İnceleme Makalesi

Atsız’ın Romanlarında +sIz Morfeminin İşlevleri

Sayı: 5 18 Eylül 2025
PDF İndir

Atsız’ın Romanlarında +sIz Morfeminin İşlevleri

Öz

Türk dili karşıtlık düzeninin hâkim olduğu bir dildir. Şekil-işlev karşıtlığını esas aldığımız bu çalışmada +sIz şeklinin; hal eki, yapım eki ve sıfatlama eki fonksiyonları tespit edilmiştir. +sIz ekinin yaygın olarak isimden-isim yapım eki olarak tanımlanması, şekil-işlev karşıtlığının göz ardı edilmesinden kaynaklanmakta ve bu eke yalnızca tek bir işlev atfedilmektedir. Ancak çalışmamızda, /+sIz/ şeklinin yapım eki olarak kullanımının, sıfatlama ve hâl eki işlevlerine göre daha düşük frekansta olduğu belirlenmiştir. Bunun nedeni, yapım eklerinin anlama müdahale eden ekler olmasıdır. Eğer /+sIz/ şekli anlama müdahale etmiyor ve isim ile fiil arasında bağlantı kuruyorsa hâl eki; iki isim arasında niteleme işlevi üstleniyorsa sıfatlama eki olarak değerlendirilmiştir. Bir şeklin birden fazla görevi icra edebileceği gerçeğinden hareketle, Atsız’ın romanlarında geçen /+sIz/ şeklinin işlevleri, morfofonetik dağılım çerçevesinde ve Türkçede eklerin üstlendiği görevler temelinde işlevsel bir yaklaşımla açıklanmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alyılmaz, C., Orhun Yazıtlarının Söz Dizimi. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi. 1994.
  2. Atsız, H. N., Bozkurtlar, İstanbul: Ötüken Yayınları, 2015.
  3. Atsız, H. N., Dalkavuklar Gecesi/ Z Vitamini, İstanbul: Ötüken Yayınları, 2018.
  4. Atsız, H. N., Ruh Adam, İstanbul: Ötüken Yayınları, 2020.
  5. Atsız, H.N., Deli Kurt, İstanbul: Ötüken Yayınları, 2020.
  6. Banguoğlu, T., Türkçenin Grameri, Ankara: TDK Yayınları, 2019.
  7. Başdaş, C., “Türkçede Üçüncü Grup (Ara Ekler)”. I. Uluslararası Büyük Türk Dili Kurultayında Sunulan Bildiri, Ankara: Bilkent Üniversitesi. 2006.
  8. Bayraktar, S., “+sIz Ekinin İşlevleri Üzerine Bir Değerlendirme ve Dede Korkut Hikâyelerinde +sIz Eki”. Sanal Türkoloji Araştırmaları Dergisi, 1(1) (2016), 47-53.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türk Dili ve Edebiyatı (Diğer)

Bölüm

İnceleme Makalesi

Yayımlanma Tarihi

18 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

22 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

19 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 5

Kaynak Göster

APA
Uğur, G. N. (2025). Atsız’ın Romanlarında +sIz Morfeminin İşlevleri. Karadeniz Teknik Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 5, 108-132. https://izlik.org/JA99ZR93RU
AMA
1.Uğur GN. Atsız’ın Romanlarında +sIz Morfeminin İşlevleri. KTÜEFAD. 2025;(5):108-132. https://izlik.org/JA99ZR93RU
Chicago
Uğur, Gözde Nur. 2025. “Atsız’ın Romanlarında +sIz Morfeminin İşlevleri”. Karadeniz Teknik Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, sy 5: 108-32. https://izlik.org/JA99ZR93RU.
EndNote
Uğur GN (01 Eylül 2025) Atsız’ın Romanlarında +sIz Morfeminin İşlevleri. Karadeniz Teknik Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 5 108–132.
IEEE
[1]G. N. Uğur, “Atsız’ın Romanlarında +sIz Morfeminin İşlevleri”, KTÜEFAD, sy 5, ss. 108–132, Eyl. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA99ZR93RU
ISNAD
Uğur, Gözde Nur. “Atsız’ın Romanlarında +sIz Morfeminin İşlevleri”. Karadeniz Teknik Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 5 (01 Eylül 2025): 108-132. https://izlik.org/JA99ZR93RU.
JAMA
1.Uğur GN. Atsız’ın Romanlarında +sIz Morfeminin İşlevleri. KTÜEFAD. 2025;:108–132.
MLA
Uğur, Gözde Nur. “Atsız’ın Romanlarında +sIz Morfeminin İşlevleri”. Karadeniz Teknik Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, sy 5, Eylül 2025, ss. 108-32, https://izlik.org/JA99ZR93RU.
Vancouver
1.Gözde Nur Uğur. Atsız’ın Romanlarında +sIz Morfeminin İşlevleri. KTÜEFAD [Internet]. 01 Eylül 2025;(5):108-32. Erişim adresi: https://izlik.org/JA99ZR93RU