Review Article

Atsız’ın Romanlarında +sIz Morfeminin İşlevleri

Number: 5 September 18, 2025

Atsız’ın Romanlarında +sIz Morfeminin İşlevleri

Abstract

Türk dili karşıtlık düzeninin hâkim olduğu bir dildir. Şekil-işlev karşıtlığını esas aldığımız bu çalışmada +sIz şeklinin; hal eki, yapım eki ve sıfatlama eki fonksiyonları tespit edilmiştir. +sIz ekinin yaygın olarak isimden-isim yapım eki olarak tanımlanması, şekil-işlev karşıtlığının göz ardı edilmesinden kaynaklanmakta ve bu eke yalnızca tek bir işlev atfedilmektedir. Ancak çalışmamızda, /+sIz/ şeklinin yapım eki olarak kullanımının, sıfatlama ve hâl eki işlevlerine göre daha düşük frekansta olduğu belirlenmiştir. Bunun nedeni, yapım eklerinin anlama müdahale eden ekler olmasıdır. Eğer /+sIz/ şekli anlama müdahale etmiyor ve isim ile fiil arasında bağlantı kuruyorsa hâl eki; iki isim arasında niteleme işlevi üstleniyorsa sıfatlama eki olarak değerlendirilmiştir. Bir şeklin birden fazla görevi icra edebileceği gerçeğinden hareketle, Atsız’ın romanlarında geçen /+sIz/ şeklinin işlevleri, morfofonetik dağılım çerçevesinde ve Türkçede eklerin üstlendiği görevler temelinde işlevsel bir yaklaşımla açıklanmaya çalışılmıştır.

Keywords

References

  1. Alyılmaz, C., Orhun Yazıtlarının Söz Dizimi. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi. 1994.
  2. Atsız, H. N., Bozkurtlar, İstanbul: Ötüken Yayınları, 2015.
  3. Atsız, H. N., Dalkavuklar Gecesi/ Z Vitamini, İstanbul: Ötüken Yayınları, 2018.
  4. Atsız, H. N., Ruh Adam, İstanbul: Ötüken Yayınları, 2020.
  5. Atsız, H.N., Deli Kurt, İstanbul: Ötüken Yayınları, 2020.
  6. Banguoğlu, T., Türkçenin Grameri, Ankara: TDK Yayınları, 2019.
  7. Başdaş, C., “Türkçede Üçüncü Grup (Ara Ekler)”. I. Uluslararası Büyük Türk Dili Kurultayında Sunulan Bildiri, Ankara: Bilkent Üniversitesi. 2006.
  8. Bayraktar, S., “+sIz Ekinin İşlevleri Üzerine Bir Değerlendirme ve Dede Korkut Hikâyelerinde +sIz Eki”. Sanal Türkoloji Araştırmaları Dergisi, 1(1) (2016), 47-53.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Turkish Language and Literature (Other)

Journal Section

Review Article

Publication Date

September 18, 2025

Submission Date

May 22, 2025

Acceptance Date

June 19, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: 5

APA
Uğur, G. N. (2025). Atsız’ın Romanlarında +sIz Morfeminin İşlevleri. Karadeniz Teknik Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 5, 108-132. https://izlik.org/JA99ZR93RU
AMA
1.Uğur GN. Atsız’ın Romanlarında +sIz Morfeminin İşlevleri. KTÜEFAD. 2025;(5):108-132. https://izlik.org/JA99ZR93RU
Chicago
Uğur, Gözde Nur. 2025. “Atsız’ın Romanlarında +sIz Morfeminin İşlevleri”. Karadeniz Teknik Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, nos. 5: 108-32. https://izlik.org/JA99ZR93RU.
EndNote
Uğur GN (September 1, 2025) Atsız’ın Romanlarında +sIz Morfeminin İşlevleri. Karadeniz Teknik Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 5 108–132.
IEEE
[1]G. N. Uğur, “Atsız’ın Romanlarında +sIz Morfeminin İşlevleri”, KTÜEFAD, no. 5, pp. 108–132, Sept. 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA99ZR93RU
ISNAD
Uğur, Gözde Nur. “Atsız’ın Romanlarında +sIz Morfeminin İşlevleri”. Karadeniz Teknik Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 5 (September 1, 2025): 108-132. https://izlik.org/JA99ZR93RU.
JAMA
1.Uğur GN. Atsız’ın Romanlarında +sIz Morfeminin İşlevleri. KTÜEFAD. 2025;:108–132.
MLA
Uğur, Gözde Nur. “Atsız’ın Romanlarında +sIz Morfeminin İşlevleri”. Karadeniz Teknik Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, no. 5, Sept. 2025, pp. 108-32, https://izlik.org/JA99ZR93RU.
Vancouver
1.Gözde Nur Uğur. Atsız’ın Romanlarında +sIz Morfeminin İşlevleri. KTÜEFAD [Internet]. 2025 Sep. 1;(5):108-32. Available from: https://izlik.org/JA99ZR93RU