BİR KARİKATÜRİSTİN BAKIŞ AÇISINDAN İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI: RAMİZ GÖKÇE KARİKATÜRLERİNDE MİZAH VE SAVAŞ

İkinci Dünya Savaşı 20.yüzyılda dünya çapında yapılmış olan iki büyük savaştan ikincisi olup, birçok milletin yer aldığı 1939’dan 1945’e kadar sürmüş küresel bir savaştır. Mihver ve Müttefik Devletler arasında meydana gelmiştir. Almanya’da Adolf Hitler’in yönetimin başına geçmesiyle Birinci Dünya Savaşından sonra imzalanan Versay Antlaşmasının oluşturduğu düzen sona ermiş ve Hitler “Hayat Sahası” adı verilen politika doğrultusunda yayılmacı bir anlayışa sahip olmuştur. İtalya’da da Mussolini yönetimin başındaydı ve yayılmacı anlayışa sahip olmuştu. İki devlet Berlin-Roma Mihverini kurmuştur. Daha sonra Japonya’da Asya’da yayılmacı bir siyaset benimsemiş, Berlin-Roma Mihverine katılmıştır. Buna karşılık Müttefik Devletler ABD, İngiltere, Sovyet Rusya ve Fransa’dan oluşmuş, mevcut düzeni korumaya çalışmıştır. Türkiye ise tarafsız bir siyaset izlemiş ve savaş boyunca da bunu korumaya özen göstermiştir. Gerek Mihver gerekse Müttefik Devletler Türkiye’nin kendi yanlarında savaşa katılmasını sağlamak için yoğun çaba sarf etmişlerdir. Türkiye ise fiilen savaşa katılmamıştı. Ancak olumsuz savaş koşulları Türkiye’yi bilhassa ekonomik yönden çok fazla etkilemiştir. Ülkede savaşla birlikte yaşanan fiyat artışları ve buna bağlı olarak meydana gelen pahalılık halkın günlük yaşamını olumsuz bir şekilde etkilemiştir. İkinci Dünya Savaşı dönemin karikatürlerine de yansımıştır. Karikatür Dergisinde Ramiz Gökçe’nin çizdiği karikatürlerde Mihver ve Müttefik Devletlerin savaş sürecindeki siyasî, askerî ve ekonomik durumları, Türkiye’nin ise bu dönemdeki siyasî ve ekonomik vaziyeti yer alan belli başlı konular olmuştur. Bu makalenin yazılış amacı İkinci Dünya Savaşını karikatürler üzerinden inceleyip değerlendirmektir.

Caricature is the art of telling the events through drawing by including the element of humor. At the same time, the caricature was used as a communication tool, making people laugh and think with the messages it gave. Humor is accepted as an element of comedy. The history of cartoons goes back to ancient times. From the Paleolithic, Mesolithic and Neolithic periods, examples of cartoons have been encountered in the Ancient Egyptian, Ancient Greek and Roman periods. In Turkey, after the Tanzimat period, the caricature began to take place as an element of humor with the proliferation of newspapers and magazines, which were accepted as mass media, and cartoonists were trained. One of the cartoonists in question is Ramiz Gökçe. Ramiz Gökçe drew cartoons for the Cartoon Magazine during the Second World War. The Second World War was also reflected in the cartoons of the period. In the cartoons drawn by Ramiz Gökçe in the Cartoon Magazine, the political, military and economic situations of the Axis and Allied States during the war, and the political and economic situation of Turkey in this period were the main subjects. In particular, the "Site of Life" policy implemented by Germany and the expansionist policy adopted by Italy were one of the most frequently mentioned subjects in the cartoons. He also took part in cartoons in the totalitarian understanding of the Axis Powers. On the other hand, the democratic understanding of the Allied Powers and their struggle against totalitarian states were among the subjects in the cartoons. In the current cartoons, the situation of the states in the Second World War took place as an element of humor, while at the same time it made us think. The purpose of this article is to examine and evaluate the Second World War through cartoons