, Jackson TC, Leventhal H. Determinants of Three Stages of Delay in Seeking Care at a Medical Clinic. Medical Care 1979;17(1):1-10.
14. 16. Cameron L, Leventhal EA, Leventhal H. Seeking medical care in response to symptoms and life stress. Psychosom Med 1995; 57(1):37-47
15. 17. Elliot-Binns CP. An analysis of lay medicine. Journal of the Royal College of General Practitioners. 1973; 23(129):255-64.
16. 18. Akdeniz M, Ungan M, Yaman A. Family Medicine: a Contemporary Health Care Provision System. GeroFam. 2010;1(1): 15-27.
17. 19. Fryer GE, Green LA, Dovey SM, Yawn BP, Phillips RL, Lanier D. Variation in the Ecology of Medical Care. Ann Fam Med 2003; 1(2):81-9.
18. 20. Harding G, Taylor K. Health, Illness and seeking health care. Pharmaceutical Journal 2002;269(7219):526-28.
19. 21. Bentsen N, Christiansen T, Pederson KM. The Danish Health Study. Occasional Paper No: 3. Department of Economics. Odense: Odense University. 1988.
20. 22. Ladwig K-H, Marten-Mittag B, Formanek B, Dammann G. Gender differences of symptom reporting and medical health care utilization in the German population. European Journal of Epidemiology 2000;16(6):511-8.
21. 23. Weller WE, Minkovitz, CS, Anderson GF. Utilization of Medical and Health-Related Services Among School-Age Children and Adolescents with Special Health Care Needs (1994 National Health Interview Survey on Disability [NHIS-D] Baseline Data). Pediatrics 2003;112(3);593-603.
22. 24. Freer CB. Self-care: a health diary study. Med Care. 1980; 18(8):853-61.
23. 25. Dahlquist G, Sterky G, Ivarsson JJ, Tengvald K, Wall S. Health problems and care of young families – Load illness and patterns of illness behavior. Scandinavian Journal of Primary care 1987; 5(2):79-86.
24. 26. Wilkinson JF, Darby DN. Mant A. Self care and self medication: Med Care 1987; 25(10):965-78.
25. 27. McDaniel S, Camphel TL, Hepwortz J, Lorenz A. Aile Yönelimli Birincil Bakım, Yaman H. Çeviri Ed. İstanbul: Yüce yayınevi II. Baskı, 2008.
26. 28. Suchman EA. Social Patterns of Illness and Medical Care. Journal of Health and Human Behavior 1965; 6(1): 2–16.
27. 29. Huygen FJA. Longitudinal studies of family units. Journal of the Royal College of General Practitioners 1988;38(309):168-70.
28. 30. Tanrıverdi MH, Turan E. Birinci Basamakta Epidermal Prekanseröz Lezyonlara Yaklaşım. Konuralp Tıp Dergisi 2010;2(1):53–56.
29. 31. Yöntem Fidan T. Bir Çocuk-Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniğine Başvuran Çocuk ve Ergenlerin Ruhsal Belirtileri ve Risk Faktörlerinin Değerlendirilmesi. Konuralp Tıp Dergisi 2011;3(1):1-8.
30. 32. Orhan FÖ. Psychiatric Disorders in Elderly. GeroFam. 2010; 1(2):55-76.
31. 33. Akdeniz M, Yaman A, Howe J, Kavukçu E, Yaman H. The Management of Cognitive Problems in Primary Care. GeroFam. 2010; 1(2): 18-54.
32. 34. Akdeniz M, Yaman A, Howe J, Kavukçu E, Yaman H The Management of Depression with Primary Care Guidelines in Elderly Patients. GeroFam. 2010; 1(3):25-45.
33. 35. Akdeniz M, Yaman A, Kılınç S, Yaman H. A Preventable Problem in Family Practice: Falls in the Elderly. GeroFam. 2010; 1(1):117-132.
34. 36. Kılınç S. Home Visits to Elderly and Its Features. GeroFam. 2010; 1(1): 41-47.
35. 37. Kirscht JP. The Health Belief Model and predictions of Health Actions. In: Gochman DS. Health behavior: emerging research perspectives. New York: Plenum Press, 1988: 27-38.
36. 38. Becker MH (ed). The Health Belief Model and Personal Health Behavior. Health Education Monographs 2. 1974.
37. 39. Zola IK. Pathways to the doctor: From person to patient. Soc Sci Med 1973; 7(9):677-89.
38. 40. Coulter A. Medicine and the media. In: Oxford textbook of primary medical care. Jones R et al. (eds). New York: Oxford University press, 2005:107-110.
39. 41. Kotsirilos V. GPs' attitudes toward complementary medicine. Australian Family Physician. 2007; 36(3):270-271
40. 42. Zolman C, Vickers A. ABC of complementary medicine: Users and practitioners of complementary medicine: BMJ 1999; 319(7213):836-8.
41. 43. Pieroni A, Muenz H, Akbulut M, Başer KHC, Durmuşkahya C. Phytotherapy and trans-cultural pharmacy among Turkish migrants living in Cologne, Germany. Journal of Ethnopharmacology 2005; 102(1):69-88.
42. 44. Yöney A, Prieto JM, Lardos A. Heinrich M. Ethnopharmacy of Turkish-speaking Cypriots in Greater London. Phytother. Res. 2010; 24(5):731-40.
43. 45. Oğur R, Korkmaz A, Bakır B. Herbal Treatment Usage Frequency, Types and Preferences in Turkey. Middle East Journal of Family Medicine 2006;14(3):1-8.
44. 46. Öztürk C, Karayağız G. Exploration of the use of complementary and alternative medicine among Turkish children. Journal of Clinical Nursing 2007;17(19):2558-64.
45. 47. Tapsell LC, Hemphill I, Cobiac L, et al. Health benefits of herbs and spices: the past, the present, the future. MJA 2006;185(4):1-24.