BEHÇET KEMAL ÇAĞLAR’IN SANATINDA HALASKÂR GAZİ

Edebiyat, insanın kendini ifade etme hürriyetinden esinlenir. Kendini ifade etme gayretinde olan insanın da belirli hususların tesiri altında kaldığı açıktır. Sanatçının tanıklık ettiği tarihi dönemi irdelemek sanat anlayışının fikrî zeminine mercek tutmak adına oldukça önemlidir. Bu bakımdan Behçet Kemal Çağlar’ın edebiyat tarihindeki konumu, incelemeye değerdir. Çağlar, 1908-1969 yılları arasına tanıklık eder. Bu tanıklık; Osmanlı’nın monarşik düzeninden Cumhuriyet’in demokratik sistemine uzanan önemli bir dönüm noktasını kapsar. Bu bakımdan onun sanatındaki temel unsurlar; Gazi Mustafa Kemal’in şahsiyeti ve Cumhuriyet’in ilkeleri üzerine inşa edilmiştir. Halil İnalcık tarafından “Halaskâr Gazi” unvanıyla anılan Mustafa Kemal Atatürk’ün evvela içinde bulunduğu döneme sonra da kendinden sonraki dönemlere iz bırakan kahramanlığı bu noktada önemlidir. Komuta ettiği savaşlardan tertip ettiği iktisat toplantılarına; yaptığı ilmî araştırmalardan yazdığı kitaplara değin birçok alanda zafer elde etmiş bir dehanın, Çağlar’ın sanatında yer etmesi pek tabiidir. Bu makalenin amacı, Çağlar’ın sanatındaki Halaskâr Gazi tesirini göstermektir. Bu amaç doğrultusunda; Halil İnalcık tezindeki Halaskâr Gazi kavramının içeriği ve tarihsel derinliğinden bahsedilmiş, Çağlar’ın edebiyat ve sanat ufku incelenmiş ve ardından Çağlar’ın kaleme aldığı manzume ve nesir örneklerindeki Atatürk imajına değinilmiştir.

Literature is inspired by the freedom of human self-expression. It is obvious that people who strive to express themselves are also influenced by certain issues. Analyzing the historical period that the artist witnessed is very important in order to shed light on the intellectual ground of his understanding of art. In this respect, Behçet Kemal Çağlar's position in the history of literature is worth analyzing. Çağlar witnessed the period between 1908 and 1969. This testimony covers an important turning point from the monarchical order of the Ottoman Empire to the democratic system of the Republic. In this respect, the basic elements of his art are built on the personality of Gazi Mustafa Kemal and the principles of the Republic. At this point, the heroism of Mustafa Kemal Atatürk, who is referred to by Halil İnalcık with the title of "Halaskar Gazi", which left a mark first on the period he was in and then on the periods that followed him, is important. It is only natural that a genius who triumphed in many fields, from the wars he commanded to the economic meetings he organized, from the scientific research he conducted to the books he wrote, should be included in Çağlar's art. The aim of this article is to show the influence of Khalaskâr Gazi on Çağlar's art. For this purpose; the content and historical depth of the concept of Khalaskâr Gazi in Halil İnalcık's thesis is mentioned, Çağlar's literary and artistic horizon is analyzed, and then the image of Atatürk in the poetry and prose examples written by Çağlar is mentioned.